Insertujący artykuł na Nikkei Asia Review zainspirował mnie do poniższego tekstu. Z tej strony też pochodzą wykresy umieszczone w tekście.

Międzynarodowy Fundusz Walutowy (International Monetary Fund, IMF) przewiduje, że rachunek bieżący bilansu płatniczego ChRL od 2022 roku znajdzie się i pozostanie w przewidywalnej przyszłości na pozycjach ujemnych, ok. minus 6,6 miliarda USD. Jednak już w tym roku zbliżył się praktycznie do zera. Ma w tym procesie swój udział wojna handlowa ze Stanami Zjednoczonymi, ale jest to w najlepszym wypadku akcelerator, a nie przyczyna całego procesu.

Odpływ kapitału z ChRL jest symptomem głębszych, strukturalnych i politycznych problemów chińskiej gospodarki. I to pomimo podjęcia przez władze drakońskich środków zapobiegawczych.

Głównym odpowiedzialnym za stan rzeczy jest odpływ kapitału z ChRL, ale ponieważ w dużym stopniu jest on nielegalny i odbywa się w szarej strefie, więc jest trudny do oszacowania. W tym wypadku jednak przychodzi z pomocą wartość aktywów zagranicznych netto (net foreign assets, NFA).1

ChRL posiada trzecie pod względem wielkości aktywa zagraniczne brutto, w wysokości ok. 2,1 biliona USD.2 W normalnych warunkach wartość aktywów zagranicznych jest skorygowana z rachunkiem bieżącym bilansu płatniczego. Im rachunek jest wyższy, tym wartość aktywów zagranicznych powinna być wyższa. W wypadku ChRL tak jednak nie jest. Kiedy rachunek bieżący bilansu płatniczego wzrósł w czasie dekady 2009-2018 o 2 biliony USD, to aktywa zagraniczne ChRL wzrosły w tym czasie jedynie o 740 miliardy USD. Oznacza to, że w ciągu dziesięciu lat gdzieś „zaginęło” ok. 1,2 biliona USD.

Jest to kapitał, którego już dzisiaj brakuje ChRL, co stanowi największą przeszkodę w planach Inicjatywy Pasa i Szlaku, ale też odpowiada za brak gotówki w obcych walutach, która dotyka chińskie przedsiębiorstwa. Nasuwają się dwa pytania: jak i dokąd uciekły te pieniądze z gospodarki ChRL?

Pieniądze są wywożone zagranicę przez każdego kto może i jak się da. Jednym sposobem są podróże zagraniczne i przemyt żywej gotówki. Największy kanał odpływu ma miejsce w Hong Kongu, gdzie wystarczy przejść granicę i po drugiej stronie można wymienić RMB na twardą walutę, a brak ograniczeń powoduje, że dozwoloną sumę można wysłać w dowolne miejsce na świecie. Niektóre badania wskazują że 60% deficytu ChRL w sektorze turystyki to w rzeczywistości zamaskowany na różne sposoby wywóz kapitału.3

Lecz główny kanał polega przede wszystkim na nie repatriowaniu zysków z zagranicy, co może dotyczyć nawet 50% przychodów chińskich podmiotów uzyskiwanych poza granicami. W oficjalnych chińskich statystykach jest to ujęte w kategorii: błędy i pominięcia, które w latach 2009-2018 wyniosły minus 1,1 biliona USD.

Dokąd uciekają te pieniądze? Chińczycy kupują za nie nieruchomości na całym świecie, część pieniędzy inwestują, ale spora część płynie do Stanów Zjednoczonych, gdzie finansują deficyt budżetowy. Nie mówię jednak o oficjalnych zakupach obligacji FED przez Ludowy Bank Chin, ale o działaniach prywatnych inwestorów, którzy wpłacają przemycony z ChRL kapitał zagranicznym funduszom inwestycyjnym i to one kupują obligacje FED, inwestują na giełdzie nowojorskiej itp. itd. Ponieważ te wszystkie aktywa zostały nabyte przez pieniądze nielegalnie wywiezione, to znajdują się „poza radarem” władz i nie mogą być liczone do NFA ChRL. Nie mogą służyć też jako podstawa do zaciągania zobowiązań i w ogóle w żaden sposób nie „pracują” w ChRL. Podobnie zyski kapitałowe nie trafiają do ChRL.


1 NFA to wartość aktywów zagranicznych danej gospodarki (w rękach prywatnych, jak i państwa) minus wartość krajowych aktywów w rękach zagranicznych podmiotów, skorygowana o wycenę oraz kurs wymiany.
2 Przed ChRL są Japonia z 3,1 biliona USD i Niemcy z 2,3 biliona USD.
3 W roku 2014 deficyt w sektorze turystyki wyniósł 113,6 miliarda USD i stanowił 57% deficytu ChRL w całym sektorze usług.

Opublikował/a Michał Bogusz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.