Oddziały Armii Czerwonej wkroczyły do Warszawy osiemnaście dni przed tym, jak Stalin, Roosevelt i Churchill zasiedli przy jednym stole w Jałcie. To właśnie fakt, że strony kontrolowały terytoria, o których dyskutowały, pomija się w dyskusjach na temat „nowej Jałty”. Obraz trzech mężczyzn dzielących świat między siebie nadaje się na pierwszą stronę gazety, a idea, że wielcy tego świata mają prawo decydować o losie swoich sąsiadów, podoba się Władimirowi Putinowi czy Xi Jinpingowi, i pewnie także Donaldowi Trumpowi. Jednak ten, kto chciałby dziś powtórzyć Jaltę, będzie potrzebował czegoś więcej niż tylko dwóch kolejnych entuzjastów zabawy w naśladowanie Cezara.
W lutym 1945 r. armia sowiecka posuwała się naprzód przez Europę Środkową i Wschodnią, a zachodni alianci nacierali na Niemcy od zachodu. Na Pacyfiku Roosevelt chciał, by Stalin przystąpił do wojny z Japonią, aby przyspieszyć jej klęskę i zmniejszyć koszty zwycięstwa. Z kolei Churchill, pomimo wyczerpania, jakie dotknęło Wielką Brytanię, przemawiał w imieniu imperium, które w okresie konferencji w Jałcie, kontrolowała w ten czy inny sposób prawie jedną czwartą powierzchni lądowej świata. Mówiąc w prost Jałta była możliwa, ponieważ te trzy mocarstwa fizycznie kontrolowały sytuację w terenie.
Kiedy Stalin negocjował przywileje na Dalekim Wschodzie, mógł zaoferować Rooseveltowi to, czego ten naprawdę potrzebował, czyli armię walczącą z Japończykami w Mandżurii. Dzisiaj Waszyngton sprawdził granice swojej siły na Morzu Czerwonym. Po tygodniach amerykańskich nalotów na Huti, w maju 2025 r. Oman ogłosił porozumienie, w którym obie strony zobowiązały się do zaprzestania ataków na siebie nawzajem, w tym na amerykańskie okręty. Negocjator ze strony Huti wyjaśnił, że porozumienie nie obejmuje Izraela. Waszyngton uzyskał ograniczone zobowiązanie, a Huti w zamian otrzymali zaprzestanie amerykańskich bombardowań. Jeśli wywalczenie tak skromnego zobowiązania od milicji plemiennej w Jemenie wymagało negocjacji i ustępstw, to ile będzie kosztowało Waszyngton narzucenie Iranowi swojej polityki regionalnej lub zmuszenie Ukrainy do zaakceptowania porozumienia, które Kijów uważa za zagrożenie dla swojej egzystencji?
Wpływy wielkich państwa są dzisiaj po prostu mniejsze niż w 1945 r. Saudyjczycy próbowali naciskać Chińczyków, aby ci wpłynęli na Irańczyków, aby ci powstrzymali Huti od dalszej eskalacji. Problem w tym, że chociaż Pekin, Teheran i Huti podróżują jedną drogą razem, to nie oznacza, że Huti będą poświęcać swoje interesy na rzecz dobrych relacji między Rijadem a Pekinem.
Także Pekin powinien zastanowić się nad swoim doświadczeniem z Filipinami. W 2023 r. Manila zezwoliła siłom amerykańskim na korzystanie z czterech dodatkowych baz wojskowych. Prezydent Filipin, Ferdinand Marcos Jr., przypisał rozszerzenie obecności amerykańskiej zachowaniu Chin na spornych wodach. Pekin może podwyższyć koszty obrony interesów morskich Filipin. Jednak wzrost tych kosztów sprawia, że oferta pomocy ze strony Stanów Zjednoczonych staje się w oczach Manili bardziej opłacalna. W ten sposób presja ze strony Chin przyczyniła się do zapewnienia siłom amerykańskim szerszej obecności w państwie, które Chiny wolałyby utrzymać z dala od USA. Jeśli nawet Waszyngton porzuci Manilę w jakimś wielkim dealu z Pekinem, to nie oznacza, że Filipińczycy nie będą walczyć i będą mogli liczyć na pomoc Japończyków czy Australijczyków.
Trump może odmówić dostaw broni sojusznikowi, a Xi może zamknąć chiński rynek przed państwem, które mu się sprzeciwia. Być może jakiś rząd ulegnie, ponieważ cena odmowy będzie zbyt wysoka. Jednak sojusznik, który ma wątpliwości co do dostarczenia kolejnej partii uzbrojenia, będzie szukał innego dostawcy, a eksporter, który obawia się zamknięcia rynku, będzie szukał nowych klientów. Wówczas kupno kolejnego ustępstwa będzie droższe od poprzedniego. Gdyby jutro trzej przywódcy zasiedli przy jednym stole, Trump mógłby obiecać Putinowi, co Waszyngton zrobi w sprawie Ukrainy, a Xi, co zrobi w sprawie Tajwanu. Co zrobią jednak Kijów i Tajpej następnego dnia? Kto podpisze w ich imieniu? Kto ich zmusi do czegokolwiek?
