守株待兔

Shǒuzhūdàitù dosłownie: stać przy pniu w nadziei, [że pojawi się] zając [w miejscu, gdzie złapano wcześniej innego]  znaczenie: głupia i prostacka taktyka; siedzieć z założonymi […]

Nie ma wody, nie ma księżyca

Kiedy mniszka Chiyono studiowała Zen u Bukko z Engaku nie mogła osiągnąć owoców medytacji przez długi czas. W końcu pewnej księżycowej nocy, kiedy niosła wodę w […]

人声鼎沸

Rén shēng dǐngfèi dosłownie: ludzkie głosy, (jak) gotujący się (garnek na) trójnogu  znaczenie: gwar; wrzawa 

Kamienny umysł

Hogen, chiński nauczyciel Zen, żył samotnie w małej świątyni na zapadłej wsi. Pewnego dnia czterech pielgrzymujących mnichów zapytało go, czy mogą się zatrzymać i rozpalić […]

千辛万苦

Qiān xīn wàn kǔ dosłownie: tysiąc cierpień, dziesięć tysięcy goryczy  znaczenie: wszelkie możliwe przeszkody; życiowe trudności 

Zen w życiu żebraka

Tosui był w swoich czasach dobrze znanym nauczycielem Zen. Żył i nauczał w wielu świątyniach, w niejednej prowincji. Ostatnia świątynia, którą odwiedził zgromadziła tak wielu […]

平步青云

Píngbùqīngyún dosłownie: wzrosnąć od ziemi do chmur  znaczenie: dokonać szybkiego awansu społecznego 

Cicha świątynia

Shoichi był jednookim nauczycielem Zen iskrzącym oświeceniem. Nauczał w świątyni Tofuku. Dzień i noc świątynia była pogrążona w ciszy. Nie było nawet jednego dźwięku. Nawet […]

蹑手蹑脚

Nièshǒunièjiǎo dosłownie: kroczyć na rękach, kroczyć na nogach  znaczenie: chodzić na palcach; starać się nie robić hałasu; skradać się; podchodzić zwierzynę 

Prawdziwa reformacja

Ryokan poświęcił swoje życie studiowaniu Zen. Pewnego dnia usłyszał, że jego bratanek, mimo upomnień krewnych przepuszczał pieniądze z kurtyzanami. Ponieważ bratanek przejął rolę Ryokana w zarządzaniu […]

妙趣横生

Miàoqùhéngshēng dosłownie: zabawne i fenomenalne  znaczenie: błyskotliwe i pełne humoru (o przemówieniu lub tekście) 

Przywiązanie do prochu

Zengetsu, chiński mistrz z czasów dynastii Tang pozostawił swoim uczniom radę: Żyć w świecie jednak bez stworzenia przywiązania do prochu świata to prawdziwa droga ucznia […]

乐极生悲

Lèjíshēngbēi dosłownie: ekstremalne szczęście rodzi smutek  znaczenie: 1) ostentacyjne okazywanie szczęścia kusi nieszczęścia; 2) fortuna kołem się toczy

Shoun i jego matka

Shoun był nauczycielem Soto Zen. Jego ojciec zmarł, kiedy jeszcze był studentem i Shoun musiał zaopiekować się starzejącą matką. Kiedykolwiek Shoun szedł medytować, to zawsze […]

苦口婆心

Kǔkǒupóxīn dosłownie: gorzkie w smaku dobre w intencjach  znaczenie: cierpliwie dawać dobre rady 

Temperament

Pewien adept Zen zwrócił się o pomoc do Bankei. – Mistrzu, mam nieutemperowany temperament. Jak mogę się z tego wyleczyć? – Masz coś naprawdę dziwnego […]

既往不咎

Jìwǎngbùjiù znaczenie: przeszłość nie wina  dosłownie: zostawić przeszłość za sobą; nie wracać do przeszłych przewinień

Jedna nuta Zen

Po swoich odwiedzinach u cesarza Kakua zniknął i nikt nie wiedział, co się z nim działo. Był on pierwszym Japończykiem, który studiował Zen w Chinach. […]

和蔼可亲

Hé’ǎikěqīn dosłownie: miły i życzliwy znaczenie: lubiany; przyjazny 

Zabijanie

Gasan powiedział pewnego dnia swoim uczniom: – Ci, którzy mówią przeciwko zabijaniu i ci, co pragną uratować życie wszystkich czujących istot mają rację. To dobrze […]

甘拜下风

Gānbàixiàfēng dosłownie: dobrowolnie pokłonić się [z powodu swojej] niekorzystnej pozycji  znaczenie: przyznać się do niższej wiedzy, zręczności itp. 

Żywy Budda i kamieniarz

Mistrzowie Zen dają osobiste wskazówki tylko w zamkniętym pokoju. Nikt nie może wchodzić, kiedy mistrz i uczeń są razem. Mokurai, mistrz Zen ze świątyni Kennin w Kioto, […]

风和日丽

Fēng hé rì lì dosłownie: wiatr i piękne słońce  znaczenie: ciepła i słoneczna pogoda 

Zabójca i mistrz ceremonii parzenia herbaty

Taiko, wojownik z epoki poprzedzającej Tokugawów, studiował etykietę herbaty z Sen no Rikyu, nauczycielem estetycznej ekspresji spokoju i zadowolenia. Wasal Taiko, Kato uznał fascynację ceremoniałem herbaty przez […]

大言不惭

Dàyánbùcán dosłownie: chwalić się bez wstydu  znaczenie: przechwalać się bez umiaru; nie czuć zażenowania przechwalając się bez umiaru 

Kwaśne Miso

Dairyo, mnich i kucharz w klasztorze mistrza Bankei, zdecydował, że będzie dbał o zdrowie swojego starego mistrza i będzie podawał mu zawsze tylko świeże miso. […]

谄上欺下

Chǎn shàng qī xià dosłownie: służący dla przełożonych; tyran dla podwładnych  znaczenie: 1) być pochlebcą dla szefów i despotą dla podwładnych; 2) snobistyczny 

Trzy dni dłużej

Wyjeżdżam na dwa tygodnie i nie będę mógł na bieżąco robić wpisów, ale jak zwykle przygotowałem parę koanów, aby nie pozostawić stałych czytelników z pustymi rękoma. […]

百依百顺

Bǎi yī bǎi shùn dosłownie: poddać się sto razy, podporządkować się sto razy  znaczenie: absolutne posłuszeństwo 

Moja lista 10 książek o współczesnych Chinach

Wczoraj pisałem o liście Scotta Cedrowskiego w Fortune. Dzisiaj czas na moją, także jak najbardziej subiektywną listę lektur o współczesnych Chinach (kolejność nie ma znaczenia). […]

衣锦还乡

Yījǐnhuánxiāng dosłownie: wrócić do domu w jedwabnych sztach  znaczenie: odnieść sukces i wrócić do domu z podniesionym czołem 

10 książek o współczesnych Chinach

Na Fortune Scott Cendrowski opublikował ciekawe, choć oczywiście subiektywne zestawienie 10 książek o współczesnych Chinach (czytaj: ChRL), które każdy zainteresowany powinien przeczytać. Country Driving, Peter […]

销声匿迹

Xiāoshēngnìjì dosłownie: (być) cicho i się ukrywać  znaczenie: siedzieć cicho i się nie wychylać; nie ujawniać się publicznie 

Pogrzeb Zhao Ziyang 10 lat po śmierci

Dziesięć lat po śmierci władze wyraziły wstępną zgodę na pogrzeb zmarłego w 2005 roku Zhao Ziyang, byłego Sekretarza Generalnego KPCh. Nie ustalono jednak jeszcze ani […]

白驹过隙

Báijūguòxì dosłownie: biały źrebak przechodzi nad szczeliną  znaczenie: życie jest krótkie; czas biegnie nieubłaganie 

Wesołych Świąt

Wszystkiego najlepszego z okazji świąt składam wszystkim czytelnikom obchodzącym, obchodzącym w innym terminie  i nie obchodzącym!

藏垢纳污

Cáng gòu nà wū dosłownie: chronić sprośność i wspomagać nieprzyzwoitość  znaczenie: chronić złych ludzi i tolerować złe zachowanie; gniazdo rozpusty 

Tofu czy meta(amfetamina)?

Rosyjscy celnicy widzieli się już w programach telewizyjnych i z nagrodami, może nawet od samego Wowy, kiedy odkryli w zeszłym miesiącu 230 kilogramów podejrzanej substancji. […]

草草了事

Cǎocǎoliǎo shì dosłownie: skończyć coś w pośpiechu  znaczenie: robić coś po łepkach; robić coś niestarannie, byle jak 

„Zabójca lotniskowców” z Tajwanu

Parę dni temu do służby wprowadzono najnowszą korwetę rakietową Marynarki Wojennej Republiki Chińskiej (Tajwan) nazwaną Tuo Chiang (沱江 Rzeka Tuo). To prototypowa jednostka, pierwsza z […]

泛泛之交

Fànfàn zhī jiāo dosłownie: przyjaźń taka jak zwykle  znaczenie: przypadkowa znajomość; niezbyt bliska znajomość 

Google przestaje akceptować internetowe certyfikaty bezpieczeństwa z ChRL

Korporacja Google ogłosiła, że ani jej przeglądarka Chrome ani żaden inny produkt nie będą więcej uznawały certyfikatów bezpieczeństwa wystawionych przez China Internet Network Information Center (CNNIC, 中国互联网络信息中心), […]

逼上梁山

Bīshàngliángshān dosłownie: być zmuszonym przyłączyć się do rebelii Liangshan  znaczenie: być zmuszonym do przyłączenia się do buntu; być wmanipulowanym lub zmuszonym do podjęcia nielegalnych działań; […]

To nie prima aprilis: W ChRL skazano na sześć lat Ujgura za noszenie brody

Ujgur z Kaszgaru został skazany na sześć lat więzienia za noszenie długiej brody. Jego żona równocześnie dostała dwa lata za noszenie burki. Wszystko w ramach […]

闭门思过

Bìménsīguò dosłownie: zastanawiać się (nad błędami) za zamkniętymi drzwiami  znaczenie: przyznawać się prywatnie do błędów; rozmyślać nad swoimi błędami 

Książka: Jo Farrell, „Living History: Bound Feet Women of China”

Jo Farrell, fotograficzka z Hong Kongu dokumentuje ostatnie żyjące kobiety, które były poddane procederowi tzw. obwiązywania stóp. Sama nazwa wprowadza w błąd sugerując, iż istotą […]

垂手可得

Chuíshǒukědé dosłownie: zdobyć coś wyciągają po to rękę  znaczenie: łatwe do uzyskania, zdobycia 

Książka: Liu Cixin „The Three-Body Problem”

Pisałem kiedyś o chińskiej fantastyce w nie najpochlebniejszy sposób odnosząc się do specyficznego gatunku fantastyki militarnej, dzisiaj jednak mam okazję przedstawić przykład fantastyki naukowej z […]

得意忘形

Déyìwàngxíng dosłownie: pozwolić się ponieść dumie w chwili sukcesu  znaczenie: woda sodowa uderzyła do głowy; stracić głowę w chwili sukcesu; nieposkromiona pycha 

Protest w Tajpej przeciwko nowemu korytarzowi lotniczemu

Korytarze lotnicze dla samolotów cywilnych rzadko kiedy są przedmiotem społecznych kontrowersji. Jednak w relacjach Tajwanu z kontynentem wszystko ma kontekst polityczny, a w tym wypadku […]

甘拜下风

Gānbàixiàfēng dosłownie: szczery podziw, nieuprzywilejowana pozycja znaczenie: przyznać się dobrowolnie do porażki; przyznać się do swojej niższości (w stosunku do kogoś)

Uwaga na chińskie strony internetowe!

Okazuje się, że odwiedzając niektóre serwisy z ChRL lub chociażby strony internetowe, które wyświetlają reklamy i ciasteczka z Baidu można stać się elementem systemu zwalczającego […]

刚正不阿

Gāngzhèngbù’ē dosłownie: prawy, nie faworyzujący  znaczenie: 1) bardzo uczciwy; 2) zasadniczy 

Zaproszenie: Xiaoli Guo – Maraton Autorski

Przekazuję zaproszenie na serię spotkań z pisarką i reżyserką Xiaoli Guo (郭小橹): „Jej powieść Mały słownik chińsko-angielski dla kochanków była nominowana w 2007 r. do […]

名列前茅

Mínglièqiánmáo dosłownie: zajmować miejsce w awangardzie* znaczenie: być w czołówce, w pierwszej dziesiątce, wśród najlepszych, na szczycie listy; wysunąć się na czoło; wyprzedzać innych (w […]

Chińska restauracja w Nairobi „nie dla czarnych”

Jedna z chińskich restauracji w Nairobi, stolicy Kenii nie wpuszcza Afrykanów. Tylko taksówkarze i Afrykanie w towarzystwie Chińczyków, Europejczyków i Hindusów mogą wejść do środka. Według […]

拖泥带水

Tuōnídàishuǐ dosłownie: przeciągnięte przez błoto i wodę  znaczenie: niechlujnie i niejasno; niejednoznaczny; „jak wyciągnięte psu z gardła”

EU wprowadza cła antydumpingowe na stal nierdzewną z ChRL i Tajwanu

Unia Europejska wprowadza od jutra cła antydumpingowe na wyroby walcowane płaskie ze stali nierdzewnej pochodzące z ChRL i Tajwanu. Import z ChRL będzie objęty 25,2% cłem, […]

徒有虚名*

túyǒuxūmíng dosłownie: mieć tylko fałszywe imię  znaczenie: tylko z imienia; iluzoryczne; niezasłużona reputacja  * zobacz: 名不虚传

Najlepsza Whisky jest z Tajwanu

Kavalan Solist Vinho Barrique – whisky z Tajwanu pobiła konkurencję z całego świata zdobywając tytuł najlepszego trunku w kategorii sigle malt w czasie tegorocznej edycji World […]

名不虚传*

Míngbùxūchuán dosłownie: imię a nie fałszywa biografia  znaczenie: zasłużyć na swoją reputację; wart swojego imienia  * nie mylić z 徒有虚名

Lee Kuan Yew nie żyje

Dzisiaj w wieku 91 lat zmarł Lee Kuan Yew. Można mieć różny stosunek do samej osoby Lee, jak i jego polityki lub idei, włącznie z tzw. […]

自寻烦恼

Zì xún fánnǎo dosłownie: samemu znaleźć niepokój znaczenie: martwić się rzeczami bez znaczenia; wynajdywać sobie rzeczy, którymi można się zamartwiać 

Reglamentacja wody na Tajwanie

Od 1 kwietnia Tajwan wprowadza reglamentację wody pitnej w regionach municypalnych Xinbei i Taoyuan na północy wyspy. Woda będzie odcięta przez dwa dni w tygodniu. […]

珠圆玉润

Zhūyuányùrùn dosłownie: okrągłe jak perła i gładkie jak jadeit znaczenie: piękny i przyjemny (o śpiewie); zgrabnie napisane (o literaturze)

Rewolucja seksualna w ChRL

Zhang Lijia to autorka mającej się niedługo ukazać, opartej na autentycznych faktach i postaciach powieści „Lotus” poświęconej prostytucji w dzisiejszej ChRL. Przy okazji jest to też […]

暮气沉沉

Mùqì chénchén dosłownie: apatyczny i martwy  znaczenie: w letargu; bez życia 

Zdziwienie

Od kilku dni podróżuję w interesach po naszej wesołej krainie i na lotnisku w Gdańsku znalazłem coś, co mnie zdziwiło, zaintrygowało, a ostatecznie przestraszyło… The […]

明日黄花

Míngrì huánghuā dosłownie: jutrzejsze pożółkłe kwiaty  znaczenie: rzeczy, które się zestarzały i straciły na atrakcyjności; przestarzałe; przebrzmiałe; niemodne  

Li Keqiang przyznał, że gospodarka stoi w obliczu „wielu problemów”

Premier Li Keqiang przyznał w niedzielę, w czasie transmitowanej przez Chińską Centralną Telewizję (CCTV) konferencji prasowej, że gospodarkę ChRL czeka „wiele problemów” oraz mogą być […]

察言观色

Cháyánguānsè dosłownie: śledzić słowa i obserwować twarz  znaczenie: uważnie obserwować czyjeś słowa i gesty aby rozpoznać prawdziwe intencje 

Waszyngton pomoże – w końcu – Tajwanowi w budowie floty podwodnej?

W zeszłym tygodniu Tajwan odwiedził Ed Royce, przewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych Izby Reprezentantów. Przewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych Izby Reprezentantów w przeciwieństwie do swojego senackiego odpowiednika […]

百不失一

Bǎi bù shī yī dosłownie: na sto (razy) nie pomylić się nawet raz  znaczenie: kompletnie pozbawiony ryzyka  * Także: 百无一失 (Bǎi wú yī shī)

Mniejsze zainteresowanie nauką chińskiego?

Nauka języków obcych podlega modom, jak wszystko inne. Wyjątkiem jest angielski, ponieważ stał się dzisiaj czymś tak oczywistym, że nawet nikt się już nie pyta, […]

白头偕老

Báitóuxiélǎo dosłownie: stary wiek, długie małżeństwo  znaczenie: (o parach) dożyć razem późnej starości; mieć do końca bardzo udany związek 

Opuszczone pokolenie

Formalnie pozarządowa, ale de facto kontrolowana przez władze Federacja Kobiet Całych Chin (中华全国妇女联合会) przygotowała raport o pokoleniu dzieci zostawionych na wsi i w małych miejscowościach […]

按部就班

Ànbùjiùbān dosłownie: za kategorią następuje klasa* znaczenie: 1) krok po kroku; postępować zgodnie z instrukcją; 2) trzymać się uparcie utartych schematów lub metod;  * Pierwotnie […]

Tokio wesprze Wietnam i Filipiny na Morzu Południowochińskim

Jedną z najstarszych strategicznych sztuczek jest wspieranie wrogów naszych wrogów. Czasami, jeżeli jest to robione na ślepo bez przemyślenia kończy się, jak z Bin Ladenem […]

扶摇直上

Fúyáozhíshàng dosłownie: prosto do góry  znaczenie: poszybować w górę (o cenach lub czyimś statusie społecznym); nabrać przyśpieszenia (o karierze lub biegu wypadków) 

Bomba zrzucona przez myanmarski samolot miała zabić 4 osoby w Yunnanie

Pekin oświadczył, iż wysyła myśliwce w region granicy z Myanmarem i złożył oficjalny protest w reakcji na atak myanmarskiego samolotu, który miał zrzucić bombę na […]

赶尽杀绝

Gǎnjìnshājué dosłownie: popęd do czynienia bestialskich rzeczy  znaczenie: nie brać jeńców; bezwzględny  

Tajwan odrzuca propozycję wspólnych z ChRL obchodów zwycięstwa

Jak było do przewidzenia Tajwan odrzucił zaproszenie ze strony ChRL do wspólnych obchodów zakończenia II wojny światowej. W obecnej sytuacji na Tajwnaie nawet dla przedstawicieli Guomindagu […]

供不应求

Gōngbùyìngqiú dosłownie: dostawy nie pokrywają potrzeb  znaczenie: braki; niedobory 

Pekin zaprasza Tajpej na Uroczystości zakończenia II wojny światowej

ChRL proponuje Tajwanowi udział we wrześniowych obchodach zakończenia II wojny światowej oraz planuje specjalne uroczystości z okazji zakończenia japońskiej władzy nad wyspą. W planach jest oczywiście […]

教导有方

Jiàodǎo yǒu fāng dosłownie: zręczny w nauczaniu i dostarczaniu wskazówek znaczenie: dobrze uczący (używane w pochwałach dla nauczycieli lub instytucji edukacyjnych) 

BBC: How China Fooled the World

Jedna z polskich telewizja pokazała w zeszłym tygodniu ciekawy dokument BBC poświęcony mechanizmom wzrostu gospodarczego ChRL. Jak każda obrazkowa forma przekazu ma on swoje ograniczenia […]

三人成虎

Sān rén chéng hǔ dosłownie: trzech ludzi zmienia się w tygrysa  znaczenie: coś w tym musi być, ponieważ wielu ludzi w to wierzy (pogłoska może […]

Książki: „Wojna Czu z Han 209-202 p.n.e.”, „Pekin-Szanghaj-Nankin 1937-1945” i „Chiny 1946-1949”

Wydawnictwo Bellona specjalizuje się w publikacji książek popularno-naukowych o tematyce militarnej (raczej w większości wypadków z naciskiem na „popularny”). W serii „Bitwy Historyczne” opublikowano trzy […]

争先恐后

Zhēngxiānkǒnghòu dosłownie: starać się znaleźć na czele (bo każdy boi się znaleźć na końcu)* znaczenie: stanąć do wyścigu szczurów  * To jeden ze współczesnych chengyu, […]

Aresztowania aktywistek praw kobiet

Wczoraj pisałem, trochę ironicznie, o kłopotach burmistrza Tajpej z używaniem słów, które na co dzień przechodzą bez echa, ale w okolicach Dnia Kobiet stają się […]

朝秦暮草

Zhāo qín mù cǎo dosłownie: rano (służyć) Państwu Qin, wieczorem Państwu Cao  znaczenie: szybko zmieniać strony; zmienny; dokonać wolty 

Dzień Kobiet pełen pułapek

Dzisiaj Dzień Kobiet, co często jest dobrą okazją dla polityków aby pojawić się na mieście z kwiatkami i rzucić kilka fałszywych uśmiechów. W Azji, wielu […]

承先启后

Chéngxiānqǐhòu dosłownie: trzymać się przodków, zapoczątkować przyszłe  znaczenie: tworzyć przyszłość czerpiąc ze swojego dziedzictwa 

Książka: „Rytuał, polityka, władza”

Rytuał, polityka, władza Autor: David I. Kertzer Wydawnictwo: Volumen , 2010 ISBN: 978-83-7233-120-5 Książka nie jest poświęcona jedynie Chinom, ale to chyba jest też jej duża zaleta. Dzięki […]

成王败寇

Chéng wáng bài kòu dosłownie: zwycięzca królem, przegrany bandytą znaczenie: historię piszą zwycięzcy; zwycięzca bierze wszystko 

60 rocznica ewakuacji Dachen

To mało znany epizod z najnowszej historii Chin. W 1955 roku Nacjonaliści musieli ewakuować garnizon i ludność cywilną z wyspy Dachen (大陈) i archipelagu o […]

安于现状

Ān yú xiànzhuàng dosłownie: być zadowolonym ze status quo  znaczenie: być zadowolonym ze stanu spraw tak, jak są; (także pejoratywnie) nie szukać ulepszeń lub poprawy […]

Książka: „Uderzenie w czerń”

Uderzenie w czerń. Morderstwo. Pieniądze i walka o władzę w Chinach Pin Ho , Wenguang Huang Wydawnictwo: Czarne , Luty 2015 ISBN: 978-83-8049-017-8 Kilka razy wspominałem tutaj […]

爱屋及乌

Àiwūjíwū dosłownie: kochać osobę i kruki na jej dachu  znaczenie: kochać kogoś i wszystko, co jest z nim lub nią związane; kochać to, co kocha ukochana […]

„Pod kopułą” pod cenzurą

„Pod kopułą” Chai Jing miało swoje pięć minut. Nawet polskie gazety wspomniały, jak to partia pozwoliła w oświecony sposób rozpowszechniać film poświęcony zanieczyszczeniu powietrza. Nawet były […]