Rocznica, rocznica, rocznica…

Dzisiaj albo 23 lipca lub albo też 2 sierpnia przypada setna rocznica powstania Komunistycznej Partii Chin. Z tego powodu miałem okazję do większej aktywności medialnej, czego dowody będą dominować resztę tygodnia na blogu. Wygląda, że dopiero w przyszłym tygodniu będę mógł wrócić do spraw bieżących.

忽忽之谋

bardzo zaniedbany plan

Czy Chińczyków jest za mało? Koniec polityki jednego dziecka

Sytuacja demograficzna odzwierciedla fakt, że Chiny znalazły się u progu poważnych zmian. Wielkość populacji uległa stagnacji, a w przewidywalnej przyszłości będzie maleć. Równocześnie starzenie się ludności, kurczenie się siły roboczej, malejący przyrost naturalny i dysproporcje płci nakładają się na przyśpieszoną urbanizację, masowe migracje, wzrost edukacji, zwiększenie się oczekiwań ekonomicznych ludności oraz zmiany obyczajowo-kulturowe.

忽忽悠悠

nieobecny wyraz twarzy trwa całą wieczność

Jack Ma, Xi Jinping i WeChat. Jak Komunistyczna Partia Chin rozwinęła potęgę technologiczną?

Ze względu na specyfikę systemu politycznego w Chinach powstają (…) duże konglomeraty, które są w stanie skupiać w sobie wiele różnych aplikacji, zdobywać dzięki swojej pozycji politycznej oraz ekonomicznej status quasi-monopolistyczny.

Li Bai: „W darze Meng Haoran”

Mój ukochany Mistrzu Meng,
wyróżniany i znany wszem.

忽忽不乐

z pustym wyrazem twarzy i nieszczęśliwy

Sharada Srinivasan, Shuzhuo Li: Scarce Women and Surplus Men in China and India

Dysproporcja płci jest problemem, który do jakiegoś stopnia dotyka wiele państw azjatyckich, co jest rezultatem kulturowo i ekonomicznie ugruntowanej preferencji do posiadania syna, na co nałożył się dostęp do diagnostyki przed porodowej.

拈花微笑

zbierać kwiaty i się uśmiechać szeroko

A Billion Chinese Dreams – część 4/4

Chiny wyhamowują, ponieważ zmusza je do tego kilka czynników jak demografia, ale też problemy z brakiem możliwości zaspokojenia rosnących oczekiwań Chińczyków, dlatego szukają swojego sposobu na zrównoważony rozwój.

拈花惹草

zbierać kwiaty i deptać trawę

Koniec „Apple Daily”

Jimmy Lai wymyślając nazwę swojej gazety miał powiedzieć, że gdyby Adam i Ewa nie zjedli zakazanego owocu, to nie mielibyśmy dzisiaj zła, ale też i wiadomości.

Wyścig kosmiczny?

ChRL wyniosła na orbitę kapsułę załogową z trzema astronautami, którzy po sześciogodzinnym locie dotarli na stację kosmiczną CSS. Ich podstawowym zdaniem będzie jednak przetestowanie zamkniętego systemu podtrzymywania życia.

年华似水

lata wydają się wodą

Dyktatura pięćdziesięciolatków

„Zabrzmi to brutalnie, ale mamy przed sobą sto lat rządów mentalnych staruchów. Nie wiem, w jakim stanie ludzkość przetrwa tę walkę średniego pokolenia o utrzymanie status quo.”

相互影响

wzajemnie wpływać [na siebie]

Partia uderza w korepetycje

Cały chiński system edukacyjny jest przeżarty testomanią, ponieważ dobre rezultaty na poszczególnych egzaminach są przepustką do najlepszych uczelni w kraju lub zagranicznych stypendiów, więc stanowią często jedyną drogę ucieczki z biedy lub z kraju.

相互为用

wzajemnie wykorzystać się

Li Bai: „Wchodząc na Taras Feniksów w Nankinie”

Na Tarasie Feniksów przysiadywały w podróży feniksy,
feniksy wędrują nad Rzekę Taikong swobodnie płynącą.

相互抬价

wzajemnie podnosić cenę

C. L. Chiou: Democratizing Oriental Despotism

Chiou Chui-liang próbuje odpowiedzieć na to pytanie: dlaczego proces demokratyzacji powiódł się na Tajwanie, a na kontynencie wydaje się, że nie ma szans przynajmniej nie w tym pokoleniu?

相互倾轧

wzajemnie [być w] konflikcie

A Billion Chinese Dreams – cześć 3/4

Dla nikogo, kto się zajmuje Chinami na poważnie, nie ulega wątpliwości, że dotychczasowy model rozwoju wyczerpuje się gwałtowanie i KPCh jest zmuszona do poważnych przekształceń.

相互戮戕

wzajemnie zasztyletować się

Spis powszechny 2020: Część 2 – oznaki kryzysu demograficznego

Dzisiaj zapraszam na drugą część analizy wyników spisu powszechnego 2020 r. Tym razem pod kątem pierwszych sygnałów kryzysu demograficznego, którego cień kładzie się na ChRL.

相互关系

wzajemnie powiązania

Spis powszechny 2020: Część 1 – populacja w ruchu

Będę do końca tygodnia poza zasięgiem, ale przygotowałem wpisy na te cztery dni. W weekend tradycyjnie dokument i rekomendacja czytelnicza, a najbliższe dwa dni analiza danych spisu powszechnego z 2020 r.

相互承兑

wzajemnie się honorować

UPC a Chiny

Co ma dostawca Internetu do Chin, zapytacie…

煽风点火

wachlować [aby] zapalić

Cenzura kinowa w Hong Kongu

Hong Kong był jednym z najważniejszych centrów produkcji filmów w Azji, ale wydaje się, że można o tym pisać już w czasie przeszłym.

攻无不克

atak każdy poskromić

Du Fu: „Opuszczając grób kanclerza Fang”

Wracając od obowiązków w obcych ziemiach,
wstrzymałem konia przy samotnym grobie.

仆仆风尘

padać na płasko [wymęczonym] wiatrem i kurzem

Obert Hodzi: The End of China’s Non-Intervention Policy in Africa

Zmiana polityki ChRL wiąże się nie tylko ze wzrostem możliwości działania, ale też jest przejawem końca miesiąca miodowego w relacjach Chin ludowych z państwami afrykańskimi. Relacje wciąż pozostają intensywne, a Pekin jest i w przewidywalnej przyszłości będzie ważnym partnerem gospodarczym kontynentu, ale afrykańscy liderzy zaczynają odkrywać, że nie wszystko jest „win-win”.

仆仆长途

padać na płasko [w czasie] długiej drogii

A Billion Chinese Dreams – część 2/4

KPCh twierdzi, że dzięki jej autorytarnym rządom udaje się budować sprawiedliwsze niż na Zachodzie społeczeństwo, skąd więc rosnące rozwarstwienie ekonomiczne?

Nie będzie trzeciego dziecka. Z drugim też może być problem

Jak pokazał spis powszechny z 2020 r. nad Chinami ludowymi krąży widmo gwałtownie starzejącej się populacji, malejącej siły roboczej i dysproporcji płci. Równocześnie zmiany kulturowe i presja ekonomiczna powodują, że chińskie rodziny nie palą się do posiadania więcej dzieci.

Huawei, TikTok i WeChat

Bank inwestycyjny JPMorgan wykluczy ze swoich indeksów obligacje dolarowe wydane przez Huawei. Na innym odcinku administracja wycofała się z forsowania zakazu użytkowania w Stanach Zjednoczonych aplikacji WeChat i TikTok. To jednak nie kończy sprawy.

面目全新

wygląd całkowicie nowy

Otwarcia nie będzie, mimo szczepień

Władze rozpoczęły wielką kampanie szczepień z powodów politycznych, ponieważ ChRL nie mogła nic nie robić, kiedy Zachód ku zaskoczeniu Pekinu zainicjował masowe szczepienia. Problem w tym, że chińskie szczepionki zdają się nie spełniać oczekiwań i dają ochronę przed zachorowaniem w około 50%.

面目全非

wygląd w całości nieprawidłowy

Pamięć o masakrze na placu Tiananmen

Im bardziej władza chce ukryć rocznicę, tym lepiej ludzie przekazują sobie o niej pamięć.

Du FU: „Noc w pawilonie”

Z końcem roku Księżyc i Słońce skracają szary dzień,
na horyzoncie mróz i śnieg zimnem oczyszczają firmament.

面目皆非

wygląd wszystko niepoprawne

Bruce Dickson, Chien-Min Chao: Assessing the Lee Teng-hui Legacy in Taiwan’s Politics

Jakiś czas temu pisałem o autobiografii politycznej Lee Teng-hui. Dzisiaj czas na ocenę ekspertów dwunastoletnich rządów Lee Teng-hui.

混为一体

pomieszać i [połączyć] w jedno

A Billion Chinese Dreams – Część 1/4

Czy Chińczycy są szczęśliwi? Jak zmienia się definicja szczęścia w Chinach?

混为一谈

pomylić i powiedzieć jakby było jednym

6489 六四八九

„35 maja” tak po cichu Chińczycy przekazują sobie datę 4 czerwca.

狗仗人势

pies polega na człowieka władzy

Leniwy dzień

Dzisiaj bez wpisu. Pierwszy dzień długiego weekendu i wróciłem zbyt późno, i zbyt zmęczony, aby napisać coś niewymuszonego.

谋定后动

plan przygotować potem działać

100-lecie Chińskiej Partii Komunistycznej – nowe otwarcie „chińskiego marzenia”?

23 lipca br. będzie przypadać setna rocznica powołania Komunistycznej Partii Chin. Jak ChRL długa i szeroka przypomina się Chińczykom, ile zawdzięczają partii komunistycznej i ile mogą stracić krytykując przewodnią siłę narodu.

兼收并蓄

równocześnie akceptować oraz zachowywać

KPCh wobec porządku światowego

KPCh uważa się za outsidera w istniejącym systemie międzynarodowym. Partia doskonale zdaje sobie sprawę, że zarówno ona sama, jak i stworzone przez nią państwo są nie do pogodzenia z istniejącym porządkiem międzynarodowym. Dzieje się tak, ponieważ w myśleniu KPCh o świecie wciąż istnieje wiele cech charakterystycznych ruchu narodowowyzwoleńczego.

开宗明义

zaczynając sektę [przedstawić] jasno [swoją] słuszność

Du Fu: „Pożegnanie generała Yan w zajeździe Fengji”

Stąd cie pożegnam w dal odjeżdżającego,
zielonych wzgórz pustaka znów cię wzywa.

目送手挥

wodzić oczyma i ręką machać

Erik Thorbecke, Henry Wan: Taiwan’s Development Experience: Lessons on Roles of Government and Market

Ekonomia polityczna wraca do łask, dlatego doświadczenia państw takich jak Tajwan, które zdołały awansować w światowym podziale pracy dzięki przemyślanej polityce przemysłowej, są ważne nie tylko dla wąskiej grupy ekspertów od chińskiego zakątka.

目送睇迎

wodzić oczami, spoglądać witająco

China Undercover – PBS Documentary

Jest to film, który już rekomendowałem, ale wtedy nagle został wycofany przez producenta. Teraz jednak wraca i wciąż jest to wstrząsający dokument poświęcony prześladowaniom mniejszości etnicznych w Xinjiangu.

年久失修

wiele lat niereperowane

COVID-19 dotarł na Tajwan

Wybuch zachorowań na Tajwanie może mieć daleko idące konsekwencje wewnętrzne i międzynarodowe. Po pierwsze, może negatywnie odbić się na notowaniach proniepodległościowej DPP – rządzący zdołali utrzymywać dotąd popularność m.in. dzięki skutecznej walce z pandemią oraz dobrze radzącej sobie gospodarce. Po drugie, Tajwan jest największym i najważniejszym ośrodkiem wytwarzania półprzewodników na świecie.

年久日深 (年久月深)

wiele lat, długie dni (wiele lat, długie miesiące)

Rośnie liczba desperackich czynów

W ChRL rośnie liczba incydentów, nazywanych przez Chińczyków jako „zemsta na społeczeństwie”. Jednak pod tą zbiorową nazwą kryją się zarówno wariaci zabijający dzieci w przedszkolach, ale też samobójstwa ludzi zrujnowanych przez partię oraz samotne wilki pragnące dokonać zemsty na skorumpowanych urzędnikach.

薄幸无情

kapryśny, bez uczuć

Przyśpieszają szczepienia w ChRL

Program szczepień w ChRL przyśpiesza. Podano już ponad 530 mln dawek. Tylko w ciągu ostatnich kilkunastu dni podano ponad 150 milionów dawek. Dlaczego chiński program szczepionkowy przyśpieszył tak nagle?

抹月批风

przecierać księżyc, uśmiechać się z dezaprobatą do wiatru

Dwuwładza na Samoa?

Zobaczymy, co zrobi Pekin i kogo uzna za praworządne władze na Samoa. Z jednej strony ChRL popierała HRPP i bezpardonowe porzucenie sojusznika będzie źle widziane przez innych, którzy zbliżyli się za bardzo do Pekinu. Z drugiej, Pekin twierdzi, że nie wtrąca się w sprawy wewnętrzne innych państw.

唐哉皇哉

ekstrawaganckie i cesarskie

Du Mu” „Jesienny wieczór”

Srebrne świecy jesienią światło zimno oświetla parawan,
małym jedwabnym wachlarzem przegania rój świetlików.

数易寒暑

wiele zmian, zimno, gorąco

Paul A. Cohen: China Unbound: Evolving Perspectives on the Chinese Past

W szeregu esejów znajdziemy tutaj krytyczne podejście do sposobu opisywania przez historyków powstania bokserów czy przyczyn zwycięstwa Mao Zedong w 1949 roku. Warto sięgnąć, choć autor zakłada sporą przedwiedzę czytelnika, więc nie jest to lektura, od której można by zacząć poznawać historie Chin w XIX i XX wieku.

手足无措

ręce i stopy bezradne

How Bad Is Life In North Korea? – North Korea: Desperate Of Deceptive

Wiemy, że w Korei Północnej jest źle, ale jak źle dokładnie?

手足情深

ręce i stopy uczucie głębokie

Nie będzie chińskiego portu na Samoa

Sprawa chińskiej inwestycji jest przejawem wielowątkowego konfliktu wewnętrznego na Samoa, w którym zderzają się kwestie praw człowieka, duże interesy (jak na Samoa) i tradycja z nowoczesnością. W tle jest jednak także rywalizacja chińsko-japońska i chińsko-amerykańska.

手足齐鼓

ręce i stopy równo [z] bębnem

Chińskie problemy z demografią

Wskaźnik urodzeń zmalał – co to oznacza dla chińskiego społeczeństwa?

跨洋过海

przekroczyć ocean, przebyć morze

Afgańskie dylematy Pekinu

Pekin wciąż nie potrafi się zdecydować, czy to dobrze, czy źle, że Amerykanie opuszczają Afganistan. Z jednej strony wrogie wojska w sąsiednim kraju zawsze będą niepokoić, z drugiej Amerykanie do jakiegoś stopnia stabilizowali Afganistan i pośrednio część Azji Centralnej, choćby odgrywając rolę piorunochron, na którym koncentrowały się radykalne formacje w regionie.

苦不堪言

gorycz niemożliwa do zniesienia [i opisania] słowami

Tajwan zamyka granice dla obcokrajowców

Zakaz wchodzi w życie jutro i będzie obowiązywał do 18 czerwca. Niestety trzeba się liczyć z faktem, że może być później przedłużony.

旷世日久

bez porównania długi dzień

Du Fu: „Wiosenna noc na lewym dziedzińcu”

Kwiaty skryte w wieczornym cieniu pałacowych murów,
ptasie utarczki o miejsce na żerdzi skądś dochodzą.

近于荒唐

blisko do bycia nie do uwierzenia

Penkun Wu: Population Development Challenges in China. Family Planning Policy and Provincial Population Difference

Prawdziwą wartość tej pracy stanowi dla mnie analiza różnych modeli polityki planowania rodziny i konkluzje dotyczące możliwych w niej zmian. Książka w jakimś stopniu odzwierciedla dyskurs w partii na temat coraz bardziej palących kwestii demograficznych.

度日维艰

mija dzień na zajmowaniu się trudnościami

China – Ai Weiwei’s struggle for truth

Najpierw pomógł zaprojektować stadion na olimpiadę w Pekinie, a potem spędził kilkadziesiąt dni w areszcie. Sława uratował go od dłuższej odsiadki i pozwoliła opuścić Chiny. Chyba już na zawsze.

度日如年

minął dzień jak rok

Chińskie elektryki w Norwegii

Chińscy producenci samochodów mają problem z podbojem zagranicznych rynków, głównie z powodu fatalnych wyników testów bezpieczeństwa i obaw o możliwości serwisowania. Czy elektryczne samochody przełamią tę barierę?

度日活命

minął dzień i przeżyć

Być może populacja Chin już maleje

„Wszystkie kalkulacje ekonomiczne, gospodarcze w stosunku do Chin mogą się przewrócić.”

钢筋铁骨

stalowe mięśnie, żelazne kości