Tag: chiński

岁月流逝

Suìyuè liúshì dosłownie: czas upływa [bez przerwy] 

岁月蹉跎

Suìyuè cuōtuó dosłownie: marnować czas dreptając sobie w miejscu 

岁月不居

Suìyuè bù jū dosłownie: czas nie odpoczywa 

岁月不羁 (岁月无情)

Suìyuè bùjī (Suìyuè wúqíng) dosłownie: czas się nie zatrzymuje (czas nie czeka) 

鞅罔欺生

Yāng wǎng qīshēng dosłownie: [tylko] zdemoralizowani* wykorzystują obcych 

随河打淌

Suí hé dǎ tǎng dosłownie: pozwolić rzece nieść się z nurtem 

讴歌颂德

Ōugē sòng dé dosłownie: śpiewać na czyjąś cześć odę o cnocie 

讴歌盛世

Ōugē shèngshì dosłownie: śpiewać pieśń na cześć epoki rozkwitu 

干犯法纪

Gānfàn fǎjì dosłownie: naruszyć prawo i dyscyplinę

爱才若命

Ài cái ruòmìng dosłownie: cenić talent jakby to było [nasze] przeznaczenie 

爱才若渴

Ài cái ruò kě dosłownie: cenić talent jakby być spragnionym  

越俎代庖

Yuèzǔdàipáo dosłownie: wyjść poza swoją deskę do krojenia i zastąpić kogoś*

朝气蓬勃

Zhāoqì péngbó dosłownie: poranna rześkość pełna życia 

朝气勃勃

Zhāoqì bóbó dosłownie: napędzany poranną rześkością 

手头没货

Shǒutóu méi huò dosłownie: stan*, brak dóbr 

Indeks Chengyu

Dodałem indeks chengyu umożliwiający wyszukiwanie za pomocą znaków lub pisowni Hanyu Pinyin. Oczywiście będę go też codziennie uzupełniał o kolejne publikowane chengyu. Jeżeli indeks nie […]

手头阔绰

Shǒutóu kuòchuò dosłownie: swobodna sytuacja finansowa 

手头困乏

Shǒutóu kùnfá dosłownie: kiepska sytuacja finansowa 

手头宽裕

Shǒutóu kuānyù dosłownie: dostatnia sytuacja finansowa 

手头紧吧

Shǒutóu jǐn ba dosłownie: napięta sytuacja finansowa! 

手头拮据

Shǒutóu jiéjū dosłownie: sytuacja finansowa: bez rezerw finansowych

手头不便

Shǒutóu bùbiàn dosłownie: niedogodna sytuacja finansowa*

寿头寿脑

Shòu tóu shòu nǎo dosłownie: niedorajda i głupek 

坏事做绝

Huàishì zuò jué dosłownie: złe czyny i spalić za sobą wszystkie mosty 

金城汤池

Jīnchéng tāngchí dosłownie: złote miasto*, wrząca fosa 

一枝之栖

Yīzhī zhī qī dosłownie: jedyna gałąź na grzędę 

一枝独秀

Yīzhīdúxiù dosłownie: jedna gałąź wyrosła wyjątkowo ponad inne 

前车可鉴

Qián chē kě jiàn dosłownie: [sytuacja, jaką miał] wóz na przedzie może się odzwierciedlić*

忧心如箭

Yōuxīn rú jiàn dosłownie: [mieć] smutne serce jakby [przebite] strzałą 

忧心如焚

Yōuxīnrúfén dosłownie: [mieć] smutne serce jakby się paliło 

忧心忡忡

Yōuxīnchōngchōng dosłownie: [mieć] smutne serce i zamartwiać się 

趾高气扬 (趾高气昂)

Zhǐgāo qì yáng (Zhǐ gāo qì áng) dosłownie: [chodzić wznosząc] wysoko palce u nóg, nadęty i rozlazły (wysoko palce u nóg, nadęty i wyprostowany)

不以为意

Bù yǐwéi yì dosłownie: nie uznać za mające znaczenie 

不以为忤

Bù yǐwéi wǔ dosłownie: nie uznać [czegoś] za nieprzyjazne  

不以为伍

Bù yǐwéi wǔ dosłownie: nie uznawać za kompana*

不以为然

Bùyǐwéirán dosłownie: nie uznawać za prawe 

不以为例

Bù yǐwéi yì dosłownie: nie uznawać za przykład  

不以为耻

Bù yǐwéi chǐ dosłownie: nie uznawać za wstydliwe  znaczenie: nie wstydzić się czegoś  Zob.: 不以为例, 不以为然, 不以为伍, 不以为忤 oraz 不以为意.

溺于声色

Nì yú shēngsè dosłownie: być uzależnionym od tańca i kobiet*  znaczenie: prowadzić życie rozpustnika, utracjusza  zob.: 溺于酒色 oraz 溺于利欲. * 声色 to także: zmysłowość.

溺于利欲

Nì yú lì yù dosłownie: być uzależnionym od [widzenia tylko] własnego interesu i chciwości  znaczenie: gonić za pieniędzmi  zob.: 溺于酒色 oraz 溺于声色.

溺于酒色

Nì yú jiǔsè dosłownie: być uzależnionym* od alkoholu i seksu** znaczenie: oddać się alkoholowi i kobietom lekkich obyczajów; łajdaczy się  zob.: 溺于利欲 oraz 溺于声色. * 溺 […]

东奔西走

Dōng bēn xī zǒu dosłownie: pogalopować na wschód, pójść na zachód  znaczenie: biegać zajętym; nie mieć chwili wytchnienia; być zaganianym  Zob.: 东奔西窜 oraz 东奔西跑.

东奔西窜

Dōng bēn xī cuàn dosłownie: pogalopować na wschód, uciekać na zachód  znaczenie: uciekać we wszystkich kierunkach Zob.: 东奔西跑 oraz 东奔西走.

背山面海

Bèi shān miàn hǎi dosłownie: za plecami góry, przed frontem morze  znaczenie: 1) [dosłownie:] za plecami góry, od frontu morze; 2) doskonała lokalizacja  Nie mylić z 被山带河.

被山带河

Bèishān dài hé dosłownie: na górze, opływany przez rzekę  znaczenie: strategicznie ulokowany  Nie mylić z 背山面海.

悖入悖出

Bèi rù bèi chū dosłownie: przewrotne wejście, przewrotne wyjście* znaczenie: źle zdobyte, źle wydane; kradzione nie tuczy  * To skrót od: 貨悖而入者, 亦悖而出 [Dobra przewrotnie wniesione (zdobyte),  także przewrotnie wyjdą] […]

决胜千里

Juéshèng qiānlǐ dosłownie: dający zwycięstwo na tysiąc li* znaczenie: dobry plan; plan dający ogromne szanse powodzenia  * Obecnie przyjmuje się 1里 = 500 m., ale na […]

一枕黄粱

Yī zhěn huáng liáng dosłownie: poduszka żółtego prosa* znaczenie: krótkotrwała megalomania; marzenie ściętej głowy  * Poduszka symbolizuje tutaj sen lub śnienie. Żółte proso z kolei jest […]

一之谓甚

Yī zhī wèi shén dosłownie: jeden raz powiedzieć (sekret, coś złego?)* [to] zbyt dużo znaczenie: nawet raz, to o jeden raz za dużo; raz to wystarczająco […]

一之为甚

Yī zhī wéi shèn dosłownie: jeden raz staje się zbyt dużo znaczenie: jedna pomyłka to wystarczająco dużo  Zob.: 一之谓甚.

一知半解

Yīzhībànjiě dosłownie: wiedzieć całość [ale mieć] wytłumaczoną [tylko] połowę  znaczenie: 1) mieć powierzchowną wiedzę o czymś; niepełne zrozumienie; 2) nieprzemyślane; niewydarzone 

背水一战

Bèishuǐyīzhàn dosłownie: [za] plecami rzeka, [przed] tylko bitwa  znaczenie: walczyć aż do śmierci; walczyć do ostatniego żołnierza, naboju itp.  Zob.: 背水为阵

背水为阵

Bèishuǐ wèi zhèn dosłownie: być jak batalion mający za plecami tylko rzekę  znaczenie: walczyć przypartym do muru  Zob.: 背水一战.

一成一旅

Yī chéngyī lǚ dosłownie: jedno miasto, jedna brygada*   znaczenie: 1) o małym terytorium i armii [o państwie, przeciwniku, obcej armii itp.]; 2) o słabej […]

一成不变

Yīchéngbùbiàn dosłownie: raz osiąść, nie zmieniać [miejsca]  znaczenie: nieelastyczny, niezmienny; pozostający na utartych szlakach; rutyniarz  Zob.: 一成一旅.

异曲同工

Yìqǔtónggōng dosłownie: różne melodie, wspólna praca* znaczenie: 1) wspaniałe (o dziełach literackich), mimo że każde z nich ma własny, nieporównywalny styl i zawartość; 2) osiągnąć […]

自不量力

Zì bù liànglì dosłownie:  nie ocenić samemu swojej siły  znaczenie: przeceniać siebie (własne siły lub możliwości kontrolowania jakiegoś procesu) Zob.: 自不必说 oraz 自不待言.

自不待言

Zì bùdài yán dosłownie: samo [z siebie] niewymagające słów  znaczenie: rozumie się samo przez się; aksjomat Zob.: 自不必说 oraz 自不量力.

自不必说

 Zì bùbì shuō dosłownie: samo [z siebie] nie potrzebuje omówienia  znaczenie: rozumieć się samo przez się;* ewidentny, oczywisty Zob.: 自不待言 oraz 自不量力. * W języku potocznym różnica między 自不必说 […]

本末倒置

Běnmòdàozhì dosłownie: zasadnicze i wyjątkowe w odwrotnym porządku  znaczenie: wziąć coś wyjątkowego za coś normalnego, zasadniczego, powszechnego itp.; wziąć wyjątek za regułę; stawiać wóz przed […]

爱如珍宝

Ài rú zhēnbǎo dosłownie: kochać jak skarb znaczenie: pożądać czegoś lub coś cenić, jakby to był najcenniejszy skarb Zob.: 爱如己出.

爱如己出

Ài rú jǐ chū dosłownie: kochać jakby samemu urodzić znaczenie: kochać dziecko jak swoje własne Zob.: 爱如珍宝.

摆龙门阵

Bǎi lóngménzhèn dosłownie: przedstawiać bitwę u Smoczej Bramy* znaczenie: 1) spotkać się na pogaduchach; 2) opowiadać (nostalgiczne) historie  * 龙门 wschodnia brama w stolicy Państwa […]

班门弄斧

Bānménnòngfǔ dosłownie: popisywać się [przed Lu] Ban* sprawnością z siekierą znaczenie: popisywać się swoimi raczej słabymi umiejętności przed ekspertem w danej dziedzinie * Lu Ban […]

公益劳动

Gōngyì láodòng dosłownie: wspólne dobro i fizyczna praca znaczenie: odbywać wolontariat; pracować dla wspólnego dobra Zob.: 公益精神.

公益精神

Gōngyì jīngshén dosłownie: duch wspólnego dobra znaczenie: duch współpracy (wspólnej pracy) dla dobra publicznego Zob.: 公益劳动.

恩仇未报

Ēn chóu wèi bǎo dosłownie: wdzięczność i wrogość [są] jeszcze [do] odpłacenia znaczenie: mieć stare i niewyrównane porachunki  Zob.: 恩仇分明.

恩仇分明

Ēn chóu fēnmíng dosłownie: wdzięczność i wrogość wyraźnie rozgraniczone  znaczenie: czynić wyraźną różnicę między dobrem i złem czynionym przez innych  Zob.: 恩仇未报.

眉目如画

Méimù rú huà dosłownie: wygląd jak z obrazu  znaczenie: piękny jak z obrazka  Zob. 眉目不清, 眉目传情, oraz 眉目清秀.

眉目清秀

Méimù qīngxiù dosłownie: rysy twarzy delikatne i piękne  znaczenie: mieć delikatne rysy twarzy  Zob. 眉目不清, 眉目传情 oraz 眉目如画.

眉目传情

Méimù chuánqíng dosłownie: piękna twarz [więc] rzucać miłosne spojrzenia  znaczenie: robić maślane oczy do kogoś Zob. 眉目不清, 眉目清秀 oraz 眉目如画.

眉目不清

Méimù bù qīng dosłownie: niejasny plan  znaczenie: niezbyt dobrze zorganizowany (plan, praca itp); niemetodyczny  Zob. 眉目传情, 眉目清秀 oraz 眉目如画. Istnieją dwie formy wymowy 眉目: A) méimu – 1) potencjalne rozwiązania, […]

招摇撞骗

Zhāoyáozhuàngpiàn dosłownie: ostentacyjnie szukać okazji do przekrętu  znaczenie: robić przekręty udając VIPa  Zob.: 招摇过市.

招摇过市

Zhāoyáoguòshì dosłownie: ostentacyjnie przechodzić przez miasto  znaczenie: 1) paradować po ulicach szukając poklasku; 2) mieć parcie na szkło  Zob.: 招摇撞骗.

装模作样

Zhuāngmúzuòyàng dosłownie: odgrywać wzorzec, udawać styl  znaczenie: 1) grać; udawać; robić przedstawienie; 2) być pretensjonalnym, zmanierowanym 

抱头大哭*

Bào tóu dà kū dosłownie: nakryć głowę [rękoma nawzajem i] wielki płacz  znaczenie: wypłakiwać się sobie nawzajem w ramionach  * Inna forma: 抱头痛哭 (dosłownie: nakryć głowę […]

抱头鼠窜

Bàotóushǔcuàn dosłownie: nakryć głowę [rękami i jak] szczur uciec  znaczenie: uciec z podkurczonym ogonem; rzucić się do panicznej ucieczki  Zob.: 抱头大哭 (抱头痛哭).

半路夫妻

Bànlù fūqī dosłownie: mąż i żona [na drugą] połowę drogi [życia] znaczenie: małżonkowie z odzysku; związek dwojga rozwodników Zob.: 半路出家.

半路出家

Bànlùchūjiā dosłownie: w połowie drogi [życia] opuścić rodzinę [by zostać mnichem lub mniszką] znaczenie: 1) pójść do zakonu w późnym wieku; 2) zmienić zawód lub […]

抱薪救火

Bào xīn jiùhuǒ dosłownie: wiązanka chrustu by ugasić ogień  znaczenie: dolewać oliwy do ognia,* działać w dobrej wierze, ale tylko pogorszyć sprawę  * Uwaga: przeciwieństwie do polskiego […]

阿Q精神

Ā Q jīngshén* dosłownie: mentalność Ah Q  znaczenie: niezdolny spojrzeć prawdzie w oczy i głęboko przekonany, że odniesie sukces mimo wielu braków charakteru lub wiedzy, […]

不相闻问

Bù xiāng wén wèn dosłownie: bez wzajemnego słyszenia pytań   znaczenie: nie być na akceptowalnych warunkach; nie do zaakceptowania  Zob.: 不相容性, 不相上下, 不相往来 oraz .

不相往来

Bù xiāng wǎnglái dosłownie: bez wzajemnych kontaktów* znaczenie: nie pozostawać w kontakcie; zerwać lub utracić ze sobą kontakt  Zob.: 不相容性, 不相上下 oraz 不相闻问. * 容性 ma trzy podstawowe znaczenia: 1) […]

不相上下

Bù xiāng shàngxià dosłownie: nie wyglądać na mniejszego lub większego  znaczenie: prawie taki sam; równi sobie; mniej więcej o takiej samej sile  Zob.: 不相容性, 不相往来 oraz 不相闻问.

不相容性

Bù xiāng róng xìng dosłownie: nie wyglądać na ten sam rodzaj  znaczenie: niekompatybilność  Zob.: 不相上下, 不相往来 oraz 不相闻问.

出尔反尔

Chū’ěrfǎn’ěr dosłownie: wychodzisz więc*, wracasz więc [?!] znaczenie: 1) zastanawiać się w nieskończoność; nie móc się zdecydować; 2) złamać przyrzeczenie; wycofać się z czegoś, co […]

刁诈凶悍

Diāo zhà xiōnghàn dosłownie: przebiegły oszust i zaciekły oprych  znaczenie: niegodziwy i gwałtowny 

掉以轻心

Diàoyǐqīngxīn dosłownie: stracić [koncentrację] a także [być] niedbałym  znaczenie: 1) przestać się pilnować; 2) przyjąć lekceważącą, lekkomyślną postawę w podejściu do ważnych spraw; być lekkomyślnym 

指日为誓

Zhǐrìwèishì dosłownie: wskazać słońce* by złożyć przysięgę znaczenie: przyrzec coś solennie (czyli na słońce); uroczysta przysięga Zob.: 指日可成, 指日可待, 指日可数 oraz 指日可下. * W tym […]

指日可下

Zhǐrìkěxià dosłownie: wkrótce można zająć [miasto] znaczenie: 1) zdobyć miasto zajmowane przez wroga; 2) tak jak przewidywano Zob.: 指日可成, 指日可待, 指日可数 oraz 指日为誓.

指日可数

Zhǐrìkěshǔ dosłownie: wkrótce można policzyć [pozostałe dni] znaczenie: dni lub czas czegoś są już policzone Zob.: 指日可成, 指日可待, 指日可下 oraz 指日为誓.

指日可待

Zhǐrìkědài dosłownie: wkrótce może być znaczenie: być już za rogiem; spodziewać się czegoś już za moment; być w zasięgu ręki (np. zwycięstwo)  Zob.: 指日可成, 指日可数, […]

指日可成

Zhǐrìkěchéng dosłownie: wkrótce można odnieść sukces znaczenie: można ukończyć lub zakończyć w wyznaczonym dniu lub czasie Zob.: 指日可待, 指日可数, 指日可下 oraz 指日为誓.

装腔作势

Zhuāngqiāngzuòshì dosłownie: udawać akcent* i przyjmować postawę znaczenie: przybierać pozy; być pretensjonalnym, zmanierowanym * 腔 – ciekawy hieroglif używany do opisania: 1) jamy brzusznej (itp. […]

百折不挠

Bǎizhé bù náo dosłownie: nie wzdrygnąć się mimo stu komplikacji znaczenie: walczyć mimo wszelkich przeciwności; nie poddawać się Zob.: 百折不回.

百折不回

Bǎizhé bù huí dosłownie: nie zawrócić mimo stu komplikacji znaczenie: być nieugiętym, niezachwianym Zob.: 百折不挠.

彬彬有礼

Bīn bīn yǒulǐ dosłownie: elegancki i posiadający maniery znaczenie: 1) miastowy; 2) mieć dobre maniery Zob.: 彬彬君子.

彬彬君子

Bīn bīn jūnzǐ dosłownie: wyrafinowany* gentlemen znaczenie: wyrafinowany gentlemen  Zob.: 彬彬有礼. * 彬彬 – także: elegancki, łagodny.