Tag: kultura
Wang Jian: „Młoda żona”
Trzeciego dnia zeszłam do kuchni,
umywszy ręce zaczęłam gotować zupę.
Liu Yuxi: „W świątyni pierwszego króla Shu”
Herosa Nieba i Ziemi moc wielka,
tysiąc lat później wciąż olśniewa.
Liu Yuxi: „Ulica Wuyi”
Na Moście Szkarłatnego Ptaka chwasty kwitną,
na ulicę Wuyi jedynie słońce krzywo spogląda.
Li Bai: „Westchnienie z jadeitów schodów”
Na jadeitowych schodach Biała Rosa,
nocą przesiąka głęboko do skarpet.
Ong Siew Chey: China Condensed: 5,000 Years of History & Culture
Po co czytać takie produkty historyczno-podobne? To tak, jakby próbować poznać historię wojen polsko-krzyżaczkich czytając Sinkiewicza. A jednak znajomość historii WYOBRAŻONEJ panującej w danej kulturze, pozwala nam łatwiej zrozumieć samo-percepcję danego społeczeństwa.
Li Shangyin: „Jest tylko jedna”
Jest tylko jedna chmury zasłona i piękność,
w Fengcheng boi się zimna wiosenną nocą.
Song Zhiwen: „Napisane w zajeździe na północ od Gór Dayu”
Jesienią, gdy gęsi lecą na południe,
ludzie mówią, że tutaj zawracają,
Li Bai: „Przez Przełomy Jangcy”
Od Białego Cesarza pomiędzy Barwnymi Chmurami,
całych dziesięć tysięcy mil do Kopca nad Rzeką.
Chan Koonchung: The Fat Years
Punktem wyjścia powiesci jest znikniecie całego miesiąca z kronik i pamięci wszystkich ludzi w Chinach. Cały kraj uległ zbiorowej amnezji i nikt nie wie, co się wydarzyło w tym okresie.
Li YI: „Krótkie, ale radosne spotkanie ze szwagrem”
Dziesięć lat chaosu za nami,
postarzali spotykamy się przypadkiem.
Li Bai: „Pieśń czystego szczęścia III”
Znany kwiat i piękna kobieta obydwa rade,
zawsze cesarski rozradowują wzrok.
Li Bai: „Pieśń czystego szczęścia II”
Z gałęzi czerwonych piwonii rosa zbiera aromat,
kobiety i mężczyźni na próżno łamią serca.
Li Bai: „Pieśń czystego szczęścia I”
W chmurę zdaje się ubrana, z kwiatu zdaje się uformowana,
wiosenny wiatr zawiewa z balkonu rosę na kwiecia gąszcz.
Li Bai: „Gorzka miłość”
Piękna zwija perłowe zasłony łoża,
siedząc głęboko marszczy piękne brwi.
Liu Jixu: „Wiersz”
Droga kończy się wśród białych chmur,
wiosna dłuższa niż siny strumień.
Qin Taoyu: „Biedna Dziewczyna”
Z biednej chaty, nieznająca jeszcze jedwabiu ni perfum,
zaaranżowanie małżeństwo wzbudziłoby tylko sam żal.
Meng Jiao: „Pieśń Podróżnika”
W ukochanej matki rękach nić,
na podróżnika ciele ubranie;
Du Mu: „Wiadomość do Han Chao, sędziego pokoju w Yangzhou”
Zielone góry skryte, rzeka ciągnie się daleko,
koniec jesieni ziół nad Jangcy jeszcze nie przyćmił.
Luo Binwang: „Więzień polityczny słucha cykady”
Od zachodu dnia cykady głos słyszę,
południowca w gościnie do przemyśleń zaprasza.
Du Mu: „Ogród Złotej Doliny”
Rozkwitające pąki rozsypują się po kolei jak pachnący popiół,
płynąca woda niewzruszona, trawy sobą się cieszą.
Du Mu: „Rozstanie II”
Tak dużo czułości lecz wydaje się w sumie bez uczucia,
można rozmyślać tylko przed kielichem, niezdolnym do uśmiechu.
Du Mu: „Rozstanie I”
Pełna wdzięku i subtelna ponad, trzynastoletnia,
piękna w rozkwicie, jak pączek wiosenną porą.
Du Mu: „Czerwony klif”
Złamana włócznia zagrzebana w piasku nie do końca zardzewiała,
sam ją dokładnie oczyściłem, odsłaniając symbol dawnej dynastii.
Świnka Peppa wrogiem chińskich wartości
Peppa ze swoją dziecięca estetyką, pokracznym wyglądem i ciągłym pochrząkiwaniem szybko stała się ikoną subkultury. Shehuiren olewają pracę i system, ponieważ wiedzą, że został tak ustawiony, aby nie mieli w nim szans. Władze boją się właśnie tego elementu, ponieważ nie wiadomo, czy z czasem nie zmieni się to w głębszy resentyment.
Liu Zongyuan: „Czytając buddyjską klasykę z mistrzem Zhao w świątyni o poranku”
Zimną wodą ze studni płuczę zęby,
oczyszczam serce otrzepując ubranie.
Du Fu: „Widząc Li Bai we śnie 2”
Przepływają chmury dzień cały rzędami,
Wędrowcu, długo nie przybywasz;
Lai Ming-yan: Nativism and Modernity: Cultural Contestations in China and Taiwan under Global Capitalism
Takie prądy w literaturze, jak chiński natywizm, nigdy nie pojawiają się w oderwaniu od szerszego kontekstu społecznego i są zawsze manifestacją tego, co porusza umysły ludzi danej epoki.
Du Fu: „Widząc Li Bai we śnie 1”
Rozdzieleni przez śmierć przełykamy łzy,
życia zmienność często sprowadza żal.
Liu Zongyong: „Żale żołnierza”
Rok za rokiem nad Złotą Rzeką lub na Jadeitowej Bramie,
dzień za dniem poganiając konia lub dzierżąc ostrze.
Li Duan: „Słuchając lutni”
Ćwierka lutnia, dłoń przy mostku,
śnieżnobiała ręka na jadeitowym pudle.
Jin Changzu: „Westchnienie wiosny”
Odlatują w dal wilgi,
nie powinny robić na gałęziach rabanu.
Jia Dao: „Szukając eremity”
Pod sosną spytałem ucznia,
powiedział, mistrz poszedł zebrać zioła.
Wang Han: „Pieśń Liangzhou”
Wyśmienite wino połyskuje w kubkach,
wciąż spragnieni, lecz wzywają ich na siodło.
Quan Deyu: „Stół przybrany jadeitem”
Ostatniej nocy pas mojej tuniki się rozwiązał,
dzisiaj rano pajączek przemknął nade mną.
Huangfu Ran: „Wiosenne myśli”
Wilgi świergoczą, jaskółczy język ogłasza nowy rok,
lecz osada Konia i pustyni wydmy tysiące mil drogi stąd.
Cui Tu: „Wigilia Nowego Roku”
Dalej, coraz dalej na drodze Trzech Ba,
tkwię w niebezpieczeństwie tysiące mil od domu.
Chang Jian: „Ustronie Wang Changlinga”
Czysty strumień, głęboki i niezbadany,
ustronie to tylko samotna chmura.
Chang Jian: „Buddyjskie ustronie za Świątynią Złamanej Góry”
Wczesnym rankiem u wejścia do starej świątyni,
pierwsze promienie przenikają wysokie drzewa.
Victor H. Mair: Columbia Anthology of Traditional Chinese Literature
Victor H. Mair zebrał wspaniałą kolekcję chińskiej prozy i poezji – od zarania cywilizacji chińskiej do 1919 roku
Bai Juyi: „Do moich braci i sióstr zagubionych w trudnych czasach swe myśli tym wierszem o księżycu wysyłam”
W trudnych czasach, latach głodu, roboty brak,
rodzeństwo wyjechało, każdy w inną stronę świata.
Li Pin: „Przekraczając Rzekę Han”
Za górami listy z wiadomościami ustały,
minęła zima i nastała ponownie wiosna.
Pei Di: „Do Cui Jiu”
Wracając górami przez głębie i płycizny przechodzę,
muszę do końca wykorzystać tego krajobrazu piękno.
Cui Tu: „Samotna dzika gęś”
Wiele kluczy wracając granicę przekracza,
niewyraźny cieniu samotnie dokąd podążasz?
He Zhizhang: „Powrót do domu”
Młodym opuściłem dom, starym wracam,
dialektu nie utraciłem, ale skronie posiwiały.
Zakazane Boże Narodzenie
ChRL walcząc z obcymi wpływami, walczy także z Bożym Narodzeniem, ale trudno zrozumieć dlaczego. Dzisiaj Boże Narodzenie nie niesie przecież ze sobą żadnego religijnego przesłania. […]
Chen Zi’ang: „Na bramie Yuzhou”
Przed sobą nie widzę przodków,
za sobą nie widzę nikogo z nadchodzących pokoleń.
Zhang Xu: „Potok kwitnącej brzoskwini”
Niewyraźny most wynurza się ponad równinę mglistą,
kamienna grobla na zachodnim brzegu szuka rybackiej łodzi.
Zu Yong: „Śnieżne szczyty Zhongnan”
Pochmurne szczyty Zhongnan strzelają w górę,
śnieżne zaspy podtrzymywane obłokami.
Zu Yong: „Spoglądając na wewnętrzną bramę Wielkiego Muru”
Jak tylko regionu Yan gościnę opuściłem serce mi zadrżało,
w drodze ku zgiełku piszczałek i bębnów chińskich obozów.
Gu Kuang: „Pałacowy wiersz”
Z jadeitowego gmachu w pół drogi do nieba wzlatują muzyka i pieśni,
wiatr niesie pałacowych konkubin śmiechy i rozmowy zmieszane.
Zheng Tian: „Zbocze Mawei”
Kiedy cesarz wrócił z konnej przejażdżki, Yangfei zginęła,
chmura i deszcz niezapomniane, codzienne nowe.
Wuminshi: „Dzień bez ognia”
Kończy się Zimne Jedzenie – deszcz trawę zrasza obficie,
wciąż jęczmienia kłosy na wietrze falują, a wierzby połyskują na grobli.
Xibiren: „Generał Ge Shu”
Północna Konstelacja Siedmiu Gwiazd wysoko,
Ge Shu nocą wznosi ostrze.
„Chiński most”
Wygięty w górę chiński most jest jednym z najbardziej charakterystycznych elementów tradycyjnego krajobrazu w Chinach. Skąd się jednak wziął ten nietypowy kształt i jak w […]
Ma Dai: „Rozpamiętywanie przeszłości nad rzeką Chu”
Mroźne powietrze i zimne promienie zbiegają się,
zachodzące słońce chowa się za dalekimi wzgórzami.
Ma Dai: „Jesienny domek nad rzeką Ba”
Nad rzeką Ba nawałnica wyciszyła się,
wieczorami widuję klucze dzikich gęsi.
Dai Shulun: „Przypadkowe spotkanie starych przyjaciół w wiejskim zajeździe”
Na jesiennym niebie księżyc ponownie w pełni,
cesarskie miasto pod nocy tysiąca ciężarem.
Rdzenne ludy Tajwanu – wprowadzenie 1/2
Dzisiaj zapraszam na pierwszą część dokumentu poświęconego Aborygenom Tajwańskim.
Han Wo: „Zimniejsza pogoda”
Zielonkawe, w kratę na zewnątrz wyszywane zasłony opuszczono,
pąsowa firana malunkami niesie wiadomość.
Du Qiuniang: „Wyszywana złotem szata”
Błagam Panie, nie żałuj złotem wyszywanej szaty,
błagam Panie, żałuj lepiej młodości czasu.
Chen Tao: „Turkiestan”
Ślubowali zmieść barbarzyńców nie zważając na życie,
pięć tysięcy w sobolach i brokatach zniknęło w zachodnim kurzu.
Li Shangyin: „Wiatr i deszcz”
Przejmujące zimno Poematu szlachetnego sztyletu,
rozjazdów i namiętności wiele pozbawiło lat.
Li Shangyin: „Cykada”
Na drzewie przysiadłaś niezaspokojone pragnienie ugasić,
lecz daremnie melancholii oddajesz głos.
Han Yu: „Górskie głazy”
Tam, gdzie wielkie górskie głazy i ścieżka wąska,
o zmierzchu docieram do świątyni, z której nietoperze ulatują.
„Pawilon Piwonii”
W prowincji Jiangxi odkryto grób Tang Xianzu (汤显祖 1550 – 1616), który jest uznawany za chińskiego Szekspira (nie bez znaczenia jest tutaj ten sam rok śmierci […]
Wang Changling: „W jej cichym oknie”
W swoim buduarze młoda żona nie zna troski,
w wiosenny dzień skupiona na stroju wspina się do luksusowego pawilonu.
Tajemnice zaginionego ludu starożytnych Chin
Dzisiaj zapraszam na film „Mysteries of Ancient China’s Lost People” poświęcony ratowaniu dziedzictwa kulturalnego przed wypełnieniem zbiornika przed Tamę Trzech Przełomów.
Liu Changqing: „Słysząc grającego na lutni”
Dźwięk strumienia z siedmiu strun się podnosi,
bez ruchu słucham sosen na zimnym wietrze.
Wei Yingwu: „Wiersz do taoistycznego pustelnika z góry Chuanjiao”
Teraz, kiedy zrobiło się w gabinecie zimno,
nagle zatęskniłem za przyjacielem z gór;
Wang Wei: „Pieśń o dziewczynie z Luoyang”
Dziewczyna z Luoyang z domu na przeciwko,
wygląda tylko na lat piętnaście lub niewiele więcej;
Cen Shen: „O spotkaniu kuriera do stolicy”
Rodzinne miasto na wschodzie długiej drogi,
oba rękawy starucha od łez wilgotne.
Meng Haoran: „Nocne cumowanie na rzecze Jiande”
Bujająca się łódź do zamglonego brzegu przybija,
zachodzące słońce dalekie troski odnawia.
Bai Juyi: „Sugestia dla mojego przyjaciela Liu”
Zieleń świeżego, niefiltrowanego wina z ryżu,
czerwień małego glinianego pieca.
Du Fu: „Piękna”
Nie ma piękniejszej w jej pokoleniu,
samotna mieszka w pustej dolinie;
Bai Juyi: „Trawy”
Bezkresna, zamierzchła na równinie trawa,
rok za rokiem wysycha, a dobrze się ma.
Du Mu: „Noc w tawernie”
W zajeździe całkowicie pozbawiony towarzystwa,
bez reszty skupiony na uczuciu samoużalania.
Du Mu: Przycumować nad rzeką Qinhuai
Mgła ogarnia zimne wody, księżyc ogarnia plaże,
noc zacumowała nad Qinhuai niedaleko tawerny.
Du Mu: „Wyznanie”
Będąc w dołku nad rzeką, jeziorem trzymam butelkę mocno,
cienka talia pełna wdzięku tak smukła, że dłonią ją obejmę łatwo.
Du Fu: „Długa wspinaczka”
Wiatr goni wysoko po niebie, małpy popiskują żałośnie,
przezroczyste jezioro o białym piasku, ptaki latają w koło.
Li Bai: „Rozstanie w winiarni w Nanjing”
Wiatr nawiewając wypełnia lokal zapachem kwitnących wierzb,
dziewczyna z Wu polewając alkohol zachęca gości by smakowali;
Wang Wei: „Chata nad rzeką Wei”
Ukośne promienie oświetlają cmentarzysko niknące w oddali,
zniszczonym szlakiem bawoły i owce wracają.
Li Bai: „Pożegnanie z przyjacielem”
Zielona linia gór na północ od murów miejskich,
białe zakole wód na wschód od miasta.
„Przyjemna Koza i Wielki Wielki Wilk”
Zastanawialiście się, jakie kreskówki oglądają chińskie dzieci? Normalnie nigdy nie przemknęło mi podobne pytanie przez głowę, ale od kiedy mam dziecko i muszę być na […]
Wolfram Eberhard: Symbole chińskie – słownik
Autor: Wolfram Eberhard Tytuł: Symbole chińskie. Słownik. Obrazkowy język Chińczyków Wydawnictwo: UNIVERSITAS 2007 (wyd. II) Szukałem tego leksykonu od kilku lat – ostatnie wydanie przegapiłem, […]
„Epoka imperium: Sztuka chińska w czasach dynastii Qin i Han”
W tym tygodniu było trochę mniej o polityce, ale przyszły tydzień będzie gorący, więc postanowiłem trochę odpocząć. Jutro zostaje otwarta wystawa „Age of Empires: Chinese […]
Ruth Benedict „The Chrysanthemum and the Sword”
Przy wszystkich zastrzeżeniach (o czym poniżej) do książki Ruth Benedict, muszę powiedzieć, że brakuje mi podobnej pracy o Chinach. Owszem jest praca Lin Yutang, My Country […]
Podróż do Edo w Muzeum Narodowym w Warszawie
Dzisiaj zapraszam do Muzeum Narodowego w Warszawie na wystawę „Podróż do Edo”. Na ekspozycji wystawiono ponad 300 drzeworytów z kolekcji Jerzego Leszkowicza, powstałych w czasach […]
10 zwyczajów i przesądów Chińskiego Nowego Roku (2)
(Część 1) 6. Nie sprzątać w czasie Chińskiego Nowego Roku W czasie świąt przez chińskie domy przetaczają się tabuny ludzi. Członkowie rodziny odwiedzają się nawzajem, […]
10 zwyczajów i przesądów Chińskiego Nowego Roku (1)
Portal China Highlights przygotował listę 10 zanikających zwyczajów związanych z Chińskim Nowym Rokiem. 1. Składanie ofiar Zao Jun – Bogowi Pieca Kuchenngo (灶君) Według starej […]
Marcin Jacoby: Chiny bez makijażu
Tytuł: Chiny bez makijażu Autor: Marcin Jacoby Wydawnictwo: Muza (2016) Dzisiaj kolejna książka – w końcu przekopuję się przez świąteczne prezenty. Całkiem fajna książka napisana […]
„Zrozumieć Chińczyków. Kulturowe kody społeczności chińskich”
Tytuł: Zrozumieć Chińczyków. Kulturowe kody społeczności chińskich Wydawnictwo: Dialog 2011 W Chinach święta. Trump jest zajęty rozpętywaniem wojny cywilizacji i odłożył „poskromienie” Chin, więc nie […]
„Potwór Nian”
O co chodzi z fajerwerkami na Chiński Nowy Rok? Nie wiecie? Dlatego proponuję dzisiaj w ramach wytłumaczenia krótki film: Historia Nian. Bardzo ciekawy projekt, zrealizowany […]
Mark Leonard: Zrozumieć Chiny
Tytuł: Zrozumieć Chiny (What Does China Think?) Autor: Mark Leonard Wydawnictwo: Nadir – Media Lazar (2010) Mark Leonard zasiadł do pisania tej książki z planem […]
Rewolucja seksualna w ChRL
W najbliższy poniedziałek rocznica zapoczątkowania przez Mao Zedong tzw. rewolucji kulturalnej w ChRL, ale w międzyczasie proponuję obejrzenie filmu poświęconego rewolucji seksualnej w ChRL – […]
„Chiny: Mandat Nieba” (1991)
Na sobotni wieczór zamiast TVP polecam film Michaela Wooda „Chiny: Mandat Nieba” (China: The Mandate of Heaven). Film jest poświęcony początkom chińskiej cywilizacji i kultury. Dla […]
Xiangqi (象棋) chińskie szachy
Xiangqi to chińska wersja powszechnie znanych szachów. Podobieństwo reguł i planszy wskazuje, że xiangqi także maja swoje korzenie w Indiach, ale w Chinach uległy istotnej […]
zawielkimmurem.net 