POLECANY WPIS: 50 lat po rewolucji kulturalnej

rev

Tian Taiquan „Totem Recollection No. 3”

AKTUALIZACJA (18.05): We wtorek „Dziennik Ludowy” i należący do niego tabloid „Global Times” napisały o rocznicy, ale gdzieś w środku wydania. „Dziennik Ludowy” uznał, że to już historia i Chińczycy powinni zostawić za sobą przeszłość. „Global Times” nawet uznał, że dzięki rewolucji kulturalnej ChRL uodporniła się na protesty społeczne – czyżby redaktorzy uwierzyli we własną propagandę i zapomnieli o Tiananmen?

Coś mi mówi, że jednak temat rewolucji kulturalnej jeszcze wróci w ChRL i to ze zdwojoną siłą.

Dzisiaj przypada 50 rocznica zapoczątkowania przez Mao Zedong kampanii politycznej pod nazwą Wielkiej Proletariacką Rewolucji Kulturalnej (无产阶级文化大革命), którą zakończyła dopiero śmierć Mao w 1976 roku. Mimo że jest to jedno z najważniejszych (i najtragiczniejszych) wydarzeń w najnowszej historii Chin, to w ChRL zapadło milczenie.

Władze zabroniły jakichkolwiek wzmianek o rocznicy w mediach, a akademicy otrzymali zakaz wypowiadania się na temat rewolucji kulturalnej lub nawet przyjmowania zaproszeń do wywiadów.

Rządzący obawiają się, ze wszelka dyskusja dotycząca rewolucji kulturalnej musi wzbudzić wątpliwość co do zdolność partii komunistycznej do prawidłowej oceny i rządzenia. Najbardziej jednak przeraża KPCh dyskusja o roli Mao Zedong.

Opisując rewolucję kulturalną dzisiaj większość autorów koncentruje się na płaszczyźnie gry o władzę.

Mao wywołał chaos aby odzyskać dominującą rolę po tym, kiedy został odsunięty od bezpośredniego sprawowania władzy po fiasku kampanii Wielkiego Skoku. Jest to niewygodne, ponieważ Mao jest fundatorem KPCh i wygrana przez niego wojna domowa z Partią Nacjonalistyczną jest wciąż podstawą legitymacji rządów partii. Dlatego oficjalna propaganda wciąż przedstawia Mao jako założyciela ChRL.

I jest to przecież prawdą – bez Mao nie byłoby KPCh, jaką znamy.

Rewolucja kulturalna jest jednak uznawana powszechnie za tragedię. Zginęło około dwóch milionów ludzi, ale życie wszystkich zostało przeorane głęboko, a pokolenie młodych z Czerwonej Gwardii zmarnowało młodość i w większości straciło szanse na normalną przyszłość.

Jeżeli więc, ten kolos, na którego ramionach stoją dzisiaj rządzący, popełnił taki błąd, to jakie błędy oni mogą popełniać?

To jednak tylko jedna strona medalu. Druga jest o wiele groźniejsza dla KPCh.

A co jeżeli Mao miał rację?

Mao rozpętał rewolucję kulturalną mówiąc hunwejbinom, że partia zdradziła rewolucję. Aparat partyjny przekształcił się w rządzącą kastę zainteresowaną tylko władzą i swoimi interesami, a nie dobrem ludu. Ci „drobnomieszczańscy kontrrewolucjoniści” i „prawicowi oportuniści” mieli tylko udawać komunistów, aby zdobyć pozycję, majątek i wpływy.

Dla wielu taka analiza KPCh jest dzisiaj nawet bardziej adekwatna niż w 1966 roku. Co gorsza, pochodzi z ust człowieka, który znał i rozumiał partię lepiej niż ktokolwiek inny, ponieważ ją stworzył.

Rewolucja kulturalna to nie tylko walka o władzę między Mao a starą gwardią. To autentyczny wybuch buntu młodego pokolenia przeciwko staremu i przeciwko biurokracji. Mao legitymizował bunt studentów przeciwko władzy, która zdradziła lud.

Mao mówiąc lud miał na myśli siebie, ale o obecnie wielu jest wciąż gotowych odczytywać jego słowa dosłownie.

Widmo rewolucji kulturalnej zawisło także nad protestem studentów w 1989 roku na placu Tiananmen. Podejrzewam, że gdyby nie doświadczenie rewolucji kulturalnej rozprawa z protestującymi nie byłaby tak krwawa i brutalna.

W końcu, także dzisiaj, w 2016 roku hasło rewolucji kulturalnej, „To słuszne się buntować!”*, wciąż przeraża autorytarny reżim i dlatego próbuje on przemilczeć rocznice.

Oczywiście wymiar polityczny rewolucji kulturalnej jest tylko jednym z wielu. Niekoniecznie nawet najważniejszy. Rewolucja kulturalna to także złożone zjawisko kulturowe i społeczne. Można w niej odnaleźć echa radykałów Ruchu Nowej Kultury, czy nawet taoistycznych tradycji buntu. Silny konflikt międzypokoleniowy i bunt przeciwko biurokratycznym strukturom. Kult jednostki i kult wolności młodzieży wyzwolonej z konserwatywnej szkoły i patriarchalnej rodziny. Wiele paradoksów, które można by długo wymieniać.

* W rzeczywistości Mao powiedział: „To słusznie się buntować przeciwko reakcjonistom!”

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s