afgan

W 2010 roku ChRL produkowała 97% metali ziem rzadkich (zarówno w formie rudy, jak i metalu) i miała praktycznie monopol na te niezbędne w nowoczesnym przemyśle minerały. Metale ziem rzadkich są wykorzystywane w niewielkich ilościach, ale równocześnie wchodzą w skład praktycznie każdego złożonego produktu. Od telefonu komórkowego po katalizatory w rafineriach ropy naftowej, czy turbiny wiatrowe.

W tym samym 2010 roku ChRL postanowiła wprowadzić pierwsze ograniczenia w eksporcie rud i metali ziem rzadkich. Najpierw do Japonii, a potem na rynki światowe.

Z punktu widzenia Pekinu wydawało się to genialnym posunięciem. W pogrążonym w kryzysie świecie ograniczenie konkurencyjnym gospodarkom dostępu do krytycznych surowców dawała przewagę producentom z ChRL. Zwyżka cen na rynkach światowych dawała też wyższe dochody rodzimym kopalniom  i to przy zmniejszonym eksporcie. Zresztą szansa aby pogryźć Japonię, lokalnego rywala, była zbyt silna aby się oprzeć.

Był to jednak sygnał alarmowy dla reszty potęg przemysłowych świata. Można nawet mówić o oznakach paniki, kiedy w Stanach Zjednoczonych pojawiły się głosy o zagrożeniu bezpieczeństwa narodowego. Faktycznie ceny szarpnęły ostro w górę, ale inni szybko przystosowali się, a ChRL straciła jedną z nielicznych kart przetargowych, jakie miała. Zamiast zachować ją na sytuację poważnego kryzysu międzynarodowego, może nawet konfliktu militarnego, zużyto na operację, która dała niewiele. O ciosie, jaki zadano w ten sposób w wiarygodność międzynarodową ChRL, nie ma nawet sensu wspominać.

Ceny metali ziem rzadkich zaczęły już spadać w 2012 roku, a co nawet ważniejsze, ChRL straciła swoją dominującą pozycję. Dzisiaj udział ChRL wynosi już tylko 70% i wciąż spada.

Co się stało?

1. ChRL nigdy nie była bardziej obdarzona przez naturę w zasoby rud ziem rzadkich niż inni. Jedynie była krajem, w którym wydobywano je najpowszechniej. Przez większą część XX wieku największymi producentami były Brazylia, Indie, Stany Zjednoczone i RPA. Wydobycie w ChRL zaczęło mieć znaczenie dopiero w połowie lat osiemdziesiątych i wynikało przede wszystkim z wygody. Jeżeli przeniesiono do ChRL dużą część produkcji wykorzystującej metale ziem rzadkich, to logicznym było korzystanie z lokalnych zasobów. Nie bez znaczenia była też troska o środowisko naturalne na Zachodzie. W sytuacji ograniczeń w ChRL, inne państwa sięgnęły jednak szybko do swoich zasobów naturalnych. Zwłaszcza Stany Zjednoczone i Malezja wykorzystały szansę zwiększając wydobycie. W Kalifornii otwarto na nowo wydobycie rozpoznanych już dawno zasobów, a w Malezji zainwestowały australijskie korporacje wydobywcze.

2. Zagrożone brakiem surowca firmy sięgnęły po najważniejszą broń pozostającą w rękach Zachodu, czy Japonii – technologię i szybko zredukowały zapotrzebowanie na metale ziem rzadkich. Panasonic opracowało technologię recyklingu neodymu z zużytego sprzętu. Hitachi znalazło sposób na ograniczenie wykorzystania dysprozu w samochodach elektrycznych itp., itd.

3. Zawiódł także sam system ChRL. Nigdy nie udało się wprowadzić pełnej kontroli eksportu i obrotu metalami ziem rzadkich. Producenci znaleźli sposób na eksport poza systemem. Przecież, celnikom trudno określić, jaka ruda przechodzi przez granicę. Zresztą, w Chinach od zawsze jeżeli nie można wejść frontowymi drzwiami, to używa się tylnych, czyli znajomości lub łapówek.

Krótko mówiąc świat zareagował szybciej, niż Pekin się spodziewał, a zyski ChRL były tak nieistotne, że wątpię, iż wpłynęły w jakikolwiek sposób na dane statystyczne.

Trzeba pamiętać, że nie mówimy też o dużych ilościach. W 2013 roku światowe zapotrzebowanie na wszystkie rudy metali ziem rzadkich nie przekroczyło 130 tysięcy ton. Nie są to duże ilości.

Trudno też powiedzieć, że taki rozwój wypadków był trudny do przewidzenia. Wygląda raczej, że była to idiotyczna decyzją, którą tak często produkuje każda biurokracja.

Opublikował/a Michał Bogusz

2 Comments

  1. […] październiku pisałem o tym, jak ChRL straciła de facto monopol na rudy metali ziem rzadkich. Teraz Pekin został zmuszony do zniesienia ograniczeń w eksporcie po przegraniu sprawy przed […]

    Polubienie

    Odpowiedz

  2. […] metali ziem rzadkich w Australii, wszystko w celu zmniejszenia zależności od dostaw z ChRL. Pisałem kiedyś, że nie ma problemu z dostępem do ziem rzadkich, a z faktem, że to „brudny” […]

    Polubienie

    Odpowiedz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.