Tag: chengyu

投机取巧

Tóujīqǔqiǎo dosłownie: skorzystać z okazji i wykorzystać sztuczki (dla zdobycia korzyści) znaczenie: szukać osobistych korzyści za pomocą nieczystych zagrań

老态龙钟

Lǎotàilóngzhōng dosłownie: niedołężność starego wieku  znaczenie: stary i słaby; starcze otępienie 

斩钉截铁

Zhǎndīngjiétiě dosłownie: odrąbywać paznokcie, przecinać się przez stal  znaczenie: stanowczy; kategoryczny; niezachwiany

夜长梦多

Yèchángmèngduō dosłownie: długa noc, wiele snów  znaczenie: długie opóźnienie czy zwlekanie wywołuje wiele problemów 

温故知新

Wēngùzhīxīn dosłownie: przejrzeć stare, zrozumieć nowe  znaczenie: 1) powtórzyć, co się przestudiowało, aby zdobyć nowe zrozumienie; 2) przyjrzeć się przeszłości z perspektywy czasu, aby zrozumieć teraźniejszość 

童心未泯

Tóngxīn wèi mǐn dosłownie: zachować dziecięcą niewinność  znaczenie: zachować w sobie dziecko 

守株待兔

Shǒuzhūdàitù dosłownie: stać przy pniu w nadziei, [że pojawi się] zając [w miejscu, gdzie złapano wcześniej innego]  znaczenie: głupia i prostacka taktyka; siedzieć z założonymi […]

人声鼎沸

Rén shēng dǐngfèi dosłownie: ludzkie głosy, (jak) gotujący się (garnek na) trójnogu  znaczenie: gwar; wrzawa 

千辛万苦

Qiān xīn wàn kǔ dosłownie: tysiąc cierpień, dziesięć tysięcy goryczy  znaczenie: wszelkie możliwe przeszkody; życiowe trudności 

平步青云

Píngbùqīngyún dosłownie: wzrosnąć od ziemi do chmur  znaczenie: dokonać szybkiego awansu społecznego 

蹑手蹑脚

Nièshǒunièjiǎo dosłownie: kroczyć na rękach, kroczyć na nogach  znaczenie: chodzić na palcach; starać się nie robić hałasu; skradać się; podchodzić zwierzynę 

妙趣横生

Miàoqùhéngshēng dosłownie: zabawne i fenomenalne  znaczenie: błyskotliwe i pełne humoru (o przemówieniu lub tekście) 

乐极生悲

Lèjíshēngbēi dosłownie: ekstremalne szczęście rodzi smutek  znaczenie: 1) ostentacyjne okazywanie szczęścia kusi nieszczęścia; 2) fortuna kołem się toczy

苦口婆心

Kǔkǒupóxīn dosłownie: gorzkie w smaku dobre w intencjach  znaczenie: cierpliwie dawać dobre rady 

既往不咎

Jìwǎngbùjiù znaczenie: przeszłość nie wina  dosłownie: zostawić przeszłość za sobą; nie wracać do przeszłych przewinień

和蔼可亲

Hé’ǎikěqīn dosłownie: miły i życzliwy znaczenie: lubiany; przyjazny 

甘拜下风

Gānbàixiàfēng dosłownie: dobrowolnie pokłonić się [z powodu swojej] niekorzystnej pozycji  znaczenie: przyznać się do niższej wiedzy, zręczności itp. 

风和日丽

Fēng hé rì lì dosłownie: wiatr i piękne słońce  znaczenie: ciepła i słoneczna pogoda 

大言不惭

Dàyánbùcán dosłownie: chwalić się bez wstydu  znaczenie: przechwalać się bez umiaru; nie czuć zażenowania przechwalając się bez umiaru 

谄上欺下

Chǎn shàng qī xià dosłownie: służący dla przełożonych; tyran dla podwładnych  znaczenie: 1) być pochlebcą dla szefów i despotą dla podwładnych; 2) snobistyczny 

百依百顺

Bǎi yī bǎi shùn dosłownie: poddać się sto razy, podporządkować się sto razy  znaczenie: absolutne posłuszeństwo 

衣锦还乡

Yījǐnhuánxiāng dosłownie: wrócić do domu w jedwabnych sztach  znaczenie: odnieść sukces i wrócić do domu z podniesionym czołem 

销声匿迹

Xiāoshēngnìjì dosłownie: (być) cicho i się ukrywać  znaczenie: siedzieć cicho i się nie wychylać; nie ujawniać się publicznie 

白驹过隙

Báijūguòxì dosłownie: biały źrebak przechodzi nad szczeliną  znaczenie: życie jest krótkie; czas biegnie nieubłaganie 

藏垢纳污

Cáng gòu nà wū dosłownie: chronić sprośność i wspomagać nieprzyzwoitość  znaczenie: chronić złych ludzi i tolerować złe zachowanie; gniazdo rozpusty 

草草了事

Cǎocǎoliǎo shì dosłownie: skończyć coś w pośpiechu  znaczenie: robić coś po łepkach; robić coś niestarannie, byle jak 

泛泛之交

Fànfàn zhī jiāo dosłownie: przyjaźń taka jak zwykle  znaczenie: przypadkowa znajomość; niezbyt bliska znajomość 

逼上梁山

Bīshàngliángshān dosłownie: być zmuszonym przyłączyć się do rebelii Liangshan  znaczenie: być zmuszonym do przyłączenia się do buntu; być wmanipulowanym lub zmuszonym do podjęcia nielegalnych działań; […]

闭门思过

Bìménsīguò dosłownie: zastanawiać się (nad błędami) za zamkniętymi drzwiami  znaczenie: przyznawać się prywatnie do błędów; rozmyślać nad swoimi błędami 

垂手可得

Chuíshǒukědé dosłownie: zdobyć coś wyciągają po to rękę  znaczenie: łatwe do uzyskania, zdobycia 

得意忘形

Déyìwàngxíng dosłownie: pozwolić się ponieść dumie w chwili sukcesu  znaczenie: woda sodowa uderzyła do głowy; stracić głowę w chwili sukcesu; nieposkromiona pycha 

甘拜下风

Gānbàixiàfēng dosłownie: szczery podziw, nieuprzywilejowana pozycja znaczenie: przyznać się dobrowolnie do porażki; przyznać się do swojej niższości (w stosunku do kogoś)

刚正不阿

Gāngzhèngbù’ē dosłownie: prawy, nie faworyzujący  znaczenie: 1) bardzo uczciwy; 2) zasadniczy 

名列前茅

Mínglièqiánmáo dosłownie: zajmować miejsce w awangardzie* znaczenie: być w czołówce, w pierwszej dziesiątce, wśród najlepszych, na szczycie listy; wysunąć się na czoło; wyprzedzać innych (w […]

拖泥带水

Tuōnídàishuǐ dosłownie: przeciągnięte przez błoto i wodę  znaczenie: niechlujnie i niejasno; niejednoznaczny; „jak wyciągnięte psu z gardła”

徒有虚名*

túyǒuxūmíng dosłownie: mieć tylko fałszywe imię  znaczenie: tylko z imienia; iluzoryczne; niezasłużona reputacja  * zobacz: 名不虚传

名不虚传*

Míngbùxūchuán dosłownie: imię a nie fałszywa biografia  znaczenie: zasłużyć na swoją reputację; wart swojego imienia  * nie mylić z 徒有虚名

自寻烦恼

Zì xún fánnǎo dosłownie: samemu znaleźć niepokój znaczenie: martwić się rzeczami bez znaczenia; wynajdywać sobie rzeczy, którymi można się zamartwiać 

珠圆玉润

Zhūyuányùrùn dosłownie: okrągłe jak perła i gładkie jak jadeit znaczenie: piękny i przyjemny (o śpiewie); zgrabnie napisane (o literaturze)

暮气沉沉

Mùqì chénchén dosłownie: apatyczny i martwy  znaczenie: w letargu; bez życia 

明日黄花

Míngrì huánghuā dosłownie: jutrzejsze pożółkłe kwiaty  znaczenie: rzeczy, które się zestarzały i straciły na atrakcyjności; przestarzałe; przebrzmiałe; niemodne  

察言观色

Cháyánguānsè dosłownie: śledzić słowa i obserwować twarz  znaczenie: uważnie obserwować czyjeś słowa i gesty aby rozpoznać prawdziwe intencje 

百不失一

Bǎi bù shī yī dosłownie: na sto (razy) nie pomylić się nawet raz  znaczenie: kompletnie pozbawiony ryzyka  * Także: 百无一失 (Bǎi wú yī shī)

白头偕老

Báitóuxiélǎo dosłownie: stary wiek, długie małżeństwo  znaczenie: (o parach) dożyć razem późnej starości; mieć do końca bardzo udany związek 

按部就班

Ànbùjiùbān dosłownie: za kategorią następuje klasa* znaczenie: 1) krok po kroku; postępować zgodnie z instrukcją; 2) trzymać się uparcie utartych schematów lub metod;  * Pierwotnie […]

扶摇直上

Fúyáozhíshàng dosłownie: prosto do góry  znaczenie: poszybować w górę (o cenach lub czyimś statusie społecznym); nabrać przyśpieszenia (o karierze lub biegu wypadków) 

赶尽杀绝

Gǎnjìnshājué dosłownie: popęd do czynienia bestialskich rzeczy  znaczenie: nie brać jeńców; bezwzględny  

供不应求

Gōngbùyìngqiú dosłownie: dostawy nie pokrywają potrzeb  znaczenie: braki; niedobory 

教导有方

Jiàodǎo yǒu fāng dosłownie: zręczny w nauczaniu i dostarczaniu wskazówek znaczenie: dobrze uczący (używane w pochwałach dla nauczycieli lub instytucji edukacyjnych) 

三人成虎

Sān rén chéng hǔ dosłownie: trzech ludzi zmienia się w tygrysa  znaczenie: coś w tym musi być, ponieważ wielu ludzi w to wierzy (pogłoska może […]

争先恐后

Zhēngxiānkǒnghòu dosłownie: starać się znaleźć na czele (bo każdy boi się znaleźć na końcu)* znaczenie: stanąć do wyścigu szczurów  * To jeden ze współczesnych chengyu, […]

朝秦暮草

Zhāo qín mù cǎo dosłownie: rano (służyć) Państwu Qin, wieczorem Państwu Cao  znaczenie: szybko zmieniać strony; zmienny; dokonać wolty 

承先启后

Chéngxiānqǐhòu dosłownie: trzymać się przodków, zapoczątkować przyszłe  znaczenie: tworzyć przyszłość czerpiąc ze swojego dziedzictwa 

成王败寇

Chéng wáng bài kòu dosłownie: zwycięzca królem, przegrany bandytą znaczenie: historię piszą zwycięzcy; zwycięzca bierze wszystko 

安于现状

Ān yú xiànzhuàng dosłownie: być zadowolonym ze status quo  znaczenie: być zadowolonym ze stanu spraw tak, jak są; (także pejoratywnie) nie szukać ulepszeń lub poprawy […]

爱屋及乌

Àiwūjíwū dosłownie: kochać osobę i kruki na jej dachu  znaczenie: kochać kogoś i wszystko, co jest z nim lub nią związane; kochać to, co kocha ukochana […]

嗤之以鼻

Chīzhīyǐbí dosłownie: chrząkać szyderczo  znaczenie: zadzierać nosa; patrzeć na innych z góry; wynosić się nad innych 

孑然一身

Jiérán yīshēn dosłownie: odizolowany i sam  znaczenie: osamotniony; sam jak palec

面授机宜

Miànshòu jīyí dosłownie: (przekazać) twarzą w twarz wytyczne   znaczenie: zaznajomić kogoś w tajemnicy z tematem / problemem / informacją 

千头万绪

Qiān tóu wàn xù dosłownie: tysiące końcówek i dziesięć tysięcy wątków (jedwabiu)  znaczenie: mnóstwo; mnogość 

人才济济

Réncái jǐ jì dosłownie: utalentowani przychodzą z pomocą  znaczenie: dream team; zespół talentów 

如释重负

Rúshìzhòngfù dosłownie: jak uwolniony od dużego ciężaru znaczenie: jakby ciężar spadł z ramion

同病相怜

Tóngbìngxiānglián dosłownie: wspólna choroba prowadzi do (wzajemnej) sympatii  znaczenie: 1) jechać na tym samym wózku; 2) wspólny przeciwnik zbliża do siebie obcych ludzi 

望眼欲穿

Wàngyǎnyùchuān dosłownie: wypatrywać aż się oczy zmęczą  znaczenie: gorliwie wyczekiwany; szczerze aspirować do czegoś 

一贫如洗

Yīpínrúxǐ dosłownie: biedny jak (ktoś komu wszystko) zmyła woda  znaczenie: bez grosza; biedny jak mysz kościelna 

有眼无珠

Yǒuyǎnwúzhū dosłownie: mieć oczy bez źrenic* znaczenie: 1) mieć płytką wiedzę i nie móc zrozumieć wagi lub znaczenia osoby lub rzeczy; 2) bezsensowny  * Dosłownie […]

有目共睹

Yǒumùgòngdǔ dosłownie: do zobaczenia dla każdego, kto ma oczy znaczenie: oczywiste; ewidentne

执迷不悟

Zhímíbùwù dosłownie: obsesja bez opamiętania  znaczenie: uparcie robić coś źle lub złego i nie przyjmować do wiadomości żadnych racjonalnych argumentów przeciw 

左右逢源

Zuǒyòuféngyuán dosłownie: uzyskać źródła z lewa i prawa znaczenie: 1) wykorzystywać obydwie strony; 2) osiągnąć sukces w ten lub inny sposób

暗送秋波

Ànsòngqiūbō dosłownie: wysłać potajemnie jesienne kręgi* znaczenie: zabiegać w sekrecie o czyjeś względy; zalecać się po kryjomu  * Jesienne kręgi na wodzie to także synonim oczu […]

安之若素

Ānzhīruòsù dosłownie: spokojny jak zwykle znaczenie: znosić trudności ze spokojem

杯弓蛇影

Bēigōngshéyǐng dosłownie: (wziąć odbicie) łuku w filiżance za cień węza znaczenie: ekstremalnie podejrzliwy; cierpiący na paranoję

壁垒森严

Bìlěisēnyán dosłownie: ufortyfikowana przeszkoda  znaczenie: 1) pilnie strzeżony; silnie ufortyfikowany lub zabezpieczony 2) wyraźnie oddzielony lub wydzielony; dokładna linia podziału 

宾至如归

Bīnzhìrúguī dosłownie: goście czują się jak by wrócili (do domu)  znaczenie: pozwolić gościom poczuć się jak w domu; ugościć kogoś dobrze

不二法门

Bù èr fǎmén dosłownie: nie ma drugiej (drogi) niż Brama Dharmy* znaczenie: jedyna droga; jedyna możliwość lub opcja  * Chiński 法 znak oznacza prawo, ale w tekstach […]

红颜薄命

Hóngyán bómìng dosłownie: piękna twarz, zły los znaczenie: uroda nie daje szczęścia; piękne kobiety są skazane na nieszczęście* * Znalazłem, gdzieś wytłumaczenie, że źródłem takiej […]

出奇制胜

Chūqízhìshèng dosłownie: zaskakująco pobić (przeciwnika)  znaczenie: pokonać przeciwnika przez zaskakujący ruch; odnieść sukces w zaskakujący sposób 

打马虎眼

Dǎ mǎhǔ yǎn dosłownie: uderzyć nieuważne oko  znaczenie: 1) udawać głupka; 2) wykorzystać czyjąś nieuwagę, brak koncentracji

打退堂鼓

Dǎtuìtánggǔ dosłownie: bić w bęben na odwrót  znaczenie: wycofać się z czegoś; uciec; ustąpić 

截长补短

Jié cháng bǔ duǎn dosłownie: skrócić długie aby uzupełnić krótkie  znaczenie: skorzystać z siły / zapasów / możliwości itp. jednego aspektu aby zrekompensować słabość drugiego; […]

巧夺天工

Qiǎoduótiāngōng dosłownie: przewyższający naturę  znaczenie: wyjątkowo kunsztowny 

鹊巢鸠占

Què cháo jiū zhàn dosłownie: gołąb zajmuje gniazdo sroki  znaczenie: przejąć (nielegalnie) czyjąś własność lub miejsce; uzurpować sobie czyjeś stanowisko lub pozycję społeczną 

阴阳怪气

Yīnyángguàiqì dosłownie: osobliwy duch Yin i Yang znaczenie: ekscentryczny; dziwny; zdumiewający 

因材施教

Yīncáishījiào dosłownie: uczyć studentów zgodnie z ich uzdolnieniami  znaczenie: dostosować przekaz do możliwości odbiorcy (odnosi się do edukacji) 

吟风弄月

Yín fēng nòng yuè dosłownie: pieśń wiatru i księżyca  znaczenie: (pejoratywnie) ckliwa poezja

玉石俱焚

Yùshíjùfén dosłownie: jadeit i kamień, wszystko spalone  znaczenie: zabijać lub niszczyć wszystkich i wszystko w niedyskryminacyjny sposób 

招兵买马

Zhāobīngmǎimǎ dosłownie: rekrutować żołnierzy, kupować konie  znaczenie: 1) zbierać armię; 2) zebrać grupę ludzi, zespół badawczy, drużynę itp. 

直言不讳

Zhíyán bùhuì dosłownie: mówić dosadnie bez tabu  znaczenie: mówić prosto z mostu; nazywać rzeczy po imieniu; nie przebierać w słowach 

自暴自弃

Zìbàozìqì dosłownie: zranić siebie, opuścić siebie  znaczenie: 1) mieć niską samoocenę; 2) pogrążać się w beznadziei; być w depresji; mieć czarne myśli 

杯水车薪

Bēishuǐchēxīn dosłownie: (wylać) kubek wody na (płonący) wóz z drzewem opałowym  znaczenie: kropla w morzu potrzeb; niedostateczne środki 

别开生面

Biékāishēngmiàn dosłownie: inne otwarcie, nowa twarz znaczenie: (melioratywnie) zrobić coś w nowy sposób; stworzyć nowy styl; zrobić coś nowego i niekonwencjonalnego Porównaj z 标新立异!

标新立异

Biāoxīnlìyì dosłownie: stworzyć coś nowego i innego znaczenie: (pejoratywnie, co nie powinno nikogo w Chinach dziwić) zrobić coś w nowy sposób tylko po to aby […]

敝帚千金

Bì zhǒu qiānjīn dosłownie: zużyta miotła warta tysiąc sztuk złota znaczenie: hołubić posiadany przedmiot bez względu na jego wartość materialną

不动声色

Bù dòng shēngsè dosłownie: nie zmienić głosu ani koloru (na twarzy) znaczenie: zachować kamienną twarz; zachowywać spokój w każdej sytuacji

出其不意

Chūqíbùyì dosłownie: podjąć szybką akcję kiedy inny się nie spodziewa znaczenie: wziąć kogoś z zaskoczenia; zrobić coś niespodziewanie (dla innych)

充耳不闻

Chōng’ěrbùwén dosłownie: zatkać sobie uszy i nie słuchać znaczenie: być głuchym na wszelkie argumenty / racjonalne rozumowanie / prawdę itp.

出口成章

Chūkǒuchéngzhāng dosłownie: słowa wychodzą z usta jak z pod pióra mistrza znaczenie: elokwentny

重整旗鼓

Chóngzhěngqígǔ dosłownie: przegrupować flagę i bębny znaczenie: zebrać się po porażce (o człowieku jak i armii); przegrupować wojska po klęsce do nowej bitwy

德高望重

Dégāowàngzhòng dosłownie: wielka cnota i ogromna reputacja znaczenie: szanowany; szlachetnego charakteru i o dużym prestiżu

干柴烈火

Gāncháilièhuǒ dosłownie: (jak) ogień na drwach na opał znaczenie: (używane zazwyczaj w odniesieniu do relacji pozamałżeńskich) natychmiastowe pożądanie; miłość od pierwszego wejrzenia