Nie żyje Harry Wu – demaskator systemu obozów pracy w ChRL

A 1995 photo shows US human rights activist Harry Wu (C), standing between two Chinese policeman taken from a video offered for sale to foreign news agencies. After languishing 19 years in China's forced labour camps, a Chinese dissident has set up a museum in Washington to highlight the "horrors and atrocities" in these secret detention facilities.

Harry Wu w czasie procesu w 1995 roku.

26 kwietnia zmarł w wieku 79 lat Harry Wu (wł. Wú Hóngdá 吴弘达). Wieloletni wiezień obozów pracy (laogai) w ChRL. Pierwszy, który ujawnił skalę i mechanizm systemu tzw. chińskiego gułagu. Założyciel waszyngtońskiej fundacji Laogai Research Foundation (1992).

Wu pochodził z bogatej katolickiej rodziny w Szanghaju. Aresztowano go w 1960 roku (miał 23 lata), zaraz po ukończeniu studiów. Oskarżono o krytykę interwencji sowieckiej na Węgrzech w 1956 roku oraz „niewystarczające poparcie” dla władzy komunistycznej. Jak wielu innych na początku odsiadki nie znał jednak nawet treści oskarżenia i wyroku. Dopiero jeden ze strażników sprawdził jego akta i powiedział mu, że jest „kontrrewolucyjnym prawicowcem i został skazany na dożywocie”.

Wyrok odsiadywał w wielu obozach pracując na farmach, w kopalniach czy różnego rodzaju fabrykach. Był bity i miał złamane obydwie ręce. Wtedy zamknięto go w rodzaju betonowego sarkofagu. Zwolniono w 1979 roku w wieku 42 lat.

W 1985 roku udało mu się uciec do Stanów Zjednoczonych, gdzie uzyskał azyl. Na początku utrzymywał się wykonując proste prace fizyczne i równocześnie prowadził w ramach bezpłatnego wolontariatu zajęcia na Uniwersytecie Kalifornijskim poświęcone systemowi laogai. Przeprowadził skuteczną kampanie wprowadzenia terminu „laogai” do słowników języka angielskiego, zaczynając od Oxford English Dictionary. W 1991 wydał wspomnienia z czasów więzienia „Laogai: The Chinese Gulag„.

W 1994 roku uzyskał amerykańskie obywatelstwo, co dało mu nowe możliwości działania. Pod przykrywką podróżował kilkakrotnie do ChRL zdobywając informację o warunkach w więzieniach i handlu organami skazańców. Aresztowany w 1995 roku dostał 15 lat za szpiegostwo. Zwolniono go po 66 dniach tylko dlatego, że Hillary Clinton, wtedy pierwsza dama, zagroziła bojkotem IV Światowej Konferencji ONZ w sprawie Kobiet, która odbywała się w Pekinie.

W 2008 roku, kiedy w Pekinie inaugurowano Olimpiadę, Wu otworzył Muzeum Laogai upamiętniające ofiary chińskiego gułagu.

Poniżej: wystąpienie Harry Wu w czasie Oslo Freedom Forum (2009).

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s