tiananmen-sunrise-shandong-720x480

Powyższe zdjęcie obiegło agencje światowe. Nie jedna szacowna gazeta wydrukowała je z komentarzem o fałszywym słońcu na placu Tiananmen w czasie największego smogu. W rzeczywistości jest to fragment reklamy puszczanej na wielkoformatowym ekranie. Wschodzące słońce pojawia się w każdym cyklu tylko na na sekundę lub dwie. Przyzwyczajenie do ośmieszania było jednak zbyt silne.

Wiele osób zwraca uwagę, iż w zachodnich mediach dominują dwa sposoby narracji o Chinach. Jeden ośmieszający, a drugi przedstawiający ChRL jako zagrożenie. Moim zdaniem można do tego dodać jeszcze perspektywę prawicowych dziennikarzy – zafascynowania autorytarnym sukcesem gospodarczym.

Wariant ośmieszający ma swoje korzenie w XIX wieku i „chorym człowieku Azji”. Później był wzmocniony przez ekscesy epoki Mao Zedonga i późniejszy zalew produkowanych w ChRL produktów słabej jakości. Trzeba też jasno powiedzieć, że partia sama tworzy często sytuacje, które ośmieszają ChRL. Myślę, że wiele wpisów na tym blogu tego dowodzi.

Drugi obraz ChRL, to zagrożenie. Zagrożenie militarne i ekonomiczne. Wcześniej też krążyło „widmo” chińskiej populacji zalewającej Zachód. Co można było zobaczyć w dystopicznych filmach jak „Blade Runner” („Łowca Androidów”) Ridleya Scotta. Dzisiejsza obsesja zagrożenia ze strony ChRL jest kolejnym wcieleniem odwiecznego strachu Zachodu przed dzikim i nieobliczalnym Wschodem. W latach osiemdziesiątych podobną histerię wzbudzała Japonia. Kto jednak obecnie pamięta amerykańskich kongresmenów rozbijających na konferencjach prasowych japońskie magnetofony?

Najbardziej niebezpieczna z punktu widzenia sytuacji wewnętrznej na Zachodzie jest fascynacja prawicowych publicystów sukcesami gospodarczymi autorytarnego reżimu. Ci wszyscy, którzy „marzą o ściągnięciu cugli”, widzą w ChRL przykład sukcesu gospodarczego. Sukcesu, który osiągnięto nie tylko bez demokracji i praw człowieka, ale wielu zdaje się sugerować, iż właśnie dzięki ich brakowi. Najciekawsze jest to, że ci zagorzali antykomuniści wpisują się w ten sposób w komunistyczną propagandę bezrefleksyjnie powtarzając jej podstawową tezę.

Oczywiście sukces gospodarczy ChRL jest faktem, ale też obecna formuła się wyczerpała. Nie wierzę, aby nowe pobudzenie gospodarki było możliwe na dłuższą metę bez zmian społeczno-politycznych.

Masowe media mają tendencję do upraszczania i przedstawianie wszystkie w prostych lub wręcz czarno-białych kategoriach. Dlatego Chiny utożsamia się z ChRL, mimo że istnieją dwa państwa chińskie, a cywilizacyjne pojęcie Chin wykracza szeroko poza granice razem wziętych ChRL i Tajwanu. Sprowadzanie jednak Chin tylko do trzech wyżej wspomnianych wymiarów jest poważnym błędem, który prowadzi wielu do fałszywej oceny sytuacji.

Opublikował/a Michał Bogusz

One Comment

  1. […] jeszcze dziennikarze, którzy w większości nie potrafią wyjść poza kalki zachodnich mediów – tak, są wyjątki, jak Hania Shen, z którą mnie więcej dzieli niż łączy, ale szanują […]

    Polubienie

    Odpowiedz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.