Tag: społeczeństwo

Chiny cz. 3 – Od Mao do Tiananmen

Dzisiaj zapraszam do obejrzenia trzeciego odcinka Ciekawych Historii, tym razem poświęconego okresowi od śmierci Mao Zedonga do masakry na placu Tiananmen.

Robert P. Weller: Alternate Civilities: Democracy and Culture in China and Taiwan

Jedna z głównych narracji partii komunistycznej w Chinach opiera się na twierdzeniu, że społeczeństwo chińskie, czy szerzej cywilizacja chińska, oparta na konfucjanizmie jest niekompatybilna z prawami człowieka i demokracją.

Bum na badania DNA w ChRL

Rozwój badań DNA ma pełne poparcie władz, które nawet wpisały badania DNA jako element strategii wzrostu przemysłu biotechnologicznego w kolejnym planie pięcioletnim na lata 2021-2025.

Jack Linchuan Qiu: Working-class network society: communication technology and the information have-less in urban China

Wielkomiejska klasa robotnicza w Chinach, przede wszystkim migrujący robotnicy, stworzyli szereg strategii radzenia sobie z problemem wykluczenia technologicznego. Mimo upośledzenia ekonomicznego okazali się bardzo szybcy i kreatywni w adaptowaniu nowych technologii.

Fake Rich of China: The Secret Lives and Lies of ‚Shanghai Socialites’

W Chinach nic nie jest takie, na jakie wygląda. Dotyczy to także bogaczy, którzy nie są bogaci, a jedynie zrzucają się razem na drogie ciuchy lub gadgety, aby tylko zrobić sobie z nimi zdjęcie.

Partyjny test #MeToo

W Pekinie rozpaczał się w zeszłym tygodniu długo oczekiwany proces o molestowanie seksualne przez znanego prezentera państwowej telewizji. I chociaż toczy się przed sądem cywilnym, to ma jak najbardziej znaczenie polityczne i to z kilku powodów.

Kryzys systemu emerytalnego w ChRL

ChRL stoi w obliczu kryzysu systemu emerytalnego. Podobnie jak w innych państwach oczywistym rozwiązaniem wydaje się podniesienie wieku emerytalnego, ale tutaj zaczynają się schody, ponieważ – jak nie trudno zgadnąć – nie będzie to popularna decyzja.

Scott Rozelle, Natalie Hell: Invisible China: How the Urban-Rural Divide Threatens China’s Rise

Problem agrarny jest starszy chyba niż Chiny. Upadek każdej chińskiej dynastii miał gdzieś u podstaw problem agrarny i każda nowa dynastia próbowała znaleźć swoje rozwiązanie. Nie inaczej jest z partią komunistyczną.

Brian Tsui: China’s Conservative Revolution: The Quest for a New Order, 1927-1949

Wiele elementów kultury politycznej ChRL ma swoje korzenie w konserwatywnej rewolucji KMT zapoczątkowanej po 1927 roku. Masowe ruchy społeczne, kampanie polityczne, programy umoralniające i propaganda dzisiejszych Chin wyrosły w dużym stopniu na wzorcach wypracowanych przez KMT.

Depresja w Chinach

Według Światowej Organizacji Zdrowia ok. 54 milionów ludzi cierpi w Chinach na depresję, a 41 milinów doznaje zaburzeń lękowych. W narodowym badaniu zdrowia psychicznego z 2012 roku 16,6 Chińczyków przyznało się, że miało w życiu epizod lub zaburzenie psychiczne.

Nie będzie apartamentów dla zmarłych

Od lat władze dążą do zmiany zwyczajów pogrzebowych Chińczyków. Propagują kremację zamiast pochówków tradycyjnych. Celem jest niby ochrona ziemi ornej, ale trudno się oprzeć wrażeniu, że jest też drugie dno i władze „bawią się” w inżynierię społeczną, a ich prawdziwym zamiarem jest zmiana wierzeń i systemu wartości chłopów.

Zha Jianying: China’s Heart of Darkness

Zha stworzyła fascynujące porównanie dwóch postaci: Han Fei (韩非 ? – 233 p.n.e. ) i Xi Jinping (ur. 1953) oraz dwóch idei definiujących politykę dzisiejsze Chin: legizmu i marksizmu.

Fighting adultery in China

Prywatna detektyw Zhang Yufen śledzi bogatych mężów, aby zdobyć dowody ich niewierności dla żon szykujących się do rozwodu. Przez lata zdobyła przydomek „zabójczyni konkubin”.

Znikający Chińczycy na Tajwanie

W ostatnim sondażu rekordowa liczba respondentów określiła się jako Tajwańczycy, a odsetek osób uznających się za Chińczyków spadł do najniższego w trzydziestoletniej historii badania tożsamości mieszkańców wyspy.

Małgorzata Osińska: Międzymiejsce. Współczesny Hongkong w poszukiwaniu własnej tożsamości

Małgorzata Osińska oddała w dużym stopniu głos samym Hongkończykom – pomysł by narysowali własną, mentalna mapę regionu, mimo że znany w socjologi, nie jest zbyt często stosowany.

ChRL u progu katastrofy demograficznej

Mimo ogólnie optymistycznej narracji urzędnikom Narodowego Biura Statystycznego nie udało się ukryć, że współczynnik urodzeń spadł do najniższego od 1949 roku, a siła robocza gwałtownie się kurczy.

Daniel Reid: Chinese vegetarian cooking

To co różni chińską kuchnię wegetariańską od powiedzmy indyjskiej, to obsesja, aby dania wyglądały i smakowały jak mięsne odpowiedniki. Zwłaszcza buddyjska kuchnia klasztorna stara się imitować dania z kuchni profanów.

The Edge of Bazaar

Bazar jest miejscem, w okół którego toczy się życie ujgurskich społeczności na wsi.

Jonathan D. Spence: The Search for Modern China

To ogromne erudycyjne działo liczące ponad dziewięćset stron, z tego tekst to siedemset stron, plus dodatki. Towarzyszy mu też zbiór dokumentów i tekstów źródłowych „The Search for Modern China: A Documentary Collection” pod redakcją Pei-kai Cheng, Michaela Lestz i samego Spence’a.

Why I Changed my Opinion on China

Dzisiaj historia romantyka po przejściach, czyli jeszcze jeden obcokrajowiec zakochany w Chinach, który zderzył się z realiami komunistycznego państwa.

Jude Blanchette: China’s New Red Guards: The Return of Radicalism and the Rebirth of Mao Zedong

Nowa Lewica znalazła w Xi Jinpingu naturalnego sojusznika. Xi cofnął wiele dengowskich reform, pozamykał centra liberalnej myśli gospodarczej, powrócił do kampanii politycznych, porzucił eksperymenty ze „współczesnym konfucjanizmem” z czasów Hi Jintao i powrócił do marksistowskiej ortodoksji a wszystko „zaktualizowane” na miarę ery cyfrowej.

Social surveillance in China – Credit or control?

Dzisiaj zapraszam reportaż DW o Systemie Wiarygodności Społecznej.

Christian Sorace, Ivan Franceschini, Nicholas Loubere: Afterlives of Chinese Communism: Political Concepts from Mao to Xi

Książka miała premierę w czerwcu, ale dopiero teraz dotarła do mnie i od razu wszystko rzuciłem w kąt, aby się w niej zanurzyć. Po dwudziestu latach zajmowania się Chinami, nie zdarza mi się już zbyt często, abym wyczekiwał jakiejś publikacji, co już samo w sobie powinno być chyba rekomendacją.

Fei-Ling Wang: Organizing Through Division and Exclusion. China’s Hukou System

System hukou jest od samego początku sposobem nie tylko na kontrolę populacji i migracji wewnętrznych, ale przede wszystkim narzędziem ograniczenia popytu na usługi społeczne w miastach.

To ekonomia, nie ideologia stoi za planami wysłania młodych na wieś

Paradoksalnie, przy wszystkich różnicach między dzisiejszą ChRL a czasami Mao, to władze mają do czynienia z podobnym problemem: brakuje miejsc pracy w miastach dla młodzieży z wyższym wykształceniem, a jej ambicje społeczno-ekonomiczne mogą stanowić problem.

Thomas Gold, Doug Guthrie i David Wank: Social Connections in China. Institutions, Culture, and the Changing Nature of Guanxi

Moim zdaniem, ponieważ obcokrajowcy nie mogą uczestniczyć w guanxi, to powoduje, że przypisują im większą siłę sprawczą niż mają one w rzeczywistości.

China: Last days in Shibati

Co się dzieję ze starym dzielnicami, które padają ofiarą ambitnych planów rozbudowy miast? Co z ludźmi, którzy tam mieszkali? Cieszą się? Są szczęśliwi?

Przebudzenie w Chinach klasy „B” i „C”

Internet daje partii komunistycznej niespotykane narzędzie kontroli społecznej, z czego z chęcią korzysta. Jednak raz otwartej puszki Pandory nie da się zamknąć i indywidualizm przychodzący z nowymi technologiami zapuszcza korzenie w Chinach na dobre, zmieniając je bezpowrotnie.

Andrew Wedeman: Double Paradox. Rapid Growth and Rising Corruption in China

Wedeman tworzy atrakcyjny i zgrabny wywód porównując ChRL z innymi krajami rozwijającymi się, ale mnie to nie przekonuje. Moim zdaniem utrzymanie wysokiego wzrost przez ChRL na przestrzeni kilkudziesięciu lat mimo rosnącej korupcji wynika ze zbiegu kilku, a może nawet kilkunastu, czynników.

Karoline Kan: Under Red Skies: Three Generations of Life, Loss, and Hope in China

Zawsze mnie interesowało, jak wygląda szkolenie wojskowo-polityczne chińskich studentów. Nie to, żebym chciał go doświadczyć, ale byłem ciekaw, czy rzeczywiście jest prowadzenie w dosyć tępy i schematyczny sposób, jak to sobie wyobrażam.

Zak Dychtwald: Young China: How the Restless Generation Will Change Their Country and the World

Autor: Zak Dychtwald  Tytuł: Young China: How the Restless Generation Will Change Their Country and the World (Młode Chiny: Jak niespokojna generacja zmieni swój kraj i świat) […]

„Drogi Były” (2018)

Dawno nie dawałem żadnych rekomendacji kulturowych (co to robi praca z człowieka?), ale trzeba nadrobić choć trochę zaległości.

Nie dla political fiction

Władze boją się, że popularność political fiction, a zwłaszcza ulubionej przez chińskich czytelników postaci skorumpowanego urzędnika jest platformą dla rozpowszechniania się negatywnego stereotypu członka aparatu partyjnego.

Renesans konfucjańskiej edukacji

Kiedy dla wielu rodziców w Chinach współczesna kultura staje się coraz bardziej płytka, to ucieczka w przeszłość wydaje się atrakcyjnym rozwianiem. Zwłaszcza w społeczeństwie, które od ponad dwustu lat przeżywa gwałtowną transformację, której końca wciąż nie widać.

Wystawne śluby dowodem „osłabienia moralności”

Według partyjnych decydentów śluby mają być „skrzętne i oszczędne” i charakteryzować się „prostotą oraz odpowiednią etykietą ślubną”, a „wartości rdzenia socjalistycznego (…) muszą być zintegrowane z konstrukcją małżeństwa i rodziny”.

KPCh boi się sojuszu studentów i migrujących robotników

Działania studentów nie tylko podkopują podstawy ideologiczne legitymizacji systemu, ale też mogą być w mniemaniu partii zalążkiem nowego ruchu, a dla działaczy partyjnych każdy ruch jest zagrożeniem dla organizacji, która uczyniła monopol na wszelką aktywność społeczną istotą swojej władzy.

Czy nasze dzieci są wystarczająco twarde? Chińska szkoła (Część III)

Kolejny odcinek serialu poświęconego „zderzeniu” chińskiej i brytyjskiej edukacji.

Czy nasze dzieci są wystarczająco twarde? Chińska szkoła (Część II)

Kolejny odcinek serialu poświęconego „zderzeniu” chińskiej i brytyjskiej edukacji.

Szczypiorek i żyć, aby być ścinanym bez końca

Kto by pomyślał, że partia przestraszy się szczypiorku?

Chiny: Kobiety na wsi

Dzisiaj dokument PBS o życiu kobiet na chińskiej wsi.

Xi Jinping ściąga cugle i dusi reżim

Obowiązkowe szkolenia z myśli Xi Jinping służą z jednej strony jako narzędzie prania mózgu i indoktrynacji, ale też zakreślają bardzo wąskie pole dyskusji wewnętrznej aparatu. Reżim nakłada na swoich ludzi, a przez to na siebie, ideologiczny kaftan bezpieczeństwa, który go krępuje i paraliżuje.

Women and Confucian Cultures in Premodern China, Korea, and Japan

W kulturze masowej funkcjonuje wiele fikcyjnych wyobrażeń o kobietach w przeszłości. Najbardziej daleki od rzeczywistości jest chyba obraz wojowniczki. Powoduje to też, że nawet jeżeli nie ukrywa się niezbyt różowej przeszłości, to nie ma zbyt wielu opracowań na jej temat. Jakby temat nie spotykał się ze zbyt dużym zainteresowaniem samych Chinek.

Chan Koonchung: The Fat Years

Punktem wyjścia powiesci jest znikniecie całego miesiąca z kronik i pamięci wszystkich ludzi w Chinach. Cały kraj uległ zbiorowej amnezji i nikt nie wie, co się wydarzyło w tym okresie.

Miliony Chińczyków szukają żony

Dysproporcja płci w ChRL to nie tylko statystyka, ale też konkretny dramat wielu ludzi.

Młodzi na wieś!

W regionach wiejskich powstały plany przyciągnięcia młodych wykfalifikowanych robotników, absolwentów uczelni oraz „nowoczesnych profesjonalnych farmerów” – cokolwiek by to w warunkach ChRL miało oznaczać.

Steven Mosher: Broken Earth. The Rural Chinese

Nic lepiej nie ilustruje powiedzenia Księżego Saliny, że jeśli chcemy, by wszystko pozostało tak jak jest, wszystko musi się zmienić, niż Chiny. Ta refleksja dopadła mnie – przyznaję bez bicia, że nie po raz pierwszy.

Koniec ograniczeń w posiadaniu dzieci?

Problem w tym, że w ChRL „polityka jednego dziecka” gwałtownie przyśpieszyła proces demograficzny, który towarzyszy modernizacji, i w efekcie skumulowała jego negatywne skutki.

Świnka Peppa wrogiem chińskich wartości

Peppa ze swoją dziecięca estetyką, pokracznym wyglądem i ciągłym pochrząkiwaniem szybko stała się ikoną subkultury. Shehuiren olewają pracę i system, ponieważ wiedzą, że został tak ustawiony, aby nie mieli w nim szans. Władze boją się właśnie tego elementu, ponieważ nie wiadomo, czy z czasem nie zmieni się to w głębszy resentyment.

Mentalność Wielkiego Muru

Moim zdaniem, co chciałbym podkreślić, Pekin wciąż nie wie, jaką rolę w świecie chciałby odgrywać. Idzie trochę z nurtem wydarzeń, a trochę jest to wypadkowa ambicji i działań poszczególnych działaczy, z Xi na czele.