Wraz z rozwojem inicjatywy tzw. Nowego Jedwabnego Szlaku (OBOR – „One Belt, One Road”) będą rosły spory i nieporozumienia, które będą wymagały arbitrażu. Jest także normalną praktyką, iż podpisując handlową lub inwestycyjną umowę międzynarodową strony określają w niej mechanizm rozstrzygania sporów oraz wybierają sąd arbitrażowy, którego decyzje zobowiązują się uznawać.

Zazwyczaj strony wybierają sąd arbitrażowy o ustalonej reputacji w państwie trzecim, aby zapewnić sobie jego neutralność i bezstronność.

Pekin dąży jednak do tego, aby wszystkie umowy zwężane z OBOR były rozstrzygane przez międzynarodowe sądy arbitrażowe, które właśnie ustanowił w Xi’an i Shenzhen. Według Xinhua nowe instytucje będą oparte na sądach oraz agencjach mediacyjnych i arbitrażowych już działających w ChRL. Obydwie instytucje będą podlegać też Najwyższemu Sądowi Ludowemu (最高人民法院),1 co samo w sobie powinno być już ostrzeżeniem dla zagranicznych partnerów.

Widać, że Pekin dąży do uzyskania pełnej kontroli nad wszystkimi aspektami inwestycji w ramach OBOR, włącznie z sądami arbitrażowymi. Wygląda na to, iż w ramach OBOR zagraniczni partnerzy będą musieli się zgodzić, nie tylko na to, że wszystkie projekty będą realizowane przez firmy z ChRL, za kredyty z państwowych banków ChRL,2 ale też na to, by wszystkie spory były rozstrzygane przez sądy arbitrażowe w ChRL.

Pisałem już o rosnącym sceptycyzmie zagranicznych partnerów w stosunku do OBOR. Mam wrażenie, że ustanowienie sądów arbitrażowych jest sposobem Pekinu na rozwianie wątpliwości zagranicy, ale moim zdaniem raczej je pogłębi. Zwłaszcza, że casus Sri Lanki pokazuje, że oddanie pełnej kontroli Pekinowi nad projektem, może się skończyć bardzo nieciekawymi konsekwencjami nie tylko ekonomicznymi, ale też dla suwerenności państwa.

Czy zagraniczni partnerzy uwierzą, że nowe sądy będą potrafiły się oprzeć presji politycznej?

W ChRL już funkcjonuje jedna instytucja arbitrażowa: Międzynarodowa Komisja Arbitrażowa Gospodarki
i Handlu Chin (CIETAC – China International Economic and Trade Arbitration Commission), której rozstrzygnięcia są uznawana za „nie zawsze transparentne” i „podlegające wpływom politycznym”.


1 Sąd odgrywa też rolę administracyjną w zarządzaniu sądami niższej instancji i jest w pełni zależny od partii komunistycznej.
2 Oczywiście przy tym będą musieli udzielać gwarancji rządowych i ponosić wszelką odpowiedzialność finansową za każdy aspekt projektu, nie mając na niego zbyt dużego wpływu.

Opublikował/a Michał Bogusz

One Comment

  1. […] Stany Zjednoczone, Japonię, Indie i Australię alternatywnego projektu dla inicjatywy ChRL tzw. Nowego Jedwabnego Szlaku (OBOR). Plany nowej inicjatywy mają się znaleźć w tym tygodniu na agendzie spotkania premiera […]

    Polubienie

    Odpowiedz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.