RMB-USD

Według niepotwierdzonych doniesień bank centralny ChRL, Ludowy Bank Chin, przygotował plan wprowadzenia „podatku Tobina” od tranzakcji wymiany RMB, w celu ograniczenia spekulacji na kursie RMB. W rzeczywistości celem takiego ruchu byłaby przede wszystkim próba ograniczenia ucieczki kapitału za granicę.

Kiedy jednak można dyskutować o użyteczności podatku Tobina w stabilizacji kursu danej waluty i zapobieganiu atakom spekulacyjnym, to jego skuteczność w zwalczaniu ucieczki kapitału jest praktycznie zerowa. Zwłaszcza w kraju z rozbudowanym czarnym rynkiem wymiany walut.

Na początku zresztą – według domniemanych planów – stawka podatku ma wynieść zero, co ma pozwolić władzom na „dopracowanie” szczegółów. Podatek może najbardziej zaszkodzić firmom handlowym, często dokonującym wymiany walut. Może też zwiększyć koszty operacyjne eksporterów. Dlatego w zamierzeniach władz nowy podatek ma tylko dotyczyć spekulantów.

W zamyśle Jamesa Tobina niewielkie (sam Tobin mówił bodajże o 0,2%) opodatkowanie transakcji wymiany walut miało wyeliminować operacje spekulacyjne.

Najogólniej mówiąc spekulacja na danej walucie polega na szybkim wysprzedaniu zasobów danej waluty w celu pociągnięcia za sobą innych graczy oraz ponownym jej odkupieniu zanim kurs się odbije i po interwencji banku centralnego wróci mniej więcej do tej samej pozycji. Takim akcją spekulacyjnym często towarzyszą dramatyczne wydarzenia polityczne, jak zamachy terrorystyczne*, czy katastrofy naturalne.

Spekulanci powtarzają operację sprzedaży i kupna wielokrotnie w czasie jednej sesji (dnia) posługując się zautomatyzowanymi systemami obrotu walut. Zysk z takiej spekulacji jest marginalny, ale dzięki wielokrotnemu powtórzeniu z udziałem dużych sum na niewielkiej stopie zysku generuj się ogromne dochody.

Podatek Tobina w zamyśle ma właśnie zniwelować tą niewielką stopę zysku i uczynić cały proceder nieopłacalnym. Równocześnie niewielkie obciążenie podatkowe nie powinno uderzyć w normalne podmioty gospodarcze przeprowadzające rzadziej wymianę walut dla celów handlowych.

Tyle teoria. W praktyce wprowadzenie podatku w jednym kraju powoduje faktycznie zmniejszenie operacji spekulacyjnych, ale równocześnie prowokuje odpływ kapitału jako takiego, o czym boleśnie przekonała się Szwecja po 1984 roku. Podatek Tobina ma sens tylko w wypadku jego równoczesnego wprowadzenia w wielu powiązanych ze sobą krajach. Dlatego w Eurozonie mówi się o jego równoczesnej implementacji w Niemczech, Francji, Belgi, Austrii, Słowenii, Portugalii, Grecji, Słowacji, Hiszpanii oraz Estonii, ale państwa Euro nie potrafią się w tej sprawie porozumieć obawiając się negatywnych skutków gospodarczych. Podobnie w Brazylii starania niepopularnej administracji Dilmy Rousseff napotkały opór w parlamencie.

W wypadku ChRL problemem może być proeksportowy charakter gospodarki. W takim wypadku podatek Tobina uderzy w pierwszej kolejności w eksporterów. Władze pragną tego uniknąć zwalniając z podatku transakcje powiązane z zakupem lub sprzedażą towarów za granicą. Szkopuł w tym, że – jak pisałem wcześniej – jeden z najczęściej używany mechanizmów wywozu kapitału z ChRL polega na wielokrotnej operacji sprzedaży i kupna tego samego towaru tak by zyski zostawały za granicą.

Władze de facto stoją przed dylematem: albo opodatkują wszystkie transakcje walutowe uderzając w eksportowy charakter gospodarki, albo nowy podatek będzie bezużytecznym straszakiem. Zresztą opodatkowanie wszystkich transakcji nie ograniczy ucieczki kapitału. Pozostaje przecież czarny rynek, a nawet zapłacenie niewielkiego podatku może być opłacalną ceną za możliwość wywiezienia kapitału z niepewnego politycznie kraju.

W ostatecznym rachunku gra nie jest warta świeczki. Może mieć jednak wartość polityczną dla KPCh. Chodzi przecież by pokazać, że „coś robimy”.

* Dlatego zdziwiłbym się, gdyby sponsorujący ISIS bankierzy z Zatoki Perskiej nie wiedzieli z pewnym wyprzedzeniem o planowanych atakach i nie zarobili przy okazji dla siebie i ISIS okrągłej sumki.

Opublikował/a Michał Bogusz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.