Autorzy: Qiao Liang, Wang Xiangsui
Tytuł: Unrestricted Warfare (Nieograniczona wojna)
Wydawnictwo: PLA Literature and Arts Publishing House (1999); angielska wersja Foreign Broadcast Information Service – FBIS (1999)

Książkę dwóch emerytowanych pułkowników ALW, Qiao Liang (乔良) oraz Wang Xiangsui (王湘穗) otacza już tak wiele mitów, że zasiadając do lektury faktycznie oczekujemy, iż poznamy sekretny, chiński plan zniszczenia Ameryki.1 W rzeczywistości mamy do czynienia z interesującą, ale klasyczną analizą SWOT największej potęgi militarnej współczesnego świata.

Książka nabrała znaczenia tak naprawdę dopiero niedawno, kiedy Steve Bannon, były doradca Donalda Trumpa przyznał, że jest to publikacja, która zamieniła go w antychińskiego jastrzębia. Inni bagatelizują całe opracowanie, mówiąc, że jest tekst opublikowany prawie dwadzieścia lat temu i nie może być poważnie traktowany.2 O co więc tyle krzyku?

Tutaj muszę zrobić zaostrzenie, iż nie mam dostępu do chińskiego oryginału i polegam na tłumaczeniu FBIS3 z 1999 roku, więc mogą występować różnice zarówno z wersją angielską, dostępną na rynku komercyjnym, jak i chińskim oryginałem.

Tak, jak napisałem powyżej, książka Qiao i Wang jest dogłębną analizą amerykańskiej strategi wojskowej, przede wszystkim o zawężeniu widzenia przez Amerykanów wojny jako konfliktu czysto wojskowego oraz o „fiksacji” na nowych technologiach, przy równoczesnym niezauważaniu narzędzi pozawojskowych czy pozamilitarnych pól konfliktu, jak informacja lub gospodarka. Autorzy rozwodzą się o możliwościach użycia takich narzędzi jak  NGOs do wykorzystania systemu politycznego i prawnego Stanów Zjednoczonych, aby wpłynąć na politykę zagraniczną, wewnętrzną, ale też na przykład ograniczyć zbrojenia lub rozwój określonych typów broni. Wojna ekonomiczna ma osłabić gospodarkę przeciwnika, wywołać kryzys wewnętrzny oraz sparaliżować możliwości militarne. Wojna ekonomiczna, czy polityczna ma być wspierana przez ataki cybernetyczne, także na infrastrukturę oraz dezinformację w Internecie, ale także poprzez ataki terrorystyczne – inspirowane lub zaplanowane bezpośrednio.

Jak łatwo zgadnąć, w atmosferze po 11 września, taka publikacja musiała zadziałać na wyobraźnię. W rzeczywistości nie jest to nic nowego, a raczej rozwinięcie i zaktualizowanie do współczesnych technologii informacyjnych niemieckiej koncepcji „wojny totalnej” z czasów I wojny światowej, stąd też chyba tytuł: nieograniczona wojna (超限战 dosłownie: przekraczająca ograniczenia wojna). Niemcy zakładali nie tylko nieograniczoną wojnę na morzu, z czym większość ludzi kojarzy ten termin, ale też sabotaż, dezinformację, czy inspirowanie ruchów narodowo wyzwoleńczych na zapleczu przeciwnika (Irlandia, Meksyk czy pomysł wzbudzenia dżihadu na Bliskim Wschodzie4). To wszystko już było, choć trzeba przyznać, że pewnie dla wielu będzie zaskoczeniem głębokość analizy poszczególnych wątków, jak i duża wyobraźnia w wykorzystaniu pozawojskowych środków prowadzenia wojny.

To co mnie najbardziej jednak zaskakuje w tej pozycji, to przekonanie chińskich strategów, że Amerykanie ignorują takie elementy konfliktu, jak dezinformacja, szerzenie wywrotowych idei czy wojna ekonomiczna – zwłaszcza w obliczu mantry propagandowej o tym, jak to Zachód wykorzystując koncepcję praw człowieka, czy kolorowe rewolucje do prowadzenia wojny zastępczej. Wydaje się, że chińscy stratedzy bagatelizują zdolności analityczne przeciwnika i przeceniają własne równocześnie. Ciekawe, czy obecna wojna handlowa skłoni Chińczyków do przewartościowania swojej oceny?

To bardzo ciekawa lektura, choć może być nużąca w niektórych miejscach, ale chyba więcej mówi o ALW i rządzących w Pekinie niż o US Army lub o waszyngtońskich elitach.


1 Podtytuł „China’s Master Plan to Destroy America” został dodany do angielskiego tłumaczenia do pierwszej publikacji tekstu przez wydawnictwo Panamianian (Panamczyk) w 2003 roku. Razem z umieszczeniem na okładce płonących wież WTC było raczej tanim, acz skutecznym chwytem reklamowym. W rzeczywistości w samej książce odniesienie do WTC znajduje się tylko raz i wiąże się z przykładem uderzenia w miękką infrastrukturę i ma swoje źródła w konsekwencjach ataku na WTC z 1993 roku.
2 Ten argument mnie nie przekonuje, ponieważ wciąż wielu ludzi uznaje za użyteczne takie książki poświęcone strategi, jak „O wojnie” Clausewitza wydaną w 1832, „Księcia” Machiavellego z 1513 roku, czy nie wspominając już „Sztukę wojny” Sunzi z V w. p.n.e.
3 Foreign Broadcast Information Service (FBIS) to jednostka CIA zajmująca się monitorowaniem, analizą i tłumaczeniem otwartych źródeł informacji z zagranicy.
4 Trudno powiedzieć, na ile niemieckie działania w latach I wojny światowej wpłynęły w ogóle na rozwój radykalnego islamu w XX wieku.

Opublikował/a Michał Bogusz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.