POLECANY WPIS: Dlaczego autokraci wolą Go?

We wpisie poświęconym meczowi Go (Weiqi 围棋) między AlphaGo i Ke Jie napisałem, iż „gra, w której są tylko pionki, miała zawsze przedziwny rezonans wśród autokratycznych władców Chin i nie inaczej jest z partią komunistyczną.” Paru znajomych zasugerowało, że byłoby dobrze rozwinąć tę myśl.

Sądzę, że najłatwiej pokazać to co mam na myśli porównując Go z tradycyjnymi szachami.

Tradycyjne szachy odzwierciedlają feudalny porządek. Figury od królowej po szeregowe pionki mają jakąś własną, przypisaną im rolę, której gracz nie może zmienić (poza pionkiem w sytuacji, kiedy dojdzie on do końca szachownicy). Król, o którego toczy się gra, nie jest nawet najsilniejszą figurą (przypomnijmy sobie skomplikowane relacje królów Francji z lennikami książętami Burgundii czy d’Anjou), a gracz musi się liczyć z siłami i słabościami figur.

Wszystko to odzwierciedla złożony świat feudalnych współzależności.

W Go tego wszystkiego nie ma. Pionek (właściwie „kamień”) odgrywa rolę tylko dlatego, że zajmuje określone miejsce na planszy. Miejsce, na które został wysłany przez gracza. To gracz decyduje, który pionek zajmie ważniejsze miejsce. Pionki są całkowicie zależne od woli gracza. Taka sytuacja o wiele bardziej odzwierciedla autorytarny rys władzy cesarskiej w Chinach. Silny cesarz mógł usunąć każdego i był władcą absolutnym – przynajmniej w teorii.

Jest jeszcze inny element. W szachach gracz jest symbolicznie obecny na planszy w figurze króla, dlatego „śmierć” króla kończy grę. Ta symboliczna śmierć to ostrzeżenie, że za przegraną w grze o tron płaci się zazwyczaj głową.

W Go gracz jest poza planszą, poza grą. Gra kończy się, kiedy obydwaj gracze stracą możliwość ruchu, a o zwycięstwie decyduje zajęte terytorium. Gracz nie jest dotknięty przez przegraną nawet w symboliczny sposób. To pionki umierają dziesiątkami, ale sam gracz obserwuje grę z bezpiecznej perspektywy pałacu swojego fotela.

No i jak mandaryni – nie ważne starzy czy „czerwoni” – mają nie kochać tej gry?

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s