Autor: Steven Mosher
Tytuł: Hegemon. Droga Chin do dominacji
Wydawnictwo: Wydawnictwo Sprawy Polityczne (2007)

Zgodnie z obietnicą z zeszłego tygodnia czas napisać o innej książce Stevena Moshera, ale nie mniej znakomitej, która podobnie jak „Złamana ziemia” doprowadziła rządzących ChRL do białej furii – Mosher po publikacji „Złamanej ziemi” stał się w ChRL persona non grata.

Mosher w swojej pracy poddaje wiwisekcji chińską koncepcję hegomonizmu (霸权主义 bàquán zhǔyì) oraz próbuje pokazać, jak determinuje ona chińską perspektywę stosunków międzynarodowych.

Tzw. „chiński hegemonizm” zakłada naturalną nierówność i hierarchiczność podmiotów politycznych podobnie, jak neokonfucjanizm wyklucza równość jednostek. Hegemonizm determinuje też, że w obrębie stosunków międzynarodowych może być tylko jeden ośrodek dominujący (hegemon, 霸主 bàzhǔ) w skali regionalnej – w myśl powiedzenia, że na danej górze może żyć tylko jeden tygrys.

W skali globalnej oznacza to dążenie ku wielobiegunowości, kiedy każde z mocarstw odgrywałoby rolę regionalnego hegemona. Prędzej czy później jednak dojdzie do ostatecznej walki o dominację „pod niebem” (天下 Tiānxià).

Odchodząc na chwilę od książki Moshera, trzeba zauważyć, że zwolennicy tezy o nieuchronności chińskiej ekspansji,1 wskazują iż ChRL wpadła w pułapkę ciągłego wzrostu, co wynika z potrzeby legitymizacji monopartyjnego systemu politycznego. Od  pewnego momentu dalszy wzrost wiąże się jednak z rosnącą rywalizacją o zasoby i rynki zbytu z innymi podmiotami stosunków międzynarodowych – tak przynajmniej każe postrzegać sytuację klasyczna analiza marksistowska „kapitalistycznych stosunków międzynarodowych”, czyli wciąż główne narzędzie analizy elit KPCh.

Zgodnie z tą logiką chińscy przywódcy zaadaptują imperialny model rozwoju i zdecydują się na ekspansję, dlatego kwestią czasu jest wejście w fazę konfliktu – gorącego lub zimnego – z Zachodem, utożsamianym ze Stanami Zjednoczonymi.

Sam Mosher ostrzega przed takim scenariuszem, ale nie uznaje go za zdeterminowany. Dzisiaj jednak wydaje się on bardziej prawdopodobny niż w 2002 roku, kiedy ukazało się pierwsze wydanie.


1 Alternatywą jest teza o zamykaniu się i samoizolacji Chin, które będą dążyć do wycięcia własnego ekosystemu w przestrzeni międzynarodowej i kiedy będą go zażarci bronić, to równocześnie pozostaną bierne na zewnątrz.

Opublikował/a Michał Bogusz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.