Wiele osób słyszało o roszczeniach ChRL na Morzu Południowochińskim, ponieważ temat pojawia się regularnie w mediach. Jednak niewielu wie, czym jest dokładnie tzw. „Linia dziewięciu kresek” (Nine-Dash Line, 九段线), która stanowi podstawę pretensji Pekinu.

„Linia Dziewięciu kresek” pojawiła się po raz pierwszy jako… „Linia jedenastu kresek” na mapach  opublikowanych przez rząd Republiki Chińskiej 1 grudnia 1947 roku i zakreślała wokół Morza Południowochińskiego region, do którego Chiny miały sobie rościć jakieś nieokreślone dokładnie roszczenia. I właśnie nieokreśloność i rozmycie tych pretensji znalazło swój wyraz w przerywanej linii jedenastu kresek.

KPCh w 1949 roku ustanawiając ChRL nie zachowała ciągłości prawnomiędzynarodowej z Republiką Chińską, ale przejęła roszczenia terytorialne oparte na „Linii jedenastu kresek”

Dwie kreski w zatoce Tonkińskiej zniknęły w 1951 roku, kiedy w ramach wsparcia politycznego dla wietnamskich komunistów i powołanej przez nich w 1945 roku Demokratycznej Republiki Wietnamu (Wietnam Północny), ChRL dokonała (jednostronnego) podziału wód terytorialnych zgodnie z prawem międzynarodowym. Ustanowiona wtedy granica morska jest do dnia dzisiejszego uznawana przez obydwie strony, ale obejmuje tylko akwen przynależny kiedyś do Północnego Wietnamu i urywa się na wysokości wyspy Hainan.

Pretensje Chin (ChRL jak i Tajwanu) opierają się na „prawach historycznych”. Niestety dla Pekinu i Tajpej prawo międzynarodowe, w tym Prawo Morza, nie zna takiej kategorii. Chiny także nie potrafią udowodnić w żaden sposób obecności w przeszłości państwowości chińskiej na spornym terytorium.

Prawo Morza przewiduje jedynie możliwość:

  • ustanowienia wód terytorialnych szerokości 12 mil morskich (22 224 m), liczonych od podstawowej linii brzegowej, którą stanowi linia najniższego stanu wody wzdłuż wybrzeża lub zewnętrznej granicy morskich wód wewnętrznych; oraz
  • stworzenia wyłącznej strefy ekonomicznej, czyli obszaru stanowiącego przedłużenie wód terytorialnych do 200 mil morskich (370 km) mierzonych od linii podstawowej.

W wyłącznej strefie ekonomicznej państwo nadbrzeżne posiada wyłączne prawa do: badania i eksploatacji, ochrony i gospodarowania zasobami naturalnymi, zarówno żywymi, jak i nieożywionymi dna morza, jego podziemia oraz pokrywających je wód;  wznoszenia i użytkowania sztucznych wysp, instalacji i konstrukcji;1 badań naukowych morza; ochrony i zachowania środowiska morskiego.

Tyle mówi prawo międzynarodowe.

„Linia dziewięciu kresek”2 nie stanowi ani granic morskich, ani nawet linii roszczeń, mimo że z premedytacją jest przedstawiana przez chińskie media w sposób sugerujący istnienie granicy morskiej lub jakiejś linii demarkacyjnej. Formalnie ani ChRL ani Tajwan nie zgłosiły pretensji terytorialnych do całego terytorium wyznaczonego przez „linię dziewięciu kresek” i skupiają się na kwestiach konkretnych akwenów i łańcuchów wysp, raf koralowych czy płycizn. Jednak w Pekinie podkreśla się, że kwestia Morza Południowochińskiego stanowi żywotny interes ChRL, na równi z Tajwanem, Tybetem czy Turkiestanem Wschodnim (Xingjiang).


1 Konstrukcje takie jednak nie stanowią podstaw do ustanowienia wód terytorialnych lub „rozciągnięcia” wyłącznej strefy ekonomicznej.
2 W 2013 roku Pekin dodał kolejną kreskę, na południowy wschód od Tajwanu, podkreślając w ten sposób swoje pretensje także do zbuntowanej prowincji, ale nazwa „Linia dziesięciu kresek” nie przyjęła się wśród specjalistów, którzy do tej pory operują pojęciem „Linii dziwieniu kresek”.

Opublikował/a Michał Bogusz

One Comment

  1. […] czy Rosneft cokolwiek znajdzie, ale w dłuższej perspektywie czasu celem strategicznym Pekinu, ustanowionym jeszcze w czasach Republiki Chińskiej,  jest całkowita dominacja na Morzu Południowochińskim. Dlatego prędzej czy później, Pekin […]

    Polubienie

    Odpowiedz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.