Przewodniczący Rady Legislatywnej (LegCo) SRA Hong Kong, Andrew Leung Kwan-yuen wyznaczył 15 maja pro-pekińskiego członka LegCo, Chan Kin-por na nowego prowadzącego obrady Komitetu Izby (House Committee) w celu przeprowadzenia wyboru przewodniczącego Komitetu, równocześnie usunął wbrew procedurom, dotychczasowego prowadzącego wybory przedstawiciela opozycji Dennisa Kwok Wing-hang. 18 maja Chan Kin-por wznowił obrady Komitetu w celu wyboru przewodniczącego w asyście około 20 ochroniarzy, którzy nie dopuścili przedstawicieli opozycji do prezydium Komitetu, kiedy chcieli oni zgłosić protest przeciwko, ich zdaniem, niezgodnej z regulaminem obrad LegCo zmianie prowadzącego wybory. W tym czasie doszło do przepychanek między ochroniarzami Chan Kin-por i pro-pekińskimi członkami Komitetu z jednej strony a przedstawicielami demokratycznej opozycji z drugiej. W wyniku interwencji ochroniarzy część przedstawicieli opozycji została wyniesiona z sali i zablokowano im możliwość powrotu na obrady. Pozostali przedstawiciele opozycyjni opuścili salę obrad w proteście. Po wznowieniu prac Komitetu bez członków opozycji na przewodniczącą wybrano przedstawicielkę obozu pro-pekińskiego Starry Lee Wai-king.

Ta pozornie drobna utarczka proceduralna może mieć daleko idące konsekwencje polityczne i ustrojowe dla Hong Kongu oraz doprowadzić do końca realnej autonomii regionu. Komitet Izby odgrywa kluczową rolę w organizacji kalendarza legislacyjnego LegCo, a jednym z jego podstawowych zadań jest wstępna ocena przedłożonych LegCo ustaw. W tym celu może powoływać podkomitety dla dokonania szczegółowej oceny prawnej przedłożonych ustaw. Bez wstępnej akceptacji Komitetu żadna ustawa nie może być procedowana. Komitet także monitoruje prace legislacyjne pozostałych komitetów stałych LegCo. Komitet ma też dużą swobodę w podejmowaniu zagadnień dotyczących pracy LegCo w formie, jaką uzna za właściwą. Przedstawiciele opozycji, skutecznie blokowali wybór przewodniczącego przez siedem miesięcy, co także pozwalało im uniemożliwić proce LegCo nad kontrowersyjnymi ustawami proponowanymi przez administrację regionu. Waga Komitetu wyjaśnia działania przewodniczący LegCo, który zdecydował się na zmianę prowadzącego wybory nowego przewodniczącego Komitetu, mimo że nie leży to w jego kompetencjach. Andrew Leung Kwan-yuen powołał się jednak na art. 92 Regulaminu LegCo, który pozwala przewodniczącemu na podejmowanie decyzji w sprawach, które nie są objęte regulaminem. Lecz jak wskazuje opozycja, procedura wyboru przewodniczącego Komitetu, jak i sposób wyłaniania prowadzącego wybory są opisane w regulaminie. Sprawa pokazuje, że władze regionu oraz wspierający ją przedstawiciele partii i organizacji pro-pekińskich w LegCo, w większości pochodzący de facto z nominacji Pekinu (tylko połowa członków LegCo pochodzi z wyborów powszechnych) zdecydowali się na jawne łamanie procedur, aby przeprowadzić przed wrześniowymi wyborami do LegCo szereg legislacji, których żądają od nich władze centralne.

Aby uniknąć masowych protestów obóz pro-pekiński postanowił wykorzystać do działania w LegCo obowiązujący w regionie zakaz zgromadzeń w związku z pandemią COVID-19. Pod pozorem walki z pandemią także zakazano po raz pierwszy od 1989 roku czuwania w rocznicę masakry na placu Tiananmen, które mogłoby się przerodzić w protest przeciwko obecnym działaniom władz. Administracja regionu pochodząca z de facto nominacji Pekinu oraz pro-pekińskie organizacje dążą do wypracowania mechanizmu, który pozwoli im przeprowadzić w LegCo każdą legislację wbrew opozycji. Zgodnie z Prawem Podstawowym Hong Kongu, stanowiącego konstytucję regionu, każda ustawa musi być przyjęta podwójną większością: większością członków LegCo i większością połowy składu LegCo pochodzącą z wyborów powszechnych. Ponieważ przedstawiciele opozycji dominują w tej drugiej grupie, to daje jej to teoretycznie możliwość blokowania każdej ustawy. Jest tak tylko tak długo, jak wszyscy przedstawiciele opozycji są dopuszczeni do obrad.

W pierwszej kolejności Pekin oczekuje wprowadzenia ustawy dotyczącej ochrony hymnu narodowego, co będzie implementacją w Hong Kongu prawa o ochronie hymnu przyjętego w 2017 roku przez Stały Komitet Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych w celu „ochrony wartości socjalistycznych oraz promocji patriotyzmu“. Było to realizacją instrukcji Przewodniczącego ChRL Xi Jinping i odwlekanie przez LegCo wprowadzenia podobnej regulacji jest postrzegane jako wyzwanie dla władz centralnych i podważanie prestiżu oraz autorytetu KPCh. Kluczową jednak z punktu widzenia Pekinu legislacją jest tzw. „ustawa o secesji i zdradzie“ (nie przedłożono jeszcze formalnie projektu). Wprowadzenie takiej ustawy przewiduje art. 23 Prawa Podstawowego. Zakłada on implementację przepisów penalizujących „zdradę, bunt, działania dążące do secesji lub nawoływanie do buntu przeciwko władzom lokalnym lub centralnym.” Pierwsza próba wprowadzenia odpowiedniej ustawy (ówczesna propozycja nosiła nazwę Prawa o bezpieczeństwie narodowym) w 2003 roku doprowadziła do pierwszych od przejęcia Hong Kongu przez ChRL w 1997 roku masowych protestów. W ich efekcie władze wycofały się z prac nad ustawą. Zdaniem demokratycznej opozycji i wspierających ich masowo demonstrantów Pekin dążył wtedy jak i dzisiaj do wprowadzenia tak szerokiej definicji bezpieczeństwa narodowego, że wszelka krytyka władz centralnych i partii komunistycznej byłaby karalna. Kolejna fala protestów, która wybuchła w 2019 roku spowodowała, że kierownictwo KPCh postanowiło wrócić do kwestii implementacji art. 23. Zwolennicy ustawy w Pekinie argumentują, że w SRA Makau, gdzie przyjęto analogiczną ustawę w 2009 roku, nie ma protestów. Podstawowym celem Pekinu jest zapobieżenie zwycięstwu demokratycznej opozycji we wrześniowych wyborach, co można będzie osiągnąć blokując start opozycyjnych kandydatów pod pozorem przepisów przeciwko secesji. W dłuższej perspektywie Pekin pragnie spacyfikować nastroje w Hong Kongu i uniemożliwić w ogóle działanie opozycji. Unika jednak bezpośredniej interwencji, ponieważ chce zachować pozory autonomii, aby utrzymać status Hong Kongu jako centrum finansowego Azji, co jest ważnym źródłem kapitału dla firm z ChRL oraz ułatwia międzynarodową wymianę RMB.

Opublikował/a Michał Bogusz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.