Kategoria: Chengyu

Chengyu to czteroznakowe idiomy, które stanowią esencje języka mandaryńskiego. Bez ich znajomości nie ma mowy o znajomości chińskiego.

Zobacz: Indeks Chengyu

鸡犬不宁

Jīquǎnbùníng dosłownie: niespokojne kurczaki i psy znaczenie: zamieszanie; harmider

家喻户晓

Jiāyùhùxiǎo dosłownie: znany w każdym domu znaczenie: powszechnie znany; dobrze znany

蛟龙得水

Jiāolóng dé shuǐ dosłownie: smok powodzi wchodzi do wody znaczenie: mieć szansę aby pokazać swoją waleczność

三缄其口

Sānjiānqíkǒu dosłownie: trzy plomby (pieczęcie) na ustach znaczenie: wyjątkowo dyskretny i niechętny do ujawniania swojej opinii

炙手可热

Zhìshǒukěrè dosłownie: wyciągnąć rękę aby móc poczuć gorąco znaczenie: używane w celu opisania arogancji (pewności siebie) człowieka z ogromnymi osobistymi możliwościami

众矢之的

Zhòngshǐzhīdì dosłownie: cel dla wielu strzał znaczenie: przedmiot krytyki opinii publicznej

装疯卖傻

Zhuāngfēngmàishǎ dosłownie: udawać idiotę sprzedawać szaleństwo znaczenie: grać głupka; udawać niespełna rozumu

加油添醋

Jiāyóu tiān cù dosłownie: dolać oliwy, dodać octu znaczenie: upiększać; ubarwiać historię lub opowieść

断线风筝

Duàn xiàn fēngzhēng dosłownie: latawiec ze zerwanym sznurem znaczenie: stracone na zawsze (o rzeczach lub ludziach)

鸡毛蒜皮

Jīmáosuànpí dosłownie: kurzy pierz, łupy z czosnku znaczenie: banalność; błahostki; rzeczy pozbawione większego znaczenia

家徒四壁

Jiātúsìbì dosłownie: w domu tylko cztery ściany znaczenie: być biednym jak mysz kościelna; być z nieuprzywilejowanej klasy społecznej

见贤思齐

Jiàn xián sī qí dosłownie: kiedy zobaczysz cnotliwego pomyśl, aby mu dorównać znaczenie: próbować być równie dobrym jak inni; konkurować;

钻牛角尖

Zuānniújiǎojiān dosłownie: wwiercać się w czubek bawolego rogu znaczenie: dzielić włos na czworo

东山再起

Dōngshānzàiqǐ dosłownie: góra Dong (Wschodnia) powstaje na nowo znaczenie: 1) rozpocząć coś w miejscu, gdzie się przerwało; 2) wielki powrót; wrócić po dużej porażce (używane […]

千方百计

Qiānfāngbǎijì dosłownie: tysiąc intryg znaczenie: na wszelkie możliwe sposoby; za pomocą wszelkich środków; za każdą cenę

姑息养奸

Gūxíyǎngjiān dosłownie: tolerancja hoduje zło znaczenie: tolerowanie (drobnych odstępstw) zachęca złoczyńców

拱手让人

Gǒngshǒu ràng rén dosłownie: skłonić się z rękoma na piersi [i] ustępować ludziom znaczenie: 1) być uległym; 2) dokonać koncesji; łatwo się poddać; oddać coś […]

金科玉律

Jīnkēyùlǜ dosłownie: złote zasady wartościowe przykazania znaczenie: prawa i regulacje; kod według którego powinno się żyć

七上八下

Qī shàng bā xià dosłownie: siedem na górze, osiem w dole znaczenie: 1) niespokojna dusza; 2) emocjonalna huśtawka

一丝不挂

Yīsībùguà dosłownie: bez jednej nitki znaczenie: kompletnie nagi

自作自受

Zìzuòzìshòu dosłownie: samemu uczynić swoje cierpienie znaczenie: wypić piwo, które się naważyło; cierpieć konsekwencje swoich poczynań

鳞次栉比

Líncìzhìbǐ dosłownie: w uporządkowanych rzędach jak w grzebieniu lub łuski (ryby) znaczenie: rząd za rzędem, (o statkach lub budynkach) w dużej liczbie ustawionych w równych […]

扬汤止沸

Yáng tāng zhǐ fèi dosłownie: próbować powstrzymać wrzenie zupy przez wybieranie jej z garnka i wlewanie z powrotem znaczenie: nie potrafić prawidłowo rozwiązać problemu (nie […]

一目十行

Yīmùshíháng dosłownie: przeczytać dziesięć kolumn* za jednym rzutem oka znaczenie: posiadać umiejętność szybkiego czytania * tradycyjnie w chinach pisano w kolumnach od góry do dołu […]

大刀阔斧

Dàdāokuòfǔ dosłownie: duży nóż, szeroka siekiera znaczenie: odważny i zdecydowany

大海捞针

Dàhǎilāozhēn dosłownie: szukać igły w oceanie znaczenie: szukać igły w stogu siana

无法无天

Wúfǎwútiān dosłownie: bez prawa, bez nieba* znaczenie: 1) wyjęty z pod prawa; zatwardziały kryminalista; 2) brak szacunku dla prawa * niebo może być tutaj utożsamiane […]

无病呻吟

Wúbìngshēnyín dosłownie: zwijać się w konwulsjach bez fizycznego bólu znaczenie: narzekać bez powodu; marudzić

刎颈之交

Wěn jǐng zhī jiāo dosłownie: podciąć (sobie) gardło kiedy przyjdzie kolej (lub konieczność) znaczenie: braterstwo krwi; gotowość do poświęceń między przyjaciółmi; prawdziwa przyjaźń

一筹莫展

Yīchóumòzhǎn znaczenie: nie móc użyć nawet jednej (ze sobie znanych) strategii dosłownie: nie wiedzieć co robić; być w kropce; osiągnąć kres swoich (intelektualnych) możliwości

攀龙附凤

Pānlóngfùfèng dosłownie: wspiąć się na smoka, opierać się o feniksa* znaczenie: mieć dług wdzięczności u potężnych ludzi * smok także symbolizuje czasami cesarza, a feniks […]

玩世不恭

Wánshìbùgōng dosłownie: nie respektować i bawić się z sprawami życia znaczenie: cynizm; być cynicznym

吞吞吐吐

Tūntūntǔtǔ dosłownie: przełykać i wypluwać znaczenie: mówić z wahaniem; wypowiadać się o czymś z rezerwą

风吹草动

Fēngchuīcǎodòng dosłownie: wiatr wieje, a trawa się porusza znaczenie: mała zmiana lub zamieszanie

明哲保身

Míngzhébǎoshēn dosłownie: rozważny potrafi zadbać o siebie znaczenie: mądrzy i dobrze poinformowani ludzie wiedzą wystarczająco dużo aby unikać niebezpiecznych sytuacji i ochronić siebie

赴汤蹈火

Fùtāngdǎohuǒ dosłownie: przejść przez ogień i wrzącą wodę znaczenie: być gotowym wskoczyć w ogień za kimś lub dla jakiejś sprawy

沽名钓誉

Gūmíngdiàoyù dosłownie: łowić sławę znaczenie: zbudować reputację nieuczciwymi metodami

家常便饭

Jiāchángbiànfàn dosłownie: domowy posiłek znaczenie: rutyna; zwyczajne wydarzenie; coś powszechnego

今非昔比

Jīn fēi xī bǐ dosłownie: przeszłość i teraźniejszość bez porównania znaczenie: inne czasy; rzeczy się zmieniają wraz z czasem

另起炉灶

Lìngqǐlúzào dosłownie: postawić nowy piec znaczenie: nowy początek; zacząć wszystko od nowa

杞人忧天

Qǐrényōutiān dosłownie: człowiek z Qi bojący się, że niebo spadnie znaczenie: mieć bezpodstawne obawy; paranoja

天壤之别

Tiānrǎng zhī bié dosłownie: różni jak niebo i ziemia znaczenie: totalnie różni

投桃报李

Tóutáobàolǐ dosłownie: dać brzoskwinię, dostać śliwkę znaczenie: odwzajemnić się za prezent lub przysługę

破釜沉舟

Pòfǔchénzhōu dosłownie: zniszczyć garnki i zatopić łodzie (po przeprawieniu się na drugą stronę) znaczenie: spalić za sobą wszystkie mosty; zniszczyć wszystkie drogi odwrotu; być zdeterminowanym […]

借花献佛

Jièhuāxiànfó dosłownie: ofiarować Buddzie pożyczone kwiaty znaczenie: oferować przysługi na cudzy koszt; wypożyczać innym konia sąsiadów

空前绝后

Kōngqiánjuéhòu dosłownie: żaden w przeszłości ani w przyszłości znaczenie: niepowtarzalny i wyjątkowy; jedyny swojego rodzaju

刻舟求剑

Kèzhōuqiújiàn dosłownie: próbować odnaleźć utopiony miecz zaznaczając na burcie łodzi miejsce jego upadku znaczenie: ignorować zmieniające się okoliczności; nie widzieć większego obrazu; nie dostrzegać kontekstu

惟我独尊

Wéiwǒdúzūn dosłownie: nikt nie jest szlachetny poza mną znaczenie: arogancki; egoistyczny; ekstremalnie dumny

无地自容

Wúdìzìróng dosłownie: bez miejsca aby się schować znaczenie: wstyd; hańba

未雨绸缪

Wèiyǔchóumóu dosłownie: naprawić dom przed deszczem znaczenie: podjąć odpowiednie przygotowania; zabezpieczyć się

不寒而栗

Bùhán’érlì dosłownie: drżeć nie z zimna znaczenie: drżeć ze strachu

步步为营

Bùbùwéiyíng dosłownie: rozstawiać obóz na każdym kroku znaczenie; postępować z najwyższą ostrożnością

强弩之末

Qiángnǔzhīmò dosłownie: strzała z łuku traci impakt po przeleceniu dystansu znaczenie: utrata sił; chylić się ku upadkowi; przekroczyć zenit swoich sił

日上三竿

Rìshàngsāngān dosłownie: słońce jest wysoko na trzy pale* znaczenie: jest już późno (często używane do skarcenia osoby późno wstającej) * w starożytności czas mierzono w […]

日理万机

Rìlǐwànjī dosłownie: dziesięć tysięcy rzeczy w jeden dzień znaczenie: bardzo zajęty (o urzędnikach)

日薄西山

Rìbóxīshān dosłownie: słońce zbliża się do zachodnich gór znaczenie: 1) zmierzch; 2) końcówka życia, ostatnie lata, jesień życia

人多嘴杂

Rén duōzuǐ zá dosłownie: wielu ludzi, różne usta znaczenie: 1) wiele różnych opinii; 2) trudno utrzymać sekret, jeżeli wielu ludzi o nim wie

铁树开花

Tiěshùkāihuā dosłownie: żelazne drzewo rozkwita znaczenie: ujrzeć coś rzadko występującego; coś mało prawdopodobnego

利欲熏心

Lìyùxūnxīn dosłownie: serce pełne pożądania zysku znaczenie: być zaślepionym przez chciwość

七手八脚

Qī shǒu bā jiǎo dosłownie: siedem rąk, osiem nóg znaczenie: gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść; zbyt wielu ludzi robi coś razem w niezorganizowany i chaotyczny sposób

骑马找马

Qímǎ zhǎo mǎ dosłownie: szukać konia jadąc na koniu znaczenie: 1) pracować w jednym miejscu i szukać równocześnie nowej pracy ; 2) szukać czegoś, co […]

明察秋毫

Míngcháqiūháo dosłownie: mieć wystarczająco ostry wzrok aby dojrzeć jesienne futro u zwierząt znaczenie: być spostrzegawczym; mięć głębokie wejrzenie

井井有条

Jǐngjǐngyǒutiáo dosłownie: nawiązanie do „井井兮其有理也”, czyli „to racjonalne mieć wiele studni” znaczenie: w idealnym porządku; dobrze zorganizowany

井底之蛙

Jǐngdǐzhīwā dosłownie: żaba na dnie studni znaczenie: ignorant; osoba o ograniczonych horyzontach

来者不拒

Lái zhě bù jù dosłownie: nie odprawić przychodzących znaczenie: nie odprawić nikogo od drzwi; prowadzić otwarty dom

酒肉朋友

Jiǔròu péngyǒu dosłownie: przyjaciele od mięsa i wina znaczenie: interesowni przyjaciele

守口如瓶

Shǒukǒurúpíng dosłownie: trzymać usta zamknięte jak butelkę znaczenie: milczeć jak zaczarowany

能屈能伸

Néngqūnéngshēn dosłownie: móc stać, móc się wyprostować znaczenie: być zdolnym do pozostania cierpliwym w niekorzystnych czasach i zaspokoić swoje ambicje w czasach koniunktury; giętki; zdolny […]

劳燕分飞

Láoyànfēnfēi dosłownie: dzierzba i jaskółka lecą w przeciwnych kierunkach znaczenie: rozstanie (przyjaciół lub rodziny)

顾此失彼

Gùcǐshībǐ dosłownie: zająć się jednym i stracić inne z oczu  znaczenie: nie da się ciągnąć dwóch srok za ogon 

飞蛾投火

Fēi é tóu huǒ dosłownie: ćma wlatująca w płomień znaczenie: sprowokować własną zgubę; szukać śmierci

冷若冰霜

Lěngruòbīngshuāng dosłownie: zimne jak lód znaczenie: zimna (o kobiecie); chłodna postawa

乐善好施

Lèshànhàoshī dosłownie: czynić dobro, pomagać biednym znaczenie: charytatywny; życzliwy

冷眼旁观

Lěngyǎnpángguān dosłownie: patrzeć zimnym okiem znaczenie: być obojętnym; patrzeć obojętnie;

破镜重圆

Pòjìngchóngyuán dosłownie: stłuczone lustro złożone na nowo  znaczenie: zejście się pary w separacji 

破涕为笑

Pòtì wéi xiào dosłownie: zmienić łzy w uśmiech  znaczenie: przejść od smutku do wesołości 

以卵投石

Yǐ luǎn tóushí dosłownie: jajko przeciwko skale  znaczenie: prowadzić beznadziejną walkę  Porównaj z 以卵击石

以卵击石

Yǐluǎnjīshí dosłownie: rzucać jajkami o skałę znaczenie: ponieść porażkę w wyniku złego oszacowania swoich sił

自投罗网

Zì tóu luówǎng dosłownie: wejść w sieć znaczenie: wpaść w pułapkę zastawioną przez wrogów; podjąć wielkie ryzyko

麻木不仁

Mámùbùrén dosłownie: odrętwiały, bez serca znaczenie: apatyczny; zobojętniały

马马虎虎

Mǎmǎhǔhǔ dosłownie: koń-koń, tygrys-tygrys znaczenie: 1) nieuważnie, beztrosko, tak sobie; 2) taki sobie, ujdzie w tłumie, przeciętny;* * Jest to idiom, którego uczymy się jako […]

马到成功

Mǎdàochénggōng dosłownie: zwycięstwo osiągnięte na wejściu do bitwy znaczenie: odnieść sukces na starcie; wygrać w pierwszym ruchu

马齿徒增

Mǎ chǐ tú zēng dosłownie: (jak) koń, który rośnie (już) tylko w liczbie zębów znaczenie: (używane tylko autoironicznie przez mówcę w zaawansowanym wieku, aby pomniejszyć […]

马不停蹄

Mǎbùtíngtí dosłownie: koń nie zatrzymuje podków znaczenie: non-stop; kontynuować bezprzerwy

冷言冷语

Lěngyánlěngyǔ dosłownie: zimne słowa, zimny język znaczeni: zimne słowa; sarkastyczne komentarze

光天化日

Guāngtiānhuàrì dosłownie: światło dnia znaczenie: [w] biały dzień

盖棺论定

Gàiguānlùndìng dosłownie: zamknąć wieko trumny  znaczenie: ostateczna ocena człowieka nie może być wydany zanim nie zamknie się wieka jego trumny

膏粱子弟

Gāoliáng zǐdì dosłownie: synowie z sorgo (=dobrze odżywionych rodzin) znaczenie: bananowa młodzież; bezużyteczne dzieci z bogatych rodzin

老蚌生珠

Lǎo bàng shēng zhū dosłownie: perła ze starej ostrygi znaczenie: (kobiecie) urodzić syna w starszym wieku

杀身成仁

Shāshēnchéngrén dosłownie: zabić ciało osiągnąć cnotę* znaczenie: umrzeć dla słusznej sprawy * ren (仁) to termin konfucjański tłumaczony zazwyczaj jako cnota humanitarności, miłość do ludzkości, altruizm, […]

舍本逐末

Shěběnzhúmò dosłownie: oddać ważne, gonić banalne znaczenie: zajmować się głupstwami i stracić z oczu istotne; nie widzieć szerszej perspektywy

有名无实

Yǒumíngwúshí dosłownie: mieć imię bez rzeczywistości znaczenie: nominalny; forma bez treści

左道旁门

Zuǒ dào pángmén dosłownie: lewa droga, boczne drzwi  znaczenie: 1) herezja; 2) czarna magia;

口角生风

Kǒujiǎo shēng fēng dosłownie: wzbudzać wiatr w kącikach swoich ust znaczenie: elokwentny; wygadany

口蜜腹剑

Kǒumìfùjiàn dosłownie: usta-miód i serce-sztylet znaczenie: dwulicowy; hipokryta

自言自语

Zì yán zì yǔ dosłownie: mamrotać do siebie znaczenie: myśleć na głos

痴人说梦

Chīrénshuōmèng dosłownie: sen idioty znaczenie: nonsens; bzdura

冷嘲热讽

Lěngcháorèfěng dosłownie: zimna ironia, paląca satyra znaczenie: cynizm (niektórzy tłumaczą też jako „sarkazm”, ale moim zdaniem jest to pojęcie z gruntu obce Chińczykom 😉

插翅难飞

Chāchìnánfēi dosłownie: nawet ze skrzydłami nie da się latać  znaczenie: nie da się uciec; nie ma drogi ucieczki

藏龙卧虎

Cánglóngwòhǔ dosłownie: ukryty smok przyczajony tygrys* znaczenie: nieodkryte (nieznane) osoby posiadające nadzwyczajne możliwości * tak samo jak film Ang Lee