POLECANY WPIS: 大寒 (dàhán) – Wielki Mróz

dahan0

20 stycznia rozpoczął się nowy okres solarny, tzw. Wielki Mróz (大寒 dàhán) i potrwa do 4 lutego. Tradycyjnie początek Wielkiego Mrozu oznacza też początek obchodów Chińskiego Nowego Roku, dlatego jest też nazywany „małym nowym rokiem” (小年 xiǎo nián).

Wielki Mróz to ostatni, dwudziesty czwarty tzw. okres solarny (节气 jiéqì). Rok jest podzielony wraz z przechodzeniem wschodu słońca po widnokręgu na 24 okresy solarne odpowiadające 15°. Każdy z nich dzieli się na trzy części (候 hou) wynoszące pięć, rzadziej sześć, dni.

Istnienie okresów solarnych wynika z potrzeby zracjonalizowania tradycyjnego kalendarza księżycowego, który ze względu na swoją desynchronizację z porami roku nie nadaję się do wyznaczenia kalendarza rolniczego.

Nic dziwnego, że nazwy poszczególnych okresów solarnych są wynikiem obserwacji meteorologicznych i można powiedzieć, że są prognozą pogody opartą na wieloletnich danych statystycznych. Problem w tym, że obserwacji tych dokonano ponad dwa tysiące lat temu w północnych Chinach, w dolnym biegu Żółtej Rzeki, więc mimo dużej trafności (faktycznie wyznaczają zmiany pór roku), nie należy ich przenosić na inne regiony świata.

W kulturze ludowej poszczególne okresy solarne wyznaczają nie tylko pogodę, czy prace polowe, ale też regulują jakie w danym okresie powinno się jeść potrawy by zachować zdrowie. W czasie Wielkiego Mrozu zaleca się wzbogacenie diety o „gorzkie” jedzenie, jak seler, kapustę, szparagi i cykorię. Wszystko by zbilansować yin i yang w najmroźniejszym okresie roku. Oczywiście chińska kuchnia dostarcza setek czy nawet tysięcy przepisów na każdy okres solarny.

Ponieważ okresy solarne – jak sama nazwa wskazuje – są oparte na kalendarzu słonecznym to we współczesnym kalendarzu gregoriańskim pozostają niezmienne, kiedy wiele chińskich świąt jest oparta na kalendarzu księżycowym. Dlatego połączenie dwóch systemów powoduje, że kiedy początek lub koniec danych celebracji wynika z jednego a samo święto z drugiego, dochodzi do sytuacji, że okresy świąteczne są zmienne.

W tym roku okres świąt Chińskiego Nowego Roku zaczął się 20 stycznia (stała data) od Wielkiego Mrozu, a osiąga moment kulminacyjny 28 stycznia (zmienna data), kiedy zaczyna się Chiński Nowy Rok (księżycowy).

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s