Kategoria: Chengyu

Chengyu to czteroznakowe idiomy, które stanowią esencje języka mandaryńskiego. Bez ich znajomości nie ma mowy o znajomości chińskiego.

Zobacz: Indeks Chengyu

愤世嫉俗

Fènshìjísú dosłownie: zły na świat zazdrosny o zwyczaje znaczenie: cyniczny

瓜田李下

Guātiánlǐxià dosłownie: pole melonów pod śliwą* znaczenie: osoba zachowująca się w podejrzany sposób * Skrót od: schylić się aby zawiązać but na polu melonów i […]

为虎作伥

Wèihǔzuòchāng dosłownie: pomagać tygrysowi czynić zło znaczeni: udzielać pomocy przestępcom; brać współudział w przestępstwie

乌烟瘴气

Wūyānzhàngqì dosłownie: ciemny dym i miazmat znaczenie: zanieczyszczone powietrze; nieprzyjazne środowisko; pandemonium

拈花惹草

Niānhuārěcǎo dosłownie: zbierać kwiaty i bawić się trawą znaczenie: być rozpustnikiem (o mężczyźnie)

逆水行舟

Nìshuǐxíngzhōu dosłownie: żeglować łodzią wbrew nurtowi znaczenie: pozostawać w miejscu to cofać się

一掷千金

Yīzhìqiānjīn dosłownie: rzucić za jednym ruchem tysiąc sztuk złota znaczenie: przepuszczać pieniądze jak wodę przez ręce; bezmyślnie wydawać pieniądze

饮水思源

Yǐnshuǐsīyuán dosłownie: pijąc wodę pomyśl o jej źródle znaczenie: nie zapominać o swoich korzeniach

吠形吠声

Fèi xíng fèi shēng dosłownie: szczekać na cień (zarys), szczekać na dźwięk (szczekania) znaczenie: podążać za tłumem; ślepo naśladować innych

琵琶别抱

Pípá bié bào dosłownie: pipa* w obcych ramionach znaczenie: ponowne małżeństwo kobiety * tradycyjny instrument strunowy

剖腹藏珠

Pōufù cáng zhū dosłownie: otworzyć żołądek aby ukryć perłę znaczenie: zapłacić wyjątkowo wysoką cenę za mały zysk lub zwycięstwo

洗耳恭听

Xǐ’ěrgōngtīng dosłownie: umyć uszy i słuchać z szacunkiem znaczenie: słuchać z należytą uwagą (ironicznie, a nawet sarkastycznie lub żartem)

千载难逢

Qiānzǎinánféng dosłownie: szansa pojawiająca się raz na tysiąc znaczenie: szansa życia; złota możliwość

虎头蛇尾

Hǔtóushéwěi dosłownie: głowa tygrysa ogon węża znaczenie: dobry początek i zły koniec; coś, co dobrze się zaczyna (zapowiada), ale kończy się (okazuje się) źle lub […]

孤芳自赏

Gūfāngzìshǎng dosłownie: samotny kwiat zakochany we własnym zapachu znaczenie: narcystyczny; zadufany we własnej czystości (cnocie); uważać się za stojącego ponad polityką lub rzeczami materialnymi

落井下石

Luòjǐngxiàshí dosłownie: zrzucać kamienie na kogoś w studni znaczenie: kopać leżącego; wykorzystać czyjąś złą sytuację by go zaatakować

如日中天

Rúrìzhōngtiān dosłownie: jak słońce w zenicie znaczenie: być u szczytu swoich możliwości; być u szczytu swojej kariery

如履薄冰

Rúlǚbóbīng dosłownie: jak stąpając po cienkim lodzie* znaczenie: postępować z najwyższą ostrożnością * Mimo podobieństwa ma to inne znaczenie niż polskie wyrażenie „stąpać po cienkim lodzie”.

米珠薪桂

Mǐ zhū xīn guì dosłownie: ryż jak perły, drwa jak Grujecznik (Cercidiphyllum) znaczenie: drożyzna; wysokie koszty życia

片甲不存

Piàn jiǎ bù cún dosłownie: nie został [nawet] kawałek zbroi znaczenie: armia została kompletnie zniszczona; wybić do nogi; zdziesiątkować

蓬头垢面

Péngtóugòumiàn dosłownie: potargana głowa, umorusana twarz znaczenie: zaniedbany

同流合污

Tóngliúhéwū dosłownie: być w tym samym kanele i ubrudzić się razem znaczenie: być w złym towarzystwie; kto z kim przystaje takim się staje

后来居上

Hòuláijūshàng dosłownie: przychodzący zasiedziali znaczenie: nowi są lepsi od starych; nowa generacja przewyższa starą

呼风唤雨

Hūfēnghuànyǔ dosłownie: wezwać wiatr sprowadzić deszcz znaczenie: sprowadzić burzę; powodować kłopoty

同舟共济

Tóngzhōugòngjì dosłownie: ludzie w jednej łodzi sobie pomagają znaczenie: działać razem w trudnych czasach; jeden za wszystkich, wszyscy za jednego

针锋相对

Zhēnfēngxiāngduì dosłownie: ostrza noży skierowane na siebie znaczenie: wet za wet

燃眉之急

Ránméizhījí dosłownie: pilne jak brwi w ogniu znaczenie: krytyczny; bardzo pilny

火上加油

Huǒshàngjiāyóu dosłownie: dolać oliwy do ognia znaczenie: dolać oliwy do ognia; zaognić już niepomyślną sytuację

开门揖盗

Kāimén yī dào dosłownie: otworzyć drzwi włamywaczom znaczenie: prosić się o kłopoty; postawić się w niebezpiecznej sytuacji

空中楼阁

Kōngzhōnglóugé dosłownie: zamek (pawilon) w chmurach znaczenie: fantasmagoria; nierealny plan

三长两短

Sānchángliǎngduǎn dosłownie: trzy długie, dwa krótkie znaczenie: nieprzewidziana katastrofa albo wypadek (zazwyczaj śmiertelne)

坐以待毙

Zuòyǐdàibì dosłownie: usiąść nieruchomo czekając na śmierć znaczenie: zrezygnować i czekać na koniec świata; poddać się losowi; stracić chęć do życia

眉来眼去

Méiláiyǎnqù dosłownie: brwi przychodzą, oczy wychodzą znaczenie: flirtować

进退维谷

Jìntuìwéigǔ dosłownie: równie trudno atakować, jak się cofać znaczenie: mieć dylemat; stanąć przed trudnym wyborem

纸上谈兵

Zhǐshàngtánbīng dosłownie: planować wojnę na papierze znaczenie: puste gadanie; tworzenie nierealnych planów

枯木逢春

Kūmùféngchūn dosłownie: wiosna ogarnia zwiędłe drzewo znaczenie: nowy początek

露出马脚

Lòuchū mǎjiǎo dosłownie: pokazać (ukazać)  podkowę znaczenie: zdradzić się (ze spiskiem, jakimś planem)

靡靡之音

Mímí zhī yīn dosłownie: muzyczne marnotrawstwo znaczenie: dekadencka muzyka

妙手回春

Miàoshǒuhuíchūn dosłownie: magiczne ręce sprowadzają wiosnę znaczenie: mieć nadzwyczajne zdolność medyczne; być uzdolnionym lekarzem

心不在焉

Xīnbùzàiyān dosłownie: nie ma serca (ducha) znaczenie: bez głowy; być myślami gdzieś indziej; być nieobecnym (mentalnie) dla ciekawskich: 焉 to forma retorycznego podkreślenia wyrażenia poprzedzającego […]

倾城倾国

Qīngchéngqīngguó dosłownie: piękność by upadło miasto lub państwo znaczenie: (o kobiecie) wyjątkowo piękna

事半功倍

Shìbàngōngbèi dosłownie: połowa pracy, podwójna nagroda znaczenie: zwiększyć efektywność; być skuteczniejszym

脱胎换骨

tuōtāihuàngǔ dosłownie: narodzić się zmienić kości znaczenie: narodzić się na nowo; przejść jakąś poważną przemianę

狐群狗党

Húqúngǒudǎng dosłownie: stado lisów, sfora psów znaczenie: banda opryszków; grupa kryminalistów

偷天换日

Tōutiānhuànrì dosłownie: ukraść niebo, zmienić słońce znaczenie: zrobić duży przekręt; dokonać monumentalnego oszustwa

南柯一梦

Nánkēyīmèng dosłownie: sen Nanke* znaczenie: iluzja, marzenie; fałszywa przyjemność * W legendzie „Gubernator Nanke” (南柯太守传) Nanke to nieistniejące miejsce, o którym śni Chunyu Fen (淳于棼), […]

芙蓉出水

Fúróng chūshuǐ dosłownie: hibiskus wyrastający z wody znaczenie: pełna gracji (o kobiecie); artystyczne, doskonałe (o utworze literackim)

否极泰来

Pǐjítàilái dosłownie: po Pi (wróżbiarski symbol niepowodzenia) nadchodzi Tai (wróżbiarski symbol dobra) znaczenie: kiedy niepowodzenie osiągnie swoje maksimum, wtedy nadejdzie pozytywna zmiana; po burzy nastąpi […]

择善固执

Zé shàn gùzhí dosłownie: wybrać dobro i upierać się przy nim znaczenie: (1) natarczywy; nieustępliwy; (2) upierać się przy tym, co słuszne

红杏出墙

Hóng xìng chū qiáng dosłownie: czerwona morela wychodzi poza mur znaczenie: [o zamężnej kobiecie] mieć kochanka; romans; zdradzić

李代桃僵

Lǐdàitáojiāng dosłownie: śliwa umiera dla brzoskwini znaczenie: (1) zastąpić jedno drugim; (2) poświęcić się dla kogoś

梁上君子

Liángshàngjūnzǐ dosłownie: gentlemen na dachu znaczenie: włamywacz; złodziej

两袖清风

Liǎngxiùqīngfēng dosłownie: czyste powietrze w obydwu rękawach znaczenie: [o urzędniku] mieć czyste ręce; być nieskorumpowanym

Chengyu 成语

Chengyu to chińskie „przysłowia” składające się z czterech hieroglifów. W użyciu we współczesnym języku chińskim jest około 5 000 chengyu, chociaż są słowniki zawierające prawie […]

木已成舟

Mùyǐchéngzhōu dosłownie: z drewna łódź już zrobiono znaczenie: mleko już się rozlało; za późno by coś odwrócić, przywrócić pierwotny stan, cofnąć konsekwencje

栉风沐雨

Zhìfēngmùyǔ dosłownie: czesany wiatrem, myty przez deszcz znaczenie: ciężko pracować mimo trudności; nie poddawać się mimo przeciwności

众口铄金

Zhòng kǒu shuò jīn dosłownie: ludzkie usta topią złoto znaczenie: opinia publiczna stanowi siłę; należy się liczyć z tym co ludzie mówią

千篇一律

Qiānpiānyīlǜ dosłownie: dziesięć tysięcy takich samych esejów* znacznie: powtarzać ten sam stary schemat; nudny; monotonny; stereotypowy; rutynowy; rutyniarz * Koszmar każdego wykładowcy.

公事公办

Gōngshì gōngbàn dosłownie: [robić] urzędowe rzeczy zgodnie z regułami znaczenie: rzetelnie; dokonywać czynności oficjalnych nie podlegając osobistym osądom; być profesjonalistą

千锤百炼

Qiānchuíbǎiliàn dosłownie: tysiąc [uderzeń] młotem, sto hartowań znaczenie: bycie zahartowanym; przejść przez ogień; udoskonalony; dopracowany (o tekście literackim)

倒背如流

Dàobèirúliú dosłownie: móc recytować coś wspak znaczenie: znać się na czymś dogłębnie; opanować jakąś dziedzinę wiedzy; zapamiętane; „wykute na blachę”

七窍生烟

Qīqiàoshēngyān dosłownie: dymić z siedmiu otworów w głowie znaczenie: kipieć ze złości; być wściekłym

害群之马

Hàiqúnzhīmǎ dosłownie: koń przynoszący szkodę stadu znaczenie: czarna owca

龙潭虎穴

Lóngtánhǔxué dosłownie: smoczy staw, tygrysie legowisko znaczenie: niebezpieczne miejsce

鹿死谁手

Lùsǐshuíshǒu dosłownie: z czyjej ręki umrze jeleń znaczenie: kto będzie zwycięzcą; kto na tym wygra

作茧自缚

Zuòjiǎnzìfù dosłownie: opleść kokon wokół siebie znaczenie: wpaść we własną pułapkę; strzelić sobie w kolano;

噤若寒蝉

Jìnruòhánchán dosłownie: cichy, jak cykada na zimnie znaczenie: siedzieć, jak mysz pod miotłą; unikać rozgłosu; siedzieć cicho i nie zwracać na siebie uwagi

有勇无谋

Yǒu yǒng wú móu dosłownie: mieć odwagę bez planu znaczenie: odważny, ale niezbyt zaradny, pomysłowy, sprytny

口是心非

Kǒushìxīnfēi dosłownie: [na] ustach tak, [w] sercu nie znaczenie: mówić jedno, mieć na myśli coś przeciwnego

釜底抽薪

Fǔdǐchōuxīn dosłownie: wyrzucić drwa spod kociołka znaczenie: przedsięwziąć drastyczne środki

立竿见影

Lìgānjiànyǐng dosłownie: ustawić pal i zobaczyć [jego] cień znaczenie: uzyskać natychmiastowe rezultaty

东施效颦

Dōngshīxiàopín dosłownie: Dong[shi] (东施)[brzydka i wulgarna dziewczyna w okresie wiosny i jesieni] naśladuje brwi [Xi]shi (西施) [jedna z Czterech Piękności (四大美女), ale efekt jest komiczny i tylko […]

藕断丝连

Ǒuduànsīlián dosłownie: korzeń lotosu pęka, ale jego włókna pozostają złączone znaczenie: (o uczuciach) z pozoru rozłączone, ale wciąż istnieje jakaś więź; stara miłość nie rdzewieje; […]

万马奔腾

Wàn mǎ bēnténg dosłownie: dziesięć tysięcy koni szarżuje na przód znaczenie: cała na przód; przeć do przodu jak burza

七零八落

Qī líng bā luò dosłownie: siedem nic (zer), osiem upadków znaczenie: rozrzucone tu i tam; ogromny bałagan, rozgardiasz

如法炮制

Rúfǎpáozhì dosłownie: przygotować (lekarstwo ziołowe) zgodnie z recepturą znaczenie: robić coś zgodnie z przepisami; trzymać się przepisów, ról, prawa co do joty; podążać wydeptanymi ścieżkami

乳臭未亁

Rǔxiù wèi gān dosłownie: pachnieć mlekiem matki znaczenie: młody i niedoświadczony; młokos; mieć mleko pod nosem

匹夫之勇

Pǐfūzhīyǒng dosłownie: odwaga zwykłego człowieka znaczenie: lekkomyślna odwaga

登堂入室

Dēngtángrùshì dosłownie: przejść przez sień do komnaty znaczenie: osiagnąć nowy poziom; stać się biegłym w jakiejś czynności, zawodzie, umiejętności

调虎离山

Diàohǔlíshān dosłownie: wywabić tygrysa z gór znaczenie: wywabić wroga z jego terytorium, bazy, obronnych pozycji

丢三忘四

Diū sān wàng sì dosłownie: opuścić trzy, a zapomnieć cztery znaczenie: być zapominalskim

一毛不拔

Yīmáobùbá dosłownie: nie wyrwać nawet włosa znaczenie: skąpy, chciwy

萧规曹随

Xiāo guī Cáo suí dosłownie: Cao (kanclerz z czasów dynastii Han) postępuje zgodnie z regułami ustanowionymi przez Xiao (poprzednik Cao) znaczenie: chadzać wytyczonymi ścieżkami; postępować […]

火烧眉毛

Huǒshāoméimáo dosłownie: płomienie sięgają brwi znaczenie: sytuacja kryzysowa; beznadziejne położenie; nieunikniony kryzys; widmo katastrofy

星火燎原

Xīnghuǒliǎoyuán dosłownie: mała iskra może spowodować pożar traw znaczenie: mały incydent może sprowokować poważne zmiany; kamień porusza lawinę

七嘴八舌

 Qī zuǐ bā shé dosłownie: siedem par ust, osiem języków znaczenie: jazgot, wszyscy mówią w tym samym czasie, wrzawa

狗头军师

Gǒutóu jūnshī dosłownie: doradca wojskowy z psią głową znaczenie: osoba dająca złe rady, niekompetentny doradca

鸡毛蒜皮

Jīmáosuànpí dosłownie: kurze pióra, łupy z czosnku znaczenie: banały, rzeczy bez znaczenia

饥肠辘辘

Jīcháng lùlù dosłownie: burczenie pustych kiszek znaczenie: kiszki marsza grają

一箭双雕

Yījiànshuāngdiāo dosłownie: jedna strzała, dwa jastrzębie znaczenie: upiec dwie pieczenie przy jednym ogniu

纨绔子弟

Wánkùzǐdì dosłownie: synalek w białych jedwabnych spodniach znaczenie: dzieciak z bogatej i wpływowej rodziny; playboy; bananowa młodzież

开门见山

Kāiménjiànshān dosłownie: otworzyć drzwi by zobaczyć górę znaczenie: nie owijać w bawełnę, przejść do rzeczy

猫哭老鼠

Māo kū lǎoshǔ dosłownie: kot płacze nad szczurem znaczenie: krokodyle łzy

哀鸿遍野

Āihóngbiànyě dosłownie: żałosne gęsi na całym polu znaczenie: ulice lub pola wypełnione uchodźcami lub ofiarami katastrofy naturalnej; zdewastowany