Koniec połowicznej demokracji w Hong Kongu

Po 1989 r. i zdławieniu protestów demokratycznych kierunek rozwoju społeczno-politycznego Chin pozostawał niejasny dla zewnętrznych obserwatorów. W konsekwencji sytuacja w Hongkongu po przejęciu regionu i stopień przestrzegania jego autonomii stały się probierzem zdolności Pekinu do wywiązywania się z porozumień międzynarodowych, ale także polityki wewnętrznej KPCh.

蹑足向前

iść na palcach do przodu

Li Qi: „Słuchając An Wanshan grającego na flecie”

W południowych górach ścięty bambus staje się fletem,
lecz ta muzyka korzeniami sięga samego miasta Qiuci.

蹑足其间

wejść na palcach pomiędzy

Liao Ping-hui, David Der-wei Wang: Taiwan under Japanese colonial rule, 1895–1945: history, culture, memory

Książka, jak każda zbiorówka, nierówna. Są lepsze teksty, np. Komagome Takeshi, poświęcony kwestii na ile modernizacja kolonialna miała dla tajwańskich elit charakter kosmopolityczny. Inne, których nie wymienię, już nie są takie wciągające dla mnie osobiście.

蹑足潜踪

iść na palcach [w] sekrecie

Chairman For Life

Xi Jinping to zarówno przewodniczący wszystkiego i każdego, jak i Wujek Dada i towarzysz „kluska na parze”. Która z tych twarzy jest prawdziwa? Prawdopodobnie żadna…

蹑足潜行

iść na palcach przez wodę

Chińskie firmy telekomunikacyjne w USA na celowniku administracji Bidena

W zeszłym miesiącu administracja Bidena potwierdziła, że nie ma zamiaru powstrzymywać ani łagodzić przepisów przyjętych w czasie administracji Trumpa, które biorą na celownik chińskie firmy technologiczne, mimo nacisków i nadziei wielu przedstawicielu biznesu oraz intensywnych działań lobbystów (m.in. U.S. Chamber of Commerce).

蹑足附耳

stanąć na palcach blisko [czyjegoś] ucha

Nowy minister obrony Tajwanu ostrzega przed atakiem ChRL

Parlamentarzyści dopytywali się Chiu Kuo-cheng, czy jego zdaniem Pekin planuje atak na Tajwan. Chiu stwierdził ostrożnie, że ChRL „jest zdolna do rozpoczęcia wojny”, ale dodał, że jego celem jest „bycie gotowym cały czas”.

蹑足不前

iść na palcach [, ale] nie do przodu

QUAD zawalczy z chińską dyplomacją szczepionkową

Uderzająca w tym projekcie jest nieobecność Unie Europejskiej, w której co chwila słychać głosy o autonomii strategicznej, a równocześnie nie potrafi ona przedstawić realnego programu pomocy w szczepieniu reszty świata. Udział w inicjatywie COVAX pod auspicjami UNICEF to za mało.

通报丧明

ogłaszać o przygotowaniach pogrzebowych i ofiarach dla bogów

Burza piaskowa nad Pekinem

Burza piaskowa to piękny koszmar, który lepiej jednak oglądać na zdjęciach czy filmach.

卷土重来

[konie wzbijają] kłęby kurzu, powtórzyć powrót

Li Qi: „Żegnając Chen Zhangfu”

Czwartego miesiąca południowy wiatr buszuje w jęczmieniu,
kwiatów głożyny jeszcze brak, tungowców liście pączkują.

同胞手足

wspólne macica, ręce i nogi

Hanka Grupińska: daleko wysoko. Tybetańczycy bez ziemi

Największym i najważniejszym zadaniem, jakie postawiła przed sobą tybetańska diaspora w Indiach jest zachowanie kultury, języka i religii, systematycznie niszczonych w okupowanym przez ChRL Tybecie. Jednak czy tylko takim zadaniem da się żyć? A co z codziennością? Co z młodymi, którzy nigdy nie widzieli Tybetu?

玉杯象箸

jadeitowe kubki i pałeczki z kości słoniowej

Top of the Class: Inside Singapore’s Education System

Singapurskie system edukacyjny uchodzi za jedne z najbardziej skutecznych na świecie, ale jaką cenę za to płacą, dzieci i rodziny zarówno tych, którzy odnoszą sukces, jak i tych, którzy sobie nie radzą?

足资借镜

dostateczne źródło cudzego doświadczenia

Chińska pięciolatka: cele klimatyczne poniżej oczekiwań

Jeżeli ktoś liczył, że Pekin już teraz zacznie ograniczać emisję gazów cieplarnianych, to delikatnie mówiąc czek go dosyć spore rozczarowanie.

满门桃李

cała rodzina, brzoskwinie i śliwki

Microsoft hack from China with love

Korporacja z Redmond przyznaje, że chińscy hackerzy przejęli pocztę ofiar – „w niezważony sposób mogli mieć wgląd do korespondencji przez jakiś okres czasu”. Na celowniku znalazły się organizacje badające choroby zakaźne, kancelarie prawne, instytucje akademickie, firmy z sektora obronnego, NGOs i think-tanki.

满门抄斩

całą rodzinę szukać, złapać i pozbawić głów

Chińskie szczepionki przeciw COVID-19

Pandemia koronawirusa ma trzy wymiary – medyczny, społeczno-polityczny oraz ekonomiczny. Na Zachodzie kładzie się nacisk przede wszystkim na kwestie medyczne i gospodarcze. Natomiast w Chinach w każdej sprawie priorytetem jest aspekt polityczny i społeczny.

积非成是

zakumulowane nieprawidłowe, staje się prawidłowym

Umowa UE-Chiny – UE piłuje gałąź, na której siedzi

Służby europejskie, zwłaszcza Europejska Służba Działań Zewnętrznych, a także część przywódców UE, tkwią wciąż w starym paradygmacie wiary, że poprzez handel, poprzez wciągnięcie Chin w związki gospodarcze, uda się je zmienić.

鸡飞狗跳

kura lata, pies szczeka

Li Shangyin: „Bez tytułu 2”

Szumi wschodni wiatr, mżawka nadchodzi,
gdzieś poza lotosowym stawem lekko brzmi.

鸡飞蛋打

kura odleciała, jako zbite

Bi-yu Chang: Place, Identity, and National Imagination in Post-War Taiwan

W tej książce Chang koncentruje się na kwestii relacji między miejscem a tożsamością. Na ile samo miejsce determinuje proces socjalizacji, jak wpływa na rodzenie się tożsamości narodowej czy kulturowej oraz poczucia odrębności.

轻佻儇薄

niepoważny i mizerny

Places That Don’t Exist Taiwan Republic of China

Tajwan, czyli Republika Chińska, mimo że jest wciąż uznawana formalnie przez szereg państw świata, to jest zaliczana przez niektórych do para-państw. Osobiście nie zgadzam się z tą oceną, ale nie temu jest poświęcony dzisiejszy film.

轻佻浮躁

niepoważny i niecierpliwy

Fałszywe szczepionki z Chin w RPA

ChRL jest jednym z głównych źródeł podrabianych lekarstw na świecie. Do państw rozwijających szerokim strumieniem płyną fałszywe leki antymalaryczne czy antybiotyki, a na Zachód viagra oraz opiaty (fentanyl).

一本正经

jedna poprawna klasyczna [książka]

Umiędzynaradawianie cyfrowego RMB

Wydaje się, że w Pekinie uznano, iż w obliczu marnych efektów prób umiędzynarodowienia RMB, to alternatywną drogą są cyfrowe waluty i jeżeli ChRL wystartuje szybciej od innych dużych graczy – Japonii, USA i EU – to zajmie korzystną pozycję w przyszłości.

居之不疑

[zająć] rezydencję swoją bez wątpliwości

W Hong Kongu będą rządzić tylko „patrioci”

Pekin chce nie tylko wyeliminować opozycję z wyborów w Hong Kongu, ale też nie życzy sobie, aby informacje o dyskwalifikacji kandydatów opozycji obiegały media. Teraz po prostu nie będą mogli oni spełnić warunków, aby stanąć do wyborów.

举直错枉

wynieść prawych, pognębić nieuczciwych

Zielone światło dla GMO

Rolnictwo w Chinach ma już od wieków charakter intensywny i zdaniem partyjnych decydentów nie da się zwiększyć jego wydajności beż wprowadzenia modyfikowanych genetycznie upraw. W efekcie można się spodziewać, że jeszcze w tym roku zostaną zalegalizowanie inwestycje w GMO. Co więcej partia będzie chciała, aby były to chińskie technologie, które potem będzie eksportować do państw rozwijających się.

共为唇齿

wspólnie jak wargi i zęby

Li Shangyin: „Bez tytułu 1”

„Przyjdę” zapewniała, a puste słowo odchodząc zniknęła bez śladu,
księżyc pochyle wspina się nad dachami o nocy piątej godzinie.

Jong-sung You: Democracy, Inequality and Corruption: Korea, Taiwan and the Philippines Compared

Muszę przyznać, że to jedna z lepszych prac porównawczych, jakie miałem w ręku, a wiele elementów analizy relacji między nierównościami i korupcją oraz osłabieniem demokracji ma na prawdę uniwersalny charakter i nie odnosi się tylko do Azji.

不久人世

niedługo człowiek [odejdzie ze] świata

China´s Forbidden City The Reign of the Concubine

Cesarz rządził Chinami z Zakazanego Miasta, ale kto rządził w Zakazanym Mieście?

渺不足道

dalekie i niewyróżniające się, nieistotne

Chiny, koronawirusowe sekrety i spiskowe teorie.

„Rok temu koronawirus szalał już poza terytorium Chin, przede wszystkim we Włoszech, skąd nadchodziły dramatyczne relacje pracowników służby zdrowia i mieszkańców. Globalny kryzys zdrowotny (a potem ekonomiczny) zaczął się kilka miesięcy wcześniej, w Chinach. Ale w jaki dokładnie sposób? Tego nie wiemy i możemy się długo nie dowiedzieć.”

权所不逮

władza w rzeczywistości nie sięga

Giełdowy sukces i rak jelita grubego

Niska wczesna wykrywalności raka w połączeniu z ograniczeniami w dostępie do służby zdrowia, powodują, że rak zabija w ChRL coraz więcej ludzi. Władze zdają sobie sprawę z problemu i stawiają na rozwój wszelkiego rodzaju domowych testów, nie tylko pomagających wykrywać raka.

四分五落

[na] cztery podzielić, pięciu brakować

四分五裂

[na] cztery podzielić, [na] pięć popękać

Li Shangyin: „Beiqingluo”

Tam gdzie ranne słońce schodzi na zachodzie,
chata ze strzechą, odwiedzam samotnię mnicha.

镂金雕玉

grawerowane złoto, rzeźbiony jadeit

Teresa Wright: The perils of protest: state repression and student activism in China and Taiwan

Kiedy protest w Pekinie w 1989 roku został krwawo stłumiony, a nadzieje na liberalizację reżimu pogrzebane na dobre, to wystąpienia w Tajpej w 1990 roku były momentem przełomowym na tajwańskiej drodze do demokracji.

镂金错彩

grawerowane złoto, złożone wykończenie

China’s COVID Secrets || PBS FRONTLINE

Dziennikarze stacji PBS przygotowali film dokumentalny o początkach pandemii COVID-19 w ChRL.

婉言谢绝

dyplomatycznie podziękować absolutnie

Misja WHO w Wuhan

Dla władz ChRL kwestia pochodzenia pandemii COVID-19 ma przede wszystkim wymiar polityczny, dlatego kierownictwo KPCh rozpostarło ścisłą kontrolę nad badaniami dotyczącymi jej źródeł oraz związaną z tym współpracą międzynarodową, w tym odnośnie do tego, jakie dane i kiedy mogą być przekazywane zespołowi WHO.

婉言相劝

dyplomatycznie doradzać

Debiut giełdowy następcy Tik toka – najlepszy wynik od czasów Ubera

Czy w Chinach rośnie bańka spekulacyjna spółek technologicznych, podobna do amerykańskiej dot.com bubble?

婉言拒绝

dyplomatycznie odrzucić

Rasistowska gala noworoczna – znowu

W 2018 roku opisywałem kontrowersje, jakie wywołał występ na noworocznej gali w państwowej telewizji aktorki z uczernioną twarzą, grającą w karykaturalny sposób afrykańską kobietę. Wydawało się, że po tym, jak zaszkodziło to chińskim interesom w Afryce, państwowa telewizja i jej nadzorcy z KC KPCh będą ostrożniejsi.

塞翁失马

szczęśliwy starzec stracił konia

Zakaz wyjazdów z Hong Kongu?

Trudno powiedzieć, czy władze będą dążyć do zamienienia Hong Kongu w jedno duże więzienie. Z jednej strony szybka migracja dużej liczby ludzi będzie oznaczać poważne uszczuplenie zasobów ludzkich regionu oraz powód utraty twarzy reżimu. Z drugiej szybkie pozbycie się „wichrzycieli” może być na rękę władzom ChRL.

寓意深远

morał [z historii] głęboki i trwały

亦步亦趋

podobny krok, podobny pośpiech

Murray Scott Tanner: Chinese Economic Coercion Against Taiwan: A Tricky Weapon to Use

Autor trafnie opisał słabości Tajwanu, wynikające przede wszystkim z faktu, że uzależnienie do kontynentu było bardzo opłacalne, zwłaszcza dla starych kuomintangowskich elit.

幸灾乐祸

szczęśliwa katastrofa, wesołe nieszczęście

North Korea – All the dictator’s men

Każdy lub prawie każdy słyszał o rodzinie Kimów rządzącej Koreą Północną twardą ręką, ale kim są ludzie, bez których reżim Kim Dzong Una nie mógłby przetrwać?

损人利己

krzywdzić ludzi [dla] osobistego zysku

Debata „Zielone Chiny”

„Dla przywódców Chin zmiany klimatyczne i zniszczenia środowiska są palącymi problemami, które długofalowo mogą zagrozić nie tylko rozwoju gospodarczemu, ale także panowaniu Partii Komunistycznej.”

不可得兼

nie można zajmować dwóch [oficjalnych stanowisk równocześnie]

新年快乐

Wszystkiego najlepszego w roku bawołu!

力不从心

siła nie [jak to co] z serca

Chiny cz. 3 – Od Mao do Tiananmen

Dzisiaj zapraszam do obejrzenia trzeciego odcinka Ciekawych Historii, tym razem poświęconego okresowi od śmierci Mao Zedonga do masakry na placu Tiananmen.

空谷足音

[w] pustej dolinie stóp odgłos

W Chinach zarżnęli kurczaka, żeby przestraszyć małpy. Big Techy dostały sygnał, kto tu rządzi

Jack Ma (…) był twarzą jednej z frakcji wewnątrz partii, która postanowiła zawalczyć o lepszą pozycję. (…) Im się wydawało, że mogą zaistnieć w partii jako samodzielna siła. Nie mogą. Nie zrozumieli, że są w partii tylko po to, żeby partia mogła ich kontrolować, a nie po to, żeby odgrywać samodzielną rolę. Okazało się, że Ma i ludzie za nim stojący przeszacowali swoje polityczne zdolności.

呼之欲出

na wezwanie pragnący wyjść [z malunku, stron książki itp.]

Du Fu: „Wspominając ślady przeszłości 5”

Zhuge, wielkie imię rzuca cień nad światem,
minister pozostawił po sobie najwyższe uznanie.

浮华不实

ostentacyjny, nieprawdziwy

J. Bruce Jacobs: Democratizing Taiwan

Tajwan jest fenomenalnym przykładem powstania demokracji mimo trudnej przeszłości naznaczonej przemocą ze strony dwóch nowoczesnych struktur kolonialnych, stworzonych na wyspie najpierw przez Japończyków, a po 1945 roku przez chińskich nacjonalistów z Kuomintagu.

避而不见

unikać więc nie zobaczyć

The Left Behind Children

Zbliża się Chiński Nowy Rok. Dla milionów dzieci pozostawionych przez migrujących robotników na wsi to jedyna w roku okazja, aby zobaczyć rodziców. W tym roku dla wielu będzie to niemożliwe z powodu obostrzeń wynikających z pandemii.

不可意思

nie można wymyślić

„Wilcza dyplomacja” – suplement

Koledzy Michał Lubina i Adrian Brona napisali do ostatniego numeru „Polityki” ciekawy tekst o chińskiej dyplomacji. W reakcji postanowiłem napisać coś pomiędzy suplementem a łagodną polemiką.

笑里藏刀

w uśmiechu schować sztylet

Chińska dyplomacja szczepionkowa

Chiny dysponują obecnie pewną pulą szczepionek, jednak nie są pewne ich jakości i prawdopodobnie mają ich mało, dlatego masowe szczepienia wiążą się z ryzykiem politycznym, którego Pekin nie podejmie, jeżeli nie zmusi go do tego sytuacja. Systematycznie rosnący zapas wyprodukowanych szczepionek daje jednak przywództwu ChRL pole do działań na arenie międzynarodowej.

众所周知

wielu w rzeczywistości wie to dobrze

君临万邦

władcą stawać się wielu krajów

GameStop i poparcie drobnych chińskich inwestorów

W Chinach drobni inwestorzy uważają, że są jak szczypiorek regularnie ścinani z przeznaczeniem na zupę. Nic dziwnego, że wydarzenia wokół kursu akcji GameStop zostały żywo odebrane w Chinach, co znalazło swoje odzwierciedlenie w mediach społecznościowych.

君临天下

władcą stawać się [tego co] pod Niebem

Druga fala COVID-19 w Chinach

Chociaż skala pandemii w ChRL nie wydaje się dramatyczna, zwłaszcza w porównaniu z wieloma innymi państwami, to władze stały się zakładnikami własnego sukcesu w walce z koronawirusem w 2020 r.

谈吐幽默

sposób konwersacji pełen humoru

Du Fu: „Wspominając ślady przeszłości 4”

Władca Shu ruszył na Wu stając u Trzech Przełomów,
w roku swej śmierci także był w Pałacu Yong’an.