Tag: chiński

青云直上

Qīngyúnzhíshàng dosłownie: prosto na niebieską chmurę* znaczenie: błyskawicznie piąć się po szczeblach kariery; przeżyć niesamowite przyśpieszenie kariery  * Samo 青云 czyli „niebieska chmura” jest synonimem wysokiego […]

天花乱坠

Tiānhuāluànzhuì dosłownie: kwiaty spadają bezładnie z nieba* znaczenie: 1) wyolbrzymiony i piękny, ale nierealistyczny opis; 2) podać alarmistyczny i przejaskrawiony obraz  *Uwaga: 天花 oznacza wietrzną ospę, ale […]

五花八门

Wǔhuābāmén dosłownie: pięć kwiatów, osiem bram  znaczenie: różnorodny; urozmaicony; bogaty w odmienności 

心力交瘁

Xīnlìjiāocuì dosłownie: zdewastowany [przez] psychiczny i fizyczny wysiłek  znaczenie: być mentalnie i fizycznie wykończonym; być nieprzytomnym z wyczerpania fizycznego i psychicznego 

有备无患

Yǒubèiwúhuàn dosłownie: jest przygotowanie, nie ma kłopotu  znaczenie: być przygotowanym na każdą ewentualność; być przewidującym 

有目共赏

Yǒu mù gòng shǎng dosłownie: posiadający powszechny podziw  znaczenie: zdobyć lub posiadać powszechną akceptację 

自取灭亡*

zì qǔ mièwáng dosłownie: doprowadzić się (do)** zniknięcia  znaczenie: samobójczy (o działaniu, polityce, itp.); autodestrukcyjny; wstąpić na drogę prowadzącą do własnej zagłady  * Zob.: 咎由自取 **自取 […]

咎由自取*

Jiùyóuzìqǔ dosłownie: zbierać winę  znaczenie: móc winić tylko siebie; musieć wypić piwo, które się naważyło  * Zob także: 自取灭亡.

参差不齐

Cēncī bù qí dosłownie: mieszany i wybrakowany  znaczenie: nierówny; niezuniformizowany 

碍手碍脚

Àishǒu’àijiǎo dosłownie: utrudniać ręką, utrudniać stopą  znaczenie: zawadzać; przeszkadzać innym 

鞭长莫及

Biānchángmòjí dosłownie: poza zasięgiem długiego bicza  znaczenie: poza czyimś zasięgiem 

不了了之

Bù liǎo liǎo zhī dosłownie: nic z niczego  znaczenie: nie zakończyć czegoś definitywnie; zostawić coś niedokończone 

不修边幅

Bùxiūbiānfú dosłownie: nie prostować brzegów (ubrania) znaczenie: nie dbać o wygląd

不衫不履

Bù shān bù lǚ dosłownie: bez koszuli, bez butów znaczenie: niechlujny

不择手段

Bùzéshǒuduàn dosłownie: nie przebierać w metodach znaczenie: być zdolnym posunąć się do wszystkiego; używać wszelkich metod

趋炎附势

Qūyánfùshì dosłownie: ganiać aby być blisko tych u władzy znaczenie: przypochlebiać się rządzącym

心乱如麻

Xīn luàn rú má dosłownie: umysł poplątany jak juta* znaczenie: skonfundowany; niezrównoważony; z mętlikiem w głowie  * dosłownie: konopie

因噎废食

Yīnyēfèishí dosłownie: przestać jeść w obawie zadławienia się znaczenie: unikać tego, co konieczne, w obawie mało prawdopodobnych kłopotów lub niewielkiego ryzyka 

有板有眼

Yǒubǎnyǒuyǎn dosłownie: mający rytm, mający kluczowe znaczenie* znaczenie: metodyczny; uporządkowany (o wypowiedzi lub działaniu); dopasowany (do potrzeb)  * „Kluczowe znaczenie” to inny sens znaku 眼 (oko).

有求必应

Yǒuqiúbìyìng dosłownie: odpowiedzieć na każdą prośbę  znaczenie: spełnić każdą prośbę; przystać na każde życzenie 

知人善任

Zhīrén shàn rèn dosłownie: znać ludzi i być zdolnym wykonać zadanie  znaczenie: umieć wykorzystać ludzi (podwładnych) zgodnie z ich umiejętnościami  

自我陶醉

Zìwǒ táozuì dosłownie: odurzony samym sobą  znaczenie: narcystyczna osobowość; super egocentryk 

运筹帷幄

Yùnchóuwéiwò dosłownie: planować operację za [zamkniętymi] połami namiotu [dowództwa] znaczenie: stworzyć strategię 

有头无尾

Yǒutóuwúwěi dosłownie: ma głowę, ale nie ogon  znaczenie: ginąć, ulegać dezintegracji na końcu; zanikać 

辗转反侧

Niǎnzhuǎnfǎncè dosłownie: przewracać i obracać się na drugą stronę  znaczenie: wiercić się w łóżku i cierpieć na bezsenność wywołana zmartwieniami 

矫揉造作

Jiǎoróuzàozuò dosłownie: wyprostować ugięte w fałszywy sposób  znaczenie: sztuczne; pretensjonalne; nienaturalne 

风尘知己*

Fēngchén zhījǐ dosłownie: „czas ołowiu”, zaufany przyjaciel  znaczenie: zaufany przyjaciel na ciężkie czasy** *Sprawdź też: 沦落风尘 i 风尘仆仆. **To dosyć swobodna interpretacja. W rzeczywistości wyrażenie pochodzi […]

沦落风尘*

Lúnluò fēngchén dosłownie: być zredukowaną do bycia kurwą** znaczenie: prostytucja wymuszona ciężką sytuacją życiową  *Sprawdź też: 风尘知己 i 风尘仆仆. ** 风尘 (dosłownie: wiatr i pył) ma […]

风尘仆仆*

Fēngchén pú pū dosłownie: zmęczenie podróżą, znoszony w podróży** znaczenie: mieć doświadczenie trudności długiej podróży; nosić piętno długiej podróży  * 仆 oznacza sługę, ale podwojony coś […]

惟妙惟肖

Wéimiàowéixiào dosłownie: wyłącznie wspaniałe wyłączne podobieństwo znaczenie: niesamowite podobieństwo do pierwowzoru; „Jak żywy!”; realistyczny

天衣无缝

Tiānyīwúfèng dosłownie: niebiańskie odzienie bez szwów  znaczenie: bez skazy 

受宠若惊

Shòuchǒngruòjīng dosłownie: być szczerze zaskoczonym otrzymanymi względami  znaczenie: czuć się przytłoczonym otrzymanymi pochlebstwami; być szczerze zaskoczonym nadskakiwaniem innych 

轻举妄动

Qīngjǔwàngdòng dosłownie: łatwość w podejmowaniu działania, śpieszyć się z akcją znaczenie: działać nierozważnie i brawurowo

黔驴技穷

Qiánlǘjìqióng dosłownie: osioł z Guizhou* wyczerpał już wszystkie swoje sztuczki  znaczenie: wyczerpać wszystkie możliwości; nie mieć już możliwości na jakikolwiek ruch; nie być już zdolnym uczynić […]

紧锣密鼓

Jǐnluómìgǔ dosłownie: wściekle bić w gongi i bębny  znaczenie: intensywna i agresywna kampania reklamowa lub propagandowa 

反唇相稽

Fǎnchúnxiāngjī dosłownie: sprzeciwić się argumentem przeciągłego zdania* znaczenie: odpowiadać w sarkastyczny sposób; odgryźć się  * Może nie jest to najdokładniejsze tłumaczenie, ale moim zdaniem najlepiej ilustruje, […]

借题发挥

Jiètífāhuī dosłownie: pożyczyć temat [aby] wywrzeć nacisk znaczenie: wykorzystać przedmiot dyskusji aby przemycić swoje idee, pomysły; mieć ukryty motyw

固步自封

Gùbùzìfēng dosłownie: ustalony krok, ograniczać samego siebie  znaczenie: 1) trzymać się starych i utartych schematów lub praktyk; być zadowolonym ze status quo i nie szukać poprawy […]

唱独角戏

Chàngdújiǎoxì dosłownie: samemu odegrać całą sztukę  znaczenie: zrobić coś samemu; osiągnąć coś samodzielnie; zawdzięczać wszystko tylko sobie 

磨拳搽掌

Mó quán chá zhǎng dosłownie: pocierać pięść, przecierać dłoń  znaczenie: chętny do działania; przebierać nogami aby coś zrobić 

投机取巧

Tóujīqǔqiǎo dosłownie: skorzystać z okazji i wykorzystać sztuczki (dla zdobycia korzyści) znaczenie: szukać osobistych korzyści za pomocą nieczystych zagrań

老态龙钟

Lǎotàilóngzhōng dosłownie: niedołężność starego wieku  znaczenie: stary i słaby; starcze otępienie 

斩钉截铁

Zhǎndīngjiétiě dosłownie: odrąbywać paznokcie, przecinać się przez stal  znaczenie: stanowczy; kategoryczny; niezachwiany

夜长梦多

Yèchángmèngduō dosłownie: długa noc, wiele snów  znaczenie: długie opóźnienie czy zwlekanie wywołuje wiele problemów 

温故知新

Wēngùzhīxīn dosłownie: przejrzeć stare, zrozumieć nowe  znaczenie: 1) powtórzyć, co się przestudiowało, aby zdobyć nowe zrozumienie; 2) przyjrzeć się przeszłości z perspektywy czasu, aby zrozumieć teraźniejszość 

童心未泯

Tóngxīn wèi mǐn dosłownie: zachować dziecięcą niewinność  znaczenie: zachować w sobie dziecko 

守株待兔

Shǒuzhūdàitù dosłownie: stać przy pniu w nadziei, [że pojawi się] zając [w miejscu, gdzie złapano wcześniej innego]  znaczenie: głupia i prostacka taktyka; siedzieć z założonymi […]

人声鼎沸

Rén shēng dǐngfèi dosłownie: ludzkie głosy, (jak) gotujący się (garnek na) trójnogu  znaczenie: gwar; wrzawa 

千辛万苦

Qiān xīn wàn kǔ dosłownie: tysiąc cierpień, dziesięć tysięcy goryczy  znaczenie: wszelkie możliwe przeszkody; życiowe trudności 

平步青云

Píngbùqīngyún dosłownie: wzrosnąć od ziemi do chmur  znaczenie: dokonać szybkiego awansu społecznego 

蹑手蹑脚

Nièshǒunièjiǎo dosłownie: kroczyć na rękach, kroczyć na nogach  znaczenie: chodzić na palcach; starać się nie robić hałasu; skradać się; podchodzić zwierzynę 

妙趣横生

Miàoqùhéngshēng dosłownie: zabawne i fenomenalne  znaczenie: błyskotliwe i pełne humoru (o przemówieniu lub tekście) 

乐极生悲

Lèjíshēngbēi dosłownie: ekstremalne szczęście rodzi smutek  znaczenie: 1) ostentacyjne okazywanie szczęścia kusi nieszczęścia; 2) fortuna kołem się toczy

苦口婆心

Kǔkǒupóxīn dosłownie: gorzkie w smaku dobre w intencjach  znaczenie: cierpliwie dawać dobre rady 

既往不咎

Jìwǎngbùjiù znaczenie: przeszłość nie wina  dosłownie: zostawić przeszłość za sobą; nie wracać do przeszłych przewinień

和蔼可亲

Hé’ǎikěqīn dosłownie: miły i życzliwy znaczenie: lubiany; przyjazny 

甘拜下风

Gānbàixiàfēng dosłownie: dobrowolnie pokłonić się [z powodu swojej] niekorzystnej pozycji  znaczenie: przyznać się do niższej wiedzy, zręczności itp. 

风和日丽

Fēng hé rì lì dosłownie: wiatr i piękne słońce  znaczenie: ciepła i słoneczna pogoda 

大言不惭

Dàyánbùcán dosłownie: chwalić się bez wstydu  znaczenie: przechwalać się bez umiaru; nie czuć zażenowania przechwalając się bez umiaru 

谄上欺下

Chǎn shàng qī xià dosłownie: służący dla przełożonych; tyran dla podwładnych  znaczenie: 1) być pochlebcą dla szefów i despotą dla podwładnych; 2) snobistyczny 

百依百顺

Bǎi yī bǎi shùn dosłownie: poddać się sto razy, podporządkować się sto razy  znaczenie: absolutne posłuszeństwo 

衣锦还乡

Yījǐnhuánxiāng dosłownie: wrócić do domu w jedwabnych sztach  znaczenie: odnieść sukces i wrócić do domu z podniesionym czołem 

销声匿迹

Xiāoshēngnìjì dosłownie: (być) cicho i się ukrywać  znaczenie: siedzieć cicho i się nie wychylać; nie ujawniać się publicznie 

白驹过隙

Báijūguòxì dosłownie: biały źrebak przechodzi nad szczeliną  znaczenie: życie jest krótkie; czas biegnie nieubłaganie 

藏垢纳污

Cáng gòu nà wū dosłownie: chronić sprośność i wspomagać nieprzyzwoitość  znaczenie: chronić złych ludzi i tolerować złe zachowanie; gniazdo rozpusty 

草草了事

Cǎocǎoliǎo shì dosłownie: skończyć coś w pośpiechu  znaczenie: robić coś po łepkach; robić coś niestarannie, byle jak 

泛泛之交

Fànfàn zhī jiāo dosłownie: przyjaźń taka jak zwykle  znaczenie: przypadkowa znajomość; niezbyt bliska znajomość 

逼上梁山

Bīshàngliángshān dosłownie: być zmuszonym przyłączyć się do rebelii Liangshan  znaczenie: być zmuszonym do przyłączenia się do buntu; być wmanipulowanym lub zmuszonym do podjęcia nielegalnych działań; […]

闭门思过

Bìménsīguò dosłownie: zastanawiać się (nad błędami) za zamkniętymi drzwiami  znaczenie: przyznawać się prywatnie do błędów; rozmyślać nad swoimi błędami 

垂手可得

Chuíshǒukědé dosłownie: zdobyć coś wyciągają po to rękę  znaczenie: łatwe do uzyskania, zdobycia 

得意忘形

Déyìwàngxíng dosłownie: pozwolić się ponieść dumie w chwili sukcesu  znaczenie: woda sodowa uderzyła do głowy; stracić głowę w chwili sukcesu; nieposkromiona pycha 

甘拜下风

Gānbàixiàfēng dosłownie: szczery podziw, nieuprzywilejowana pozycja znaczenie: przyznać się dobrowolnie do porażki; przyznać się do swojej niższości (w stosunku do kogoś)

刚正不阿

Gāngzhèngbù’ē dosłownie: prawy, nie faworyzujący  znaczenie: 1) bardzo uczciwy; 2) zasadniczy 

名列前茅

Mínglièqiánmáo dosłownie: zajmować miejsce w awangardzie* znaczenie: być w czołówce, w pierwszej dziesiątce, wśród najlepszych, na szczycie listy; wysunąć się na czoło; wyprzedzać innych (w […]

拖泥带水

Tuōnídàishuǐ dosłownie: przeciągnięte przez błoto i wodę  znaczenie: niechlujnie i niejasno; niejednoznaczny; „jak wyciągnięte psu z gardła”

徒有虚名*

túyǒuxūmíng dosłownie: mieć tylko fałszywe imię  znaczenie: tylko z imienia; iluzoryczne; niezasłużona reputacja  * zobacz: 名不虚传

名不虚传*

Míngbùxūchuán dosłownie: imię a nie fałszywa biografia  znaczenie: zasłużyć na swoją reputację; wart swojego imienia  * nie mylić z 徒有虚名

自寻烦恼

Zì xún fánnǎo dosłownie: samemu znaleźć niepokój znaczenie: martwić się rzeczami bez znaczenia; wynajdywać sobie rzeczy, którymi można się zamartwiać 

珠圆玉润

Zhūyuányùrùn dosłownie: okrągłe jak perła i gładkie jak jadeit znaczenie: piękny i przyjemny (o śpiewie); zgrabnie napisane (o literaturze)

暮气沉沉

Mùqì chénchén dosłownie: apatyczny i martwy  znaczenie: w letargu; bez życia 

明日黄花

Míngrì huánghuā dosłownie: jutrzejsze pożółkłe kwiaty  znaczenie: rzeczy, które się zestarzały i straciły na atrakcyjności; przestarzałe; przebrzmiałe; niemodne  

察言观色

Cháyánguānsè dosłownie: śledzić słowa i obserwować twarz  znaczenie: uważnie obserwować czyjeś słowa i gesty aby rozpoznać prawdziwe intencje 

百不失一

Bǎi bù shī yī dosłownie: na sto (razy) nie pomylić się nawet raz  znaczenie: kompletnie pozbawiony ryzyka  * Także: 百无一失 (Bǎi wú yī shī)

Mniejsze zainteresowanie nauką chińskiego?

Nauka języków obcych podlega modom, jak wszystko inne. Wyjątkiem jest angielski, ponieważ stał się dzisiaj czymś tak oczywistym, że nawet nikt się już nie pyta, […]

白头偕老

Báitóuxiélǎo dosłownie: stary wiek, długie małżeństwo  znaczenie: (o parach) dożyć razem późnej starości; mieć do końca bardzo udany związek 

按部就班

Ànbùjiùbān dosłownie: za kategorią następuje klasa* znaczenie: 1) krok po kroku; postępować zgodnie z instrukcją; 2) trzymać się uparcie utartych schematów lub metod;  * Pierwotnie […]

扶摇直上

Fúyáozhíshàng dosłownie: prosto do góry  znaczenie: poszybować w górę (o cenach lub czyimś statusie społecznym); nabrać przyśpieszenia (o karierze lub biegu wypadków) 

赶尽杀绝

Gǎnjìnshājué dosłownie: popęd do czynienia bestialskich rzeczy  znaczenie: nie brać jeńców; bezwzględny  

供不应求

Gōngbùyìngqiú dosłownie: dostawy nie pokrywają potrzeb  znaczenie: braki; niedobory 

教导有方

Jiàodǎo yǒu fāng dosłownie: zręczny w nauczaniu i dostarczaniu wskazówek znaczenie: dobrze uczący (używane w pochwałach dla nauczycieli lub instytucji edukacyjnych) 

三人成虎

Sān rén chéng hǔ dosłownie: trzech ludzi zmienia się w tygrysa  znaczenie: coś w tym musi być, ponieważ wielu ludzi w to wierzy (pogłoska może […]

争先恐后

Zhēngxiānkǒnghòu dosłownie: starać się znaleźć na czele (bo każdy boi się znaleźć na końcu)* znaczenie: stanąć do wyścigu szczurów  * To jeden ze współczesnych chengyu, […]

朝秦暮草

Zhāo qín mù cǎo dosłownie: rano (służyć) Państwu Qin, wieczorem Państwu Cao  znaczenie: szybko zmieniać strony; zmienny; dokonać wolty 

承先启后

Chéngxiānqǐhòu dosłownie: trzymać się przodków, zapoczątkować przyszłe  znaczenie: tworzyć przyszłość czerpiąc ze swojego dziedzictwa 

成王败寇

Chéng wáng bài kòu dosłownie: zwycięzca królem, przegrany bandytą znaczenie: historię piszą zwycięzcy; zwycięzca bierze wszystko 

安于现状

Ān yú xiànzhuàng dosłownie: być zadowolonym ze status quo  znaczenie: być zadowolonym ze stanu spraw tak, jak są; (także pejoratywnie) nie szukać ulepszeń lub poprawy […]

爱屋及乌

Àiwūjíwū dosłownie: kochać osobę i kruki na jej dachu  znaczenie: kochać kogoś i wszystko, co jest z nim lub nią związane; kochać to, co kocha ukochana […]

嗤之以鼻

Chīzhīyǐbí dosłownie: chrząkać szyderczo  znaczenie: zadzierać nosa; patrzeć na innych z góry; wynosić się nad innych 

孑然一身

Jiérán yīshēn dosłownie: odizolowany i sam  znaczenie: osamotniony; sam jak palec

面授机宜

Miànshòu jīyí dosłownie: (przekazać) twarzą w twarz wytyczne   znaczenie: zaznajomić kogoś w tajemnicy z tematem / problemem / informacją