Autor: Christopher Clark
Tytuł: Revolutionary Spring: Fighting for a New World 1848–1849 (Rewolucyjna wiosna: Walka o nowy świat 1848–1849)
Wydawnictwo: Penguin Books (2024)
Wiosna Ludów nie jest w dzisiejszych czasach tematem specjalnie eksplorowanym. A szkoda! I to nie dla tego, że to fascynujące wydarzenie, ale dlatego, że może też być ciekawą lekcją dla nas.
Christopher Clark pokazuje, jak kryzys narastał przez dłuższy czas, jak szybko zmieniająca się sytuacja społeczno-ekonomiczna tworzyła mieszankę, która musiał doprowadzić do wybuchu. Podobnie jak dzisiaj, całe gałęzie dzielności ekonomicznej traciły rację bytu, czasami dosłownie z dnia na dzień, a ludziom walił się na głowę cały uporządkowany do tej pory świat. Do tego doszły szybko narastające różnice ekonomiczne, które może nie były bardziej skrajne niż wcześniej, ale teraz skupiły się w dynamicznie rozrastających się miastach, gdzie nie można było ich ignorować.
Pierwszą reakcją było wzmożenie w literaturze i prasie, co powinno być sygnałem ostrzegawczym dla elit, ale jak zwykle było zignorowane. Potem pojawiły się nowe ruchy polityczne i organiczne organizacje społeczne. Elity je zbywały lub zwalczały jako „szaleńców” czy „wichrzycieli,” ale jak zwykle ignorowały przyczyny. Brzmi znajomo, no nie?
zawielkimmurem.net 