Is_China_s_grand_ethnic_experiment_working_-CNN_com

CNN wyemitowała, krótki film o Szkole Średniej Chong Hua w Tianjin, która uczestnicy w programie mającym na celu integracje mniejszości ujgurskiej i innych z Turkiestanu Wschodniego. Filmik opisuje historię pochodzącego z Kaszgaru Abdurrahmana Mamata, uzdolnionego studenta, który uczy się z dala od domu, w szkole zdominowanej przez Chińczyków Han.

Mamat jest jednym z kilku tysięcy uczniów z mniejszości etnicznych wyselekcjonowanych i wysłanych na wschód, do Chin Właściwych, gdzie żyją w internatach.

Ten swoisty eksperyment trwa już od dziesięciu lat, ale dopiero teraz władze dopuściły do jednej z klas dziennikarzy z zagranicy. Klasy, w których uczą się wybrani uczniowie, powszechnie są nazywane „klasami Xinjiang” od chińskiej nazwy Turkiestanu Wschodniego.

W samym filmie Mamat wychwala eksperyment i można mu uwierzyć, że z jego indywidualnego punktu widzenia nie tylko wygrał on los na loterii, ale też musiał przejść bardzo ciężki egzamin aby dostać się do programu. Wyjazd do Tianjin był nie tylko jego pierwszą podróżą poza Turkiestan Wschodni, ale był to też pierwszy raz, kiedy rozstał się z rodziną. Dlatego uczciwie należy przyznać, że wszystko okupił ciężką pracą i dużym poświęceniem.

Nie można jednak też nie zauważyć, że Mamat i jemu podobni są pionkami w grze Pekinu dążącego do ujarzmienia niepodległościowych aspiracji narodów Turkiestanu Wschodniego. KPCh mówi ooczywiście o potrzebie integracji, przełamania barier i wymiany kulturowej między hańską większością a mniejszościami etnicznymi. Rzeczywiste intencje Pekinu nie są tak górnolotne i przede wszystkim chodzi o „wyhodowanie” nowej elity, której będą obce nie tylko niepodległościowe aspiracje, ale też autonomia kulturowa.

Uczciwie też trzeba przyznać, że działanie ChRL nie różni się w tym w żaden sposób zarówno od innych państw okupujących obce etnicznie ziemie, jak i od tradycyjnych wzorów z czasów cesarstwa.

Zresztą eksperyment jest dla KPCh kolejnym podejściem do problemu. Już w 1941 roku powołano Centralny Uniwersytet Mniejszości Narodowych (中央民族大学), gdzie mają się kształcić elity pochodzące z mniejszości narodowych. Teoretycznie uczelnia zajmuje się studiowaniem etnografii i języków mniejszości narodowych i generalnie ma silną pozycję w naukach społecznych oraz oferuje też tradycyjne spektrum kursów powiązanych z kwestiami etnicznymi. Studenci mają tutaj nie tylko zdobywać wiedzę, ale też nasiąkać chińską kulturą i przyjąć „odpowiednią” postawę polityczną. Po powrocie w rodzime strony mają kreować rodzimą kulturę, ale w powiązaniu z głównym nurtem kultury Han.

W praktyce, większość studentów na uczelni dzisiaj to Chińczycy Han, którzy później mogą być kierowani do pracy w regionach mniejszości. Inna kwestia, że przedstawiciele mniejszości przyjeżdżający na studia do Pekinu to już osoby w dużym stopniu ukształtowane i o ugruntowanym poczuciu odrębności etnicznej. Dlatego dziesięć lat temu wystartował nowy program nakierowany na uczniów szkół średnich.

Oficjalnie władze mówią, że program ma za zadanie pomóc najzdolniejszym dzieciom z mniejszości etnicznych zdobyć najlepsze możliwe wykształcenie i nie ma nic wspólnego z inżynierią społeczną. Równocześnie jednak przyznają, że mają nadzieję „stworzyć patriotyczną kadrę mniejszości narodowej, która wróci do Xinjiangu i będzie służyć sprawie partii.” Także ministerstwo edukacji jasno mówi, że program ma na celu edukację uczniów w celu „obrony jedności Chin” oraz „ochrony narodowego bezpieczeństwa”.

Paradoksalnie efekt jest odmienny od zamierzonego. Zarządzający programem przyznają, że kiedy z edukacyjnego punktu widzenia odnieśli duży sukces, to na poziomie politycznym rezultaty nie są pozytywne. Większość absolwentów wciąż bardziej czuje się Ujgurami niż Chińczykami. Nie tylko nie przyjmują oni ideologi KPCh, ale wręcz stają się bardziej religijni, i to mimo zakazu praktykowania modlitwy czy postu w czasie Ramadanu. Jedynym ustępem ze strony władz jest udostępnienie studentom posiłków Halal.

Taka sytuacja nie powinna dziwić. Wystarczy przytoczyć przykład innych imperiów, które próbowały „hodować” etniczne elity i poniosły klęskę. Związek Radziecki jest ewidentnym tego przykładem, ale w jego wypadku można by mówić o odrzuceniu ideologi komunistycznej. Podobną klęskę poniosła jednak także Wielka Brytania, która zachęcała elity z kolonialni do wysyłania synów na studia do brytyjskich szkół i uczelni. Niewiele to pomogło. Doświadczenie dyskryminacji na wyspach było formującym doświadczeniem dla wielu przybyłych z koloni i brutalnie obdarło ich ze złudzeń. Można nawet w uproszczeni powiedzieć, że to w Oxfordzie i Cambridge Brytyjczycy wychowali całe pokolenie lokalnych działaczy, którzy rozmontowali później Imperium Brytyjskie.

Podobnie jest w wypadku ChRL. Żaden program nie przekreśli dyskryminacji i upokorzenia, jakie członkowie mniejszości narodowych na co dzień doświadczają. Wystarczy spojrzeć na film poniżej pokazujący Chińczyków Han katujących sześcioletniego Ujgura. Czy jakiś program edukacyjny może to naprawić?

[youtube.com=https://www.youtube.com/watch?v=gTTABbK4rjg]

Opublikował/a Michał Bogusz

2 Comments

  1. […] Zwłaszcza, że liberalna polityka rodzinna w stosunku do mniejszości dawała im poczucie szans na przetrwanie w hańskim morzu. Jeżeli mniejszości w innych regionach ChRL przestraszą się, że podobne zmiany mogą dotknąć […]

    Polubienie

    Odpowiedz

  2. […] Pisałem wielokrotnie o polityce Pekinu w regionie, ale HRW zbiera różne wątki i operacje w jedną całość, pokazując, że nie ma tutaj mowy o przypadkowości, a celem wydaje się dążenie do całkowitej przymusowej asymilacji całej populacji. […]

    Polubienie

    Odpowiedz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.