Tag: chengyu

娇生惯养

Jiāoshēngguànyǎng dosłownie: rozpieszczany od dziecka znaczenie: zepsuty przez pobłażliwych rodziców

患得患失

Huàndéhuànshī dosłownie: martwić się zyskiem, martwić się stratą znaczenie: rozważać wszystko z punktu widzenia osobistego zysku lub straty 

南辕北撤

Nán yuán běi chè dosłownie: próbować jechać na południe, ale skierować rydwan na północ  znaczenie: nie umieć zrealizować swoich celów; nie poradzić sobie z zadaniem 

弄巧成拙

Nòngqiǎochéngzhuō dosłownie: zmienić mądrość w głupotę znaczenie: przekombinować; próbować być cwanym, ale w zamian popełnić błąd

恍然大悟

Huǎngrándàwù dosłownie: nagle zrozumieć znaczenie: przejrzeć na oczy; nagle coś zrozumieć; doznać nagłego olśnienia

惹是生非

Rěshìshēngfēi dosłownie: wywoływać problemy znaczenie: prowokować niepokoje; wywoływać zamieszanie; wzbudzać chaos

棋逢敌手

Qí féng díshǒu dosłownie: spotkać godnego przeciwnika w Go*  znaczenie: pojedynek między dwoma mistrzami; godni siebie przeciwnicy  *围棋 (wéiqí) to gra znana pod japońską nazwą […]

临机应变

Línjī yìngbiàn dosłownie: dokonywać zmian w zależności od okoliczności znaczenie: dostosowywać się do sytuacji; być przygotowanym na każdą okoliczność

闷声不响

Mēn shēng bù xiǎng dosłownie: stłumiony dźwięk nie brzmi znaczenie: milczeć jak zaklęty; trzymać usta zamknięte na kłódkę

曲高和寡

Qǔgāohèguǎ dosłownie: pieśń o wysokich tonach znajduje niewielu śpiewaków do wspólnego śpiewu  znaczenie: 1) intelektualista; intelektualny; 2) trudny w odbiorze; 3) utalentowany człowiek znajduje niewielu […]

玩火自焚

Wánhuǒzìfén dosłownie: bawić się ogniem, (ulec) samospaleniu  znaczenie: kto igrać z ogniem, nie uniknie pożogi  

涂脂抹粉

Túzhīmǒfěn dosłownie: położyć kolor i puder  znaczenie: wyszykować się; upudrować się; wybielić twarz 

一落千丈

Yīluòqiānzhàng dosłownie: na jeden raz upaść tysiąc stóp znaczenie: znaleźć się na równi pochyłej; przeżyć bardzo poważny upadek

不务正业

Bùwùzhèngyè dosłownie: nie poświęcać się pozytywnej pracy znaczenie: nie mieć pożytecznej pracy; ignorować swoje obowiązki i spędzać czas na głupotach; znaleźć sobie bezwartościowe zajęcie

伯仲之间

Bózhòng zhī jiān dosłownie: pomiędzy najstarszym i drugim bratem znaczenie: prawie równy; prawie dorównywać

拨云见日

Bōyúnjiànrì dosłownie: rozproszyć chmury i zobaczyć słońce znaczenie: przywrócić sprawiedliwość; przywrócić porządek 

不胜枚举

Bùshèng méi jǔ dosłownie: zbyt wielu aby policzyć każdego znaczenie: zbyt liczni aby każdego wymienić z imienia

踟蹰不前

Chíchú bù qián dosłownie: wahać się iść naprzód znaczenie: wahający się

趋之若鹜

Qūzhīruòwù dosłownie: podążać za czymś jak stado kaczek  znaczenie: „stado lemingów”; podążać ślepo za tłumem, modą, idolem itp.

监守自盗

Jiānshǒuzìdào dosłownie: ukraść to co powierzono w opiekę znaczenie: defraudacja

罄竹难书

Qìngzhúnánshū dosłownie: wyczerpany bambus* trudna (do spisania) księga  znaczenie: zbyt liczne (o zbrodniach lub przestępstwach) aby je wszystkie wyliczyć  * Wiązane listewki bambusa stanowiły kiedyś podstawowy […]

眉开眼笑

Méikāiyǎnxiào dosłownie: rozsupłane brwi, śmiejące się oczy  znaczenie: rozentuzjazmowany; pełen entuzjazmu; pełen radości 

前功尽弃

Qiángōngjìnqì dosłownie: wszystko co osiągnięto to stracono  znaczenie: cały wysiłek na nic; wszystko jest stracone 

面面俱到

Miànmiànjùdào dosłownie: wziąć wszystko pod uwagę znaczenie: zaplanować wszystko w najdrobniejszym szczególe 

处心积虑

Chǔxīnjīlǜ dosłownie: poświęcić wiele uwagi nikczemnym planom  znaczenie: wszystkie chwyty dozwolone; nie cofnąć się przed niczym; rozmyślać wiele nad nikczemnymi planami 

出言不逊

Chūyánbùxùn dosłownie: mówić niegrzecznie  znaczenie: robić impertynenckie uwagi 

高枕无忧

Gāozhěnwúyōu dosłownie: poduszka wysoko (pod głową) i brak trosk  znaczenie: usiąść i się odprężyć; beztroska 

触类旁通

Chùlèipángtōng dosłownie: ogarnąć całą kategorię po zapoznaniu się z przykładem  znaczenie: rozumować przez analogię; zobaczyć wszechświat w ziarnku piasku; zobaczyć powszechny wzorzec studiując jakiś wycinek […]

见义勇为

Jiànyìyǒngwéi dosłownie: widzieć co jest prawe i odważnie działać z godnie z tym   znaczenie: być gotowym do walki o sprawiedliwość; nigdy nie wahać się czynić tego, […]

门庭若市

Méntíngruòshì dosłownie: dziedziniec zatłoczony jak rynek  znaczenie: popularne, często odwiedzane miejsce; duży ruch (w interesie, lokalu itd.) 

墨守成规

Mòshǒuchéngguī dosłownie: trzymać się ustalonych konwencji  znaczenie: popaść w rutynę; działać rutynowo 

掩耳盗铃

Yǎn’ěrdàolíng dosłownie: zasłonić sobie uszy aby ukraść dzwon  znaczenie: oszukiwać się; chować głowę w piasek; nie dopuszczać do siebie faktów 

揠苗助长

Yàmiáozhùzhǎng dosłownie: próbować pomóc kiełkom przez ich wyciąganie do góry znaczenie: pogorszyć sytuację lub rzecz przez nadmierny entuzjazm 

眼花缭乱

Yǎnhuāliáoluàn dosłownie: przytłoczony przez wielość widoków znaczenie: oślepiony; olśniony

负重致远

Fùzhòng zhìyuǎn dosłownie: nieść duży ciężar przez długi dystans znaczenie: 1) być zdolnym do ponoszenia poważnej odpowiedzialności; 2) osiągnąć swoje cele dzięki ciężkiej pracy

气味相投

Qìwèi xiāngtóu dosłownie: mieć podobny smak znaczenie: być podobnie myślącym; być swojakiem;  

设身处地

Shèshēnchǔde dosłownie: postawić się na czyimś miejscu znaczenie: próbować wczuć się w czyjąś sytuację; być empatycznym

束手待毙

Shùshǒudàibì dosłownie: czekać na śmierć ze związanymi rękoma znaczenie: bezradny; bezbronny

寅吃卯粮

Yínchīmǎoliáng dosłownie: zjadać już teraz zapasy na przyszły rok znaczenie: 1) przejadać zapasy; nie wiązać końca z końcem; 2) (rzadziej używane) żyć ponad stan

枕戈待旦

Zhěngēdàidàn dosłownie: czekać na wschód słońca z ręką spoczywającą na halabardzie* znaczenie: pozostać czujnym i gotowym do walki  * Chińska halabarda (ge), mimo że jej ostrza były […]

愚昧无知

Yúmèi wúzhī dosłownie: głupi i bez wiedzy  znaczenie: idiotyczne; niedorzeczne 

雨後春筍

Yǔhòuchūnsǔn dosłownie: wyrastać jak bambus po wiosennym deszczu  znaczenie: rosnąć jak grzyby po deszczu; pojawiać się w dużej liczbie (o nowych rzeczach) 

魚游釜中

Yú yóu fǔ zhōng dosłownie: ryba pływająca w kociołku  znaczenie: w bezpośrednim niebezpieczeństwie; ktoś kogo los został już przesądzony; bez ratunku 

債台高築

Zhàitáigāozhù dosłownie: wysoki stos długów  znaczenie: być zadłużonym po uszy 

乘风破浪

Chéngfēngpòlàng dosłownie: dosiąść wiatru i przeciąć fale  znaczenie: pokonać z odwagą wszystkie trudności i przeć naprzód 

出尔反尔

Chū’ěrfǎn’ěr dosłownie: stamtąd, nie-stamtąd  znaczenie: niespójny; przeczący sobie 

打入冷宫

Dǎ rù lěnggōng dosłownie: (wygnać konkubinę) do zimnego pałacu  znaczenie: znaleźć się poza kręgiem, grupą itp.; znaleźć się w próżni (społecznej, towarzyskiej zawodowej itp.)

洁身自好

Jiéshēnzìhào dosłownie: pozostać czystym by pozostać dobrym  znaczenie: trzymać się z dala od kłopotów 

脚踏实地

Jiǎotàshídì dosłownie: z jedną stopą na pewnym gruncie  znaczenie: twardo stąpający po ziemi; realista 

老当益壮

Lǎodāngyìzhuàng dosłownie: wiekowy ale pełen wigoru  znaczenie: stary ale jary; silniejszy z wiekiem 

滥竽充数

Lànyúchōngshù dosłownie: udawać jednego z muzyków w zespole  znaczenie: robić za tłum; być obecnym tylko po to aby zwiększyć ilość (często o niekompetentnych pracownikach lub […]

不分皂白

Bù fēn zàobái dosłownie: niezależnie od dobra lub zła  znacznie: bezkrytyczny; niewybredny; nie rozróżniać dobra i zła 

不伦不类

Bùlúnbùlèi dosłownie: bez dopasowania, bez klasy  znaczenie: ani jedno, ani drugie; nieopisane; niekategoryzowane 

垂涎三尺

Chuíxián sān chǐ dosłownie: ślinić się na trzy stopy  znaczenie: ślinić się na widok lub myśl o czymś; pożerać coś wzrokiem; pożądać czegoś 

绰绰有余

Chuòchuòyǒuyú dosłownie: więcej niż obfity  znaczenie: więcej niż wystarczająco; z nadwyżką 

蠢蠢欲动

Chǔnchǔnyùdòng dosłownie: wiercić się w gotowości do akcji  znaczenie: gotowy do ataku (o przeciwniku); gotowi do wszczęcia awantury (o chuliganach itp.) 

雷霆万钧

Léitíngwànjūn dosłownie: silny jak piorun  znaczenie: ekstremalnie silny; wyjątkowo potężny 

聊胜于无

Liáoshèngyúwú dosłownie: lepsze to niż nic  znaczenie: lepiej mieć mniej, niż nic nie mieć 

力挽狂澜

Lìwǎnkuánglán dosłownie: zrobić wszystko by powstrzymać przypływ  znaczenie: odwrócić dużym wysiłkiem niekorzystny bieg wydarzeń 

一见如故

Yījiànrúgù dosłownie: (być) od pierwszego spojrzenia jak starzy (przyjaciele)  znaczenie: poczuć dobrą chemię od pierwszego spotkania; dobrze się rozumieć od samego początku; utworzyć natychmiast zgrany […]

指鹿为马

Zhǐlùwéimǎ dosłownie: nazywać jelenia koniem  znaczenie: celowo zniekształcać fakty 

众目昭彰

Zhòng mù zhāozhāng dosłownie: oczywiste dla publicznego oka  znaczenie: oczywiste dla każdego 

爱不释手

Àibùshìshǒu dosłownie: kochać i nie wypuszczać z rąk  znaczenie: być tak czymś zafascynowanym / uradowanym / zadowolonym, że trudno się z tym rozstawać  

不着边际

Bùzháo biānjì dosłownie: nie dotykające krawędzi  znaczenie: bez znaczenia; niepraktyczne; sięgające za daleko 

蹉跎岁月

Cuōtuó suìyuè dosłownie: marnować lata  znaczenie: marnować czas; stracone lata 

唇亡齿寒

Chúnwángchǐhán dosłownie: zaciśnięte usta, zimne zęby  znaczenie: bliska współzależność (używane zwłaszcza o krajach, które mają wspólnego potężnego i agresywnego wroga); wspólny los 

对症下药

Duìzhèngxiàyào dosłownie: dostosować lekarstwo do choroby  znaczenie: dostosować działania lub metody do obiektywnych i rzeczywistych warunków; działać adekwatnie do sytuacji 

对牛弹琴

Duìniútánqín dosłownie: grać na lutni dla bawoła  znaczenie: rzucać perły przed świnie 

顾名思义

Gùmíngsīyì dosłownie: zobaczyć imię i pomyśleć o jego znaczeniu  znaczenie: oczywisty; rozumiejący się samo przez się; taki jak imię wskazuje 

入木三分

Rùmùsānfēn dosłownie: (tusz) wnikający w drewno na głębokość trzech centymetrów  znaczenie: przenikliwy; penetrujący; wnikliwy 

自吹自擂

Zìchuīzìléi dosłownie: samemu dmuchać (w trąbę), samem bić (w bęben)  znaczenie: przechwalać się; promować siebie 

坐失良机

Zuò shī liángjī dosłownie: przegapić dobrą okazję  znaczenie: przegapić złotą okazję 

功败垂成

Gōngbàichuíchéng dosłownie: ponieść porażkę, kiedy sukces był już w zasięgu wzroku  znaczenie: przegrać w ostatnim momencie; mieć zwycięstwo z zasięgu rąk i przegrać  * nie […]

胡说八道

Húshuō bādào dosłownie: nonsens na osiem sposobów  znaczenie: opowiadać głupoty; gadać trzy po trzy; 

精打细算

Jīngdǎxìsuàn dosłownie: dokładne kalkulacje, szczegółowe planowanie wydatków  znaczenie: świadomie planować użytkowanie zasobów materialnych i osobowych 

恋恋不舍

Liànliànbùshě dosłownie: niechcący się rozstać  znaczenie: przywiązany do kogoś; nostalgiczny 

眉飞色舞

Méifēisèwǔ dosłownie: latające brwi, roztańczona twarz znaczenie: zachwycony

唯利是图

Wéilìshìtú dosłownie: nastawiony tylko na zysk  znaczenie: 1) najemnik; 2) egoistycznie i materialistycznie nastawiona osoba; skoncentrowany na zysku 

望梅止渴

Wàngméizhǐkě dosłownie: zaspokajać pragnienie patrzeniem na śliwki (na drzewie)  znaczenie: fantazje; oszukiwać się fałszywymi nadziejami 

望尘莫及

Wàngchénmòjí dosłownie: patrzeć na kurz wznoszony na niedoścignionego jeźdźca w oddali  znaczenie: pozostać w tyle; nie móc dorównać osiągnięciom innego; osiągnięcia jednego bledną w porównaniu […]

泰山压顶

Tàishānyādǐng dosłownie: (jak) Góra Tai przygniatająca głowę  znaczenie: znajdować się pod ekstremalną presją 

所向无敌

Suǒxiàngwúdí dosłownie: nie spotkać na swej drodze poważnego przeciwnika  znaczenie: niepokonany; niepowstrzymany 

不识时务

Bù shí shíwù dosłownie: nie rozumieć obecnych spraw  znaczenie: być ignorantem we współczesnych sprawach; mieć złą ocenę obecnej sytuacji 

不翼而飞

Bù yì ér fēi dosłownie: latać bez skrzydeł  znaczenie: zniknąć (o obiekcie); rozpłynąć się w powietrzu 

馋涎欲滴

Chánxiányùdī dosłownie: ślinotok na myśl o jedzeniu  znaczenie: niesamowita chciwość 

成人之美

Chéngrénzhīměi dosłownie: pomóc innym w realizacji ich marzenia  znaczenie: pomóc innym w osiągnięciu celu 

初露锋芒

Chūlùfēngmáng dosłownie: pokazać ostrze włóczni po raz pierwszy  znaczenie: ujawnić nieznany wcześniej talent (zdolności) 

点石成金

Diǎn shí chéngjīn dosłownie: zamienić kamień dotykiem w złoto  znaczenie: 1) zmienić nieudolny esej w dzieło literatury; 2) zamieniać wszystko czego się dotknie w pieniądze; […]

功亏一篑

Gōngkuīyīkuì dosłownie: nieukończony kurhan z braku jednego wiadra ziemi  znaczenie: przegrać na własne życzenie o krok od zwycięstwa; zaniechać drobnej rzeczy, co spowodowało porażkę całego przedsięwzięcia

孤陋寡闻

Gūlòuguǎwén dosłownie: źle poinformowany  znaczenie: nieświadomy; o ograniczonej wiedzy; niewykształcony

好高骛远

Hàogāowùyuǎn dosłownie: pożądać dobra poza swoim zasięgiem  znaczenie: zbyt ambitny; porywać się z motyką na słońce

急公好义

Jí gōng hào yì dosłownie: entuzjazm (żarliwość) dla sprawiedliwości  znaczenie: mieć na sercu dobro publiczne; być społecznikiem; mieć instynkt społeczny 

天经地义

Tiānjīngdìyì dosłownie: porządek nieba i ziemi  znaczenie: niezmienny; porządek rzeczy

休戚相关

Xiūqī xiāngguān dosłownie: dzielić radości i smutki  znaczenie: solidarność; związani wspólną sprawą

信口开合

Xìn kǒu kāi hé dosłownie: otwieranie i zamykanie ust listu* znaczenie: bełkotać; gadać co ślina przyniesie na język; gadać bez namysłu *Inna wersja: 信口开河.

蛛丝马迹

Zhūsīmǎjì dosłownie: pajęcza nić, końskie włosie  znaczenie: wskazówki, poszlaki

众目睽睽

Zhòngmùkuíkuí dosłownie: oczy mas są skupione na czymś lub kimś  znaczenie: na publicznym widoku; w świetle reflektorów; na oczach opinii publicznej

众志成城

Zhòngzhìchéngchéng dosłownie: jedność woli jest jak niemożliwa do zdobycia twierdza  znaczenie: w jedności siła 

有口皆碑

Yǒukǒujiēbēi dosłownie: chwalony przez wszystkich znaczenie: mieć dobrą reputację; cieszyć się dobrą opinią 

海市蜃楼

Hǎishìshènlóu dosłownie: miasta i wieże budowane przez małże  znaczenie: miraż; iluzja