Autor: John Gittings
Tytuł: The world and China, 1922-1972. The men and ideas that shaped Chinese foreign policy (Świat i Chiny, 1922-1972. Ludzi i idee, które ukształtowały chińską politykę zagraniczną)
Wydawnictwo: Eyre Methuen (1974)

Znalazłem tę książkę przypadkowo. Ktoś ją porzucił, a ja z chęcią przytuliłem „sierotkę” i dałem nowy dom. Dla mnie to kolejny przykład, jak wartość rzeczy – a może nie tylko rzeczy – zmienia się w zależności od osoby.

Pierwsze wydanie, które akurat zdobyłem, pochodzi z 1974 roku i była to pierwsza anglojęzyczna pozycja, która traktowała o współczesnej chińskiej polityce zagranicznej w sposób całościowy, pokazując jej ciągłość między rządami Guomintangu a partii komunistycznej. Jej walor polega na pokazaniu, że mimo zmiany ideologii – zmiany istotnej, będę się upierał1 – to jednak pewne elementy wynikające z miejsca Chin w układzie międzynarodowym są niezmienne. Są jednak inaczej interpretowane i przekształcane przez obowiązujące w danej grupie decyzyjnej paradygmaty, w tym właśnie ideologię.

Jedno jest niezmienne w chińskiej polityce zagranicznej, nieważne czy tej prowadzonej prze nacjonalistów czy komunistów, tj. fakt, że chińskie wyobrażenie o świecie jest wciąż kształtowane przez percepcję Chin o sobie. Zauważalny jest nie tylko brak zrozumienia dla motywacji innych, ale przede wszystkim brak potrzeby zrozumienia przesłanek działania innych graczy międzynarodowych.

Co ciekawe, mimo że od publikacji minęło 45 lat, to praca Gittingsa ma wciąż pewien walor praktyczny, a nie tylko historyczny. Zawarte na końcu konkluzje pozostają w dużym stopniu nie tylko prawdziwe, ale w sytuacji, kiedy Xi Jinping dokonuje powrotu do maoistowskich ambicji przewodzenia światu rozwijającemu się, to poniekąd są bardziej aktualne niż opinie z książek wydanych dziesięć lat temu, pełne optymizmu i wiary w możliwość akomodacji chińskiego modelu rozwoju w istniejącym porządku międzynarodowym.

Pamiętajcie, nigdy nie przechodźcie obojętnie obok wystawek z porzuconymi książkami! Nigdy nie wiadomo, co się tam znajdzie.


1 Nie kupuję narracji Wydziału Propagandy KC KPCh sprzedawanej zagranicy o tym, że to tradycja konfucjańska kształtuje system polityczny, czy politykę zagraniczną ChRL. W dużym stopniu robi to ideologia marksistowska, a raczej klasyczny leninizm, ale łatwiej mamić innych opowieściami o konfucjanizmie, wykorzystując panujący na Zachodzie orientalizm.

Opublikował/a Michał Bogusz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.