Le_Jardin_chinois_(detail)_by_François_Boucher

„Chiński Ogród” François Boucher

Liberty Times przeprowadził badania opinii publicznej na Tajwanie na początku tygodnia. 64,97% badanych powiedziało, iż po obydwu stronach Cieśniny Tajwańskiej istnieją dwa „niepodległe, suwerenne narody, które do siebie nie należą”. Tylko 18% uznało, że obydwa organizmy są częścią jednych Chin.

Poniżej napiszę trochę więcej na temat tego badania, ale sprowokowało mnie ono do zastanowienia się dlaczego KPCh nie potrafi zauważyć, że jej działania nie mogą odwrócić trendów społecznych i cywilizacyjnych nie tylko na Tajwanie, ale nawet w samej ChRL.

Prosta odpowiedź, iż autorytarny reżim nie ma takiej zdolności, mnie nie zadowala. Pomyślałem, iż może KPCh wraz z marksizmem przejęła także mocno zakorzeniony w nim orientalizm.*

Orientalizm to przecież nie tylko ciekawy trend w kulturze materialnej (wciąż jak najbardziej współczesny), ale też postawa uznająca ludy wschodu za bezpodmiotową masę niezdolną do świadomego kształtowania własnych relacji społecznych, ekonomicznych czy politycznych. Krótko mówiąc przekonanie, że Wschód jest statystą w Historii (przez duże „H”), kiedy bohaterami są ludzie Zachodu. „Pięknie” to teraz wychodzi przy okazji histerii w sprawie uchodźców (i tych z lewa, jak i tych z prawa).

U Marksa orientalizm przyjmuje formę teorii „azjatyckiego modelu produkcji”, która skazuje społeczeństwa Wschodu na „orientalny despotyzm”. Mają one nie podlegać regułom postępu i materializm historyczny ma ich w ogóle nie dotyczyć. Są przedmiotem kształtowanym dobrowolnie przez władzę.

Oczywiście, pogarda dla „chłopów” jest mocna zakorzeniona także w tradycji każdej władzy Wschodu. Nie inaczej jest w wypadku Chin, ale KPCh zdobywała władzę z hasłem upodmiotowienia ludu. Przywódcy KPCh z Mao Zedong na czele świetnie wyczuwali głęboką potrzebę zmiany tego paradygmatu przez Chińczyków. Zdobyli władzę nie dlatego, że potrafili kształtować zmiany społeczne, ale dlatego, iż potrafili je wyartykułować i stać ich rzecznikiem.

Nie inaczej było z Deng Xiaoping, który także potrafił „wyczuć” zmęczenie Chińczyków rewolucją i pragnienie poprawy materialnej. Dopiero kolejne pokolenia działaczy wykształcone w szkołach partyjnych, gdzie poznały dogłębnie marksizm są przesiąknięte swoistym „orientalizmem wewnętrznym”. Czy to stąd przekonanie, że kilkoma trikami da się przekabacić Tajwańczyków, czy utrzymać iluzję na kontynencie?

To dosyć powszechne, że sprawujący władzę w pewnym momencie uznają, iż są sprawcami Historii, kiedy tylko są jej narzędziem. W pewnym sensie każdy sprawujący władzę jest skazany na swoisty rodzaj „orientalizmu wewnętrznego”. W wypadku KPCh jest to wzmocnione formą reżimu, jego ideologią oraz kulturą polityczną Chin.

Nie inaczej jest na Tajwanie. Smok Guomindangu zaczyna zjadać tutaj swój własny ogon. Co prawda we wspomnianym na wstępie badaniu 37,98% badanych wyborców GMD uznaje „jedne Chiny”, ale aż 44,1% uznaje odmienność i niezależność obydwu narodów. Także demografia jest bezlitosną dla Nacjonalistów. Nawet w grupie wiekowej powyżej 70 lat, 51,02% uznaje odrębność Tajwanu. W najmłodszej badanej grupie jest to 72,34. Chyba czas dla GMD by „wyprowadzić sztandar.”

DPP nie ma tego problemu. 81,07% jej wyborców uznaje odrębność narodu tajwańskiego.

* Świetny przykład stanowią artykuły Marksa o Chinach z lat 1853-60, gdzie jest to świetne widoczne.

Opublikował/a Michał Bogusz

One Comment

  1. […] * Mam tylko angielskie wydanie, więc w polskim tłumaczeniu może to być trochę inaczej. ** Co ciekawe orientalizm działa czasami w dwie strony. […]

    Polubienie

    Odpowiedz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.