W marginalnych mediach i serwisach powiązanych z mediami społecznościowymi krążą plotki o śmierci Yang Wei (杨伟), konstruktora samolotów, związanego z budową myśliwca J-20. Na moment pisania tego tekstu informacje o jego śmierci pochodzą ze źródeł o niskiej wiarygodności. Co oczywiście nie oznacza, że Yan Wei wciąż żyje, a jedynie, że nie można potwierdzić jego – rzekomo samobójczej – śmierci.
Co za tym wiemy?
Yang Wei był przedstawiany w chińskich mediach jako główny projektant programu J-20. Portretowano go jako starszego inżyniera odpowiedzialnego za kształtowanie ogólnego kierunku rozowju samolotu, równoważenie wymagań takich jak niewykrywalność, osiągi naddźwiękowe, manewrowość, integracja awioniki i skuteczność bojowa. To by pasowało do ściezki rozowju jego kariery. Xinhua opisują go jako osobę, która przeszła od funkcji głównego projektanta systemu sterowania lotem J-10 do szerszej odpowiedzialności głównego projektanta za ulepszone warianty J-10, linię FC-1/JF-17, a następnie J-20.
W swoich publikacjach Yang Wei pisał dużo o procesie projektowym, najważniejszych cechach samolotu, szukaniu kompromisów konstruktorskich czy prac nad optymalizacją produkcji, aby jednocześnie wykorzystaniu programu J-20 do wzmocnienia szerszych sektorów lotnictwa i elektroniki. To by potwierdzało jego kluczową rolę w rozwoju projektu J-20. W 2017 roku Yang Wei został też członkiem Chińskiej Akademii nauk (CAS).
W marcu tego roku lista członków CAS została zaktualizowana i Yang Wei z niej zniknął. Nie pojawił się jednak na liście zmarłych akademików. Lecz wciąż są dostępne starsze oficjalne materiały CAS na jego temat, w tym strona profilowa z 2021 rok oraz zarchiwizowana lista nowo wybranych akademików z 2017 roku, na której się znajduje. Nie doszło więc do całkowitego wymazania wszystkich śladów, ale do selektywnego usunięcia z aktualnych stron.
Szybkie usunięcie biografii sugeruje kłopoty polityczne, które mają zazwyczaj formę postępowania dyscyplinarnego. W tym systemie osoby, które popadły znikają z oficjalnych list pracowników – czy w tym wypadku akademików – długo przed pojawieniem się jakiegokolwiek formalnego publicznego wyjaśnienia. Samobójstwo wśród objętych śledztwem nie jest też czymś niezwykłym. Niemniej, nie możemy dzisiaj potwierdzić śmierci Yan Wei.
Możemy być jednak pewni, że czystka w lotnictwie i przemyśle lotniczym związanym z wojskiem zatacza coraz szersze kręgi. Dotyka nie tylko konstruktorów samolotów, ale też ludzi, pracujących nad radarami. Również w połowie marca usunięto z listy członków Chińskiej Akademii Inżynierii (CAE) Wu Manqing (吴曼青), któego wcześniej Xinhua przedstawiała jako starszego eksperta ds. radarów i łączyła go z szeroko pojętym rozwojem chińskich radarów, w tym z rodziną radarów pokładowych wczesnego ostrzegania. Caixin poinformował, że usunięte profile CAE obejmowały także innych inzynierów, m. in. Zhao Xiangeng (赵宪庚), Wei Yiyin (魏毅寅) oraz Cao Jianguo (曹建国).
Wu Manqing miał odegrać kluczową rolę w chińskim programie AEW&C i przyczynił się do powstania programu KJ-500. Wei Yiyin jest specjalistą od techniki sterowania i naprowadzania pocisków manewrujących w chińskim sektorze rakietowym oraz kosmicznym. Cao Jianguo pracuje nad silnikami lotniczymi, zwłaszcza ich rozwojem, organizacją produkcji i technologiami symulacji dla chińskiego przemysłu lotniczego i kosmicznego. Zhao Xiangeng zajmował się oficjalnie inżynierią fizyki jądrowej, zwłaszcza badaniami z pogranicza fizyki materii skondensowanej i fizyki jądrowej, ale był też łączony z chińskim sektorem broni jądrowej, w tym rozwoju głowic jądrowych dla programu rakietowego.
